Từ du lịch mùa hè đến khát vọng bốn mùa hút khách
Nhiều năm qua, cứ vào mùa hè, biển Cửa Lò lại nhộn nhịp du khách đổ về nghỉ dưỡng, tắm biển. Nhưng khi những đợt nắng nóng kết thúc, không khí du lịch nơi đây cũng dần trầm lắng. Thực trạng “đông vài tháng, vắng cả mùa” khiến du lịch Nghệ An dù giàu tiềm năng vẫn chưa khai thác hết lợi thế vốn có.
Chính vì vậy, việc phát triển du lịch bốn mùa đang trở thành hướng đi chiến lược của tỉnh nhằm kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng trải nghiệm và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành “công nghiệp không khói”.
Năm 2026 được xem là dấu mốc mới khi Nghệ An lần đầu tiên tổ chức Festival du lịch Cửa Lò xuyên suốt cả năm với chủ đề “Cửa Lò – bốn mùa biển gọi”. Thay vì chỉ tập trung vào cao điểm mùa hè như trước, hàng loạt hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí sẽ được tổ chức theo từng mùa nhằm tạo sức hút liên tục cho điểm đến.
Theo ông Trần Xuân Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, mục tiêu lớn nhất của chương trình là từng bước xóa bỏ tính mùa vụ trong du lịch biển, hướng tới xây dựng Cửa Lò trở thành điểm đến hấp dẫn quanh năm.
Để làm được điều đó, tỉnh đang tính toán phát triển nhiều sản phẩm du lịch mới. Trong đó, việc đề xuất tổ chức bắn pháo hoa định kỳ tại khu vực Đảo Ngư theo hình thức xã hội hóa được kỳ vọng sẽ tạo thêm điểm nhấn cho du lịch biển về đêm. Song song với đó là show thực cảnh “Huyền thoại Song Ngư”, kết hợp dân ca ví, giặm với công nghệ trình diễn hiện đại nhằm mang đến trải nghiệm văn hóa đặc sắc cho du khách.
Nghệ An cũng đang xúc tiến đưa nhiều sự kiện lớn về tổ chức tại Cửa Lò như các chương trình nghệ thuật, lễ hội văn hóa, cuộc thi sắc đẹp… nhằm tạo hiệu ứng truyền thông, quảng bá hình ảnh điểm đến và thu hút du khách quay trở lại.
Không chỉ có biển, khu vực miền Tây Nghệ An cũng được xác định là “mảnh ghép” quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch bốn mùa. Với khí hậu mát mẻ, cảnh quan nguyên sơ cùng bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều địa phương đang từng bước khai thác hiệu quả du lịch sinh thái, cộng đồng và trải nghiệm.
Bản Hoa Tiến (xã Châu Tiến) là một trong những điểm đến nổi bật của du lịch cộng đồng xứ Nghệ. Tại đây, du khách được hòa mình vào không gian văn hóa Thái cổ với nhà sàn truyền thống, tiếng khèn, điệu múa dân gian và những nét sinh hoạt bản địa đặc sắc. Năm 2025, địa phương đón khoảng 13.000 lượt khách, trong đó có nhiều đoàn khách quốc tế.
Theo lãnh đạo địa phương, việc giữ gìn rừng tự nhiên và không gian sinh thái nguyên sơ không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn tạo lợi thế lớn trong phát triển du lịch bền vững. Khi nhu cầu trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa bản địa ngày càng tăng, miền Tây Nghệ An được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn quanh năm.
Đầu tư hạ tầng, tạo sản phẩm khác biệt để giữ chân du khách
Nghệ An được xem là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển du lịch khi sở hữu hệ sinh thái đa dạng từ biển, đồng bằng đến miền núi. Toàn tỉnh có đường bờ biển dài 82 km với nhiều bãi tắm đẹp như Cửa Lò, Bãi Lữ, Quỳnh Phương, Diễn Thành… cùng hệ thống hang động, thác nước, rừng nguyên sinh và nhiều điểm khám phá hấp dẫn.
Không chỉ giàu tài nguyên thiên nhiên, Nghệ An còn là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa với hơn 2.000 di tích lịch sử, danh thắng; nhiều lễ hội dân gian đặc sắc và đặc biệt là dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận.
Tuy nhiên, dù sở hữu tiềm năng lớn, du lịch Nghệ An vẫn chưa thực sự bứt phá tương xứng. Tính mùa vụ còn rất rõ khi lượng khách chủ yếu tập trung từ tháng 4 đến tháng 7, trong khi những tháng còn lại khá trầm lắng. Điều này khiến nhiều cơ sở lưu trú, dịch vụ hoạt động kém hiệu quả vào mùa thấp điểm.
Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch ngoài mùa hè còn thiếu sự đa dạng. Du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, du lịch đêm hay các hoạt động vui chơi giải trí quy mô lớn vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng. Hạ tầng ở một số điểm du lịch miền Tây còn thiếu đồng bộ; nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ du lịch vẫn còn hạn chế.
Theo ông Phan Đình Nho, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch Nghệ An, để phát triển du lịch bốn mùa cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ quy hoạch, hạ tầng, quảng bá đến đào tạo nguồn nhân lực và chuyển đổi số.
Quan trọng nhất là phải xây dựng được các sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng theo từng mùa. Mùa hè phát triển mạnh du lịch biển; mùa thu khai thác du lịch sinh thái, khám phá miền Tây; đầu và cuối năm đẩy mạnh du lịch văn hóa, tâm linh và nghỉ dưỡng.
Thời gian qua, nhiều công trình hạ tầng trọng điểm đã góp phần tạo động lực cho du lịch xứ Nghệ phát triển. Đại lộ Vinh – Cửa Lò hoàn thành giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm thành phố xuống biển chỉ còn chưa đầy 20 phút, mở rộng không gian phát triển cho đô thị du lịch ven biển.
Cùng với đó, các loại hình du lịch mới như MICE, thể thao biển, du lịch cộng đồng, nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe cũng đang từng bước được khai thác nhằm gia tăng trải nghiệm cho du khách.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, thời gian tới tỉnh sẽ tiếp tục phát triển thêm các sản phẩm du lịch về đêm như phố đi bộ, chợ hải sản, không gian nghệ thuật, khu vui chơi giải trí hiện đại để tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách.
Bên cạnh đầu tư hạ tầng và sản phẩm, chuyển đổi số cũng được xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh du lịch. Việc ứng dụng công nghệ trong quảng bá, đặt dịch vụ, thanh toán và trải nghiệm sẽ góp phần xây dựng hình ảnh du lịch chuyên nghiệp, hiện đại hơn.
Trong hai năm 2024 – 2025, du lịch Nghệ An ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Năm 2024, toàn tỉnh đón khoảng 9,45 triệu lượt khách với doanh thu hơn 28.500 tỷ đồng. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, lượng khách đạt khoảng 6,2 triệu lượt, tăng mạnh so với cùng kỳ.
Những con số này cho thấy du lịch Nghệ An đang từng bước chuyển mình rõ nét. Tuy nhiên, để phát triển bền vững và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, địa phương cần tiếp tục kiên trì mục tiêu phát triển du lịch bốn mùa, lấy văn hóa làm nền tảng, sinh thái làm lợi thế và trải nghiệm khác biệt làm yếu tố cạnh tranh.
Với tiềm năng sẵn có cùng định hướng chiến lược rõ ràng, Nghệ An được kỳ vọng sẽ từng bước vượt qua tính mùa vụ, trở thành điểm đến hấp dẫn quanh năm của khu vực Bắc Trung Bộ và cả nước.
