Theo "trend" guốc mộc, người trẻ tìm về chợ Tân Định
Trước quầy guốc mộc nằm sâu trong chợ Tân Định (TPHCM), Thanh Vy (24 tuổi, ngụ phường Lái Thiêu) cẩn thận xỏ chân vào từng đôi guốc, bước chậm vài vòng trên nền gạch cũ. Tiếng guốc gõ lộc cộc hòa cùng âm thanh búa, đinh vang lên đều đặn từ sạp hàng nằm sâu trong chợ tạo nên khung cảnh vừa quen thuộc, vừa mới lạ giữa khu chợ tròn 100 năm tuổi.
Sau vài lần thử, cô gật đầu khi người thợ khéo léo căn chỉnh lại phần quai cho ôm sát bàn chân. Chỉ sau vài phút, từ những miếng quai rời và phần đế gỗ, một đôi guốc vừa vặn đã hoàn thành ngay trước mắt khách.
"Tôi thích cảm giác rất hoài niệm khi mang guốc mộc. Hồi nhỏ mẹ từng dẫn tôi đi đóng guốc, giờ tìm lại vẫn thấy cảm giác ấy nhưng các mẫu bây giờ đẹp và hiện đại hơn rất nhiều", Vy chia sẻ.
Cách đó vài mét, Viên Vi (27 tuổi, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây) cũng vừa chọn xong một đôi guốc sau khi dành gần nửa giờ xem các mẫu được bày kín quầy hàng. Cô cho biết mình biết đến guốc mộc qua những video xuất hiện dày đặc trên TikTok thời gian gần đây. "Ban đầu tôi chỉ xem cho vui vì các video quay cảnh đóng guốc rất hay. Sau đó càng xem càng thích nên nhờ bạn giới thiệu đến chợ Tân Định để mua thử", Vi kể.
Theo Vi, điều khiến cô quyết định mua không chỉ là vẻ đẹp của sản phẩm mà còn bởi mức giá khá dễ tiếp cận. Những đôi guốc phổ thông chỉ vài trăm nghìn đồng, trong khi các mẫu cầu kỳ hơn cũng không quá đắt so với một sản phẩm được làm thủ công.
"Một đôi guốc có thể mang đi làm, đi chùa, mặc cùng áo dài, áo bà ba hoặc diện khi chụp ảnh. Nó vừa mang nét truyền thống nhưng vẫn rất hợp với xu hướng hiện nay", Vi nói.
Không chỉ người trẻ trong nước, những ngày gần đây, các quầy guốc mộc ở chợ Tân Định còn đón nhiều du khách nước ngoài tìm đến sau khi xem những đoạn video lan truyền trên mạng xã hội.
Ôm trên tay gần 10 đôi guốc vừa lựa chọn, chị Rih đến từ Nhật Bản không giấu được sự thích thú khi ngắm nhìn từng sản phẩm được hoàn thiện ngay tại quầy. Nữ du khách từng có dịp đến Việt Nam từ khi còn nhỏ và vẫn lưu giữ trong ký ức hình ảnh những cửa hàng đóng guốc truyền thống.
Lần trở lại này, ký ức ấy như được sống dậy. Theo chị Rih, ở Nhật Bản rất hiếm có những cửa hàng mà khách hàng được tự tay chọn từng chi tiết, từ kiểu đế đến màu sắc, chất liệu quai rồi chứng kiến người thợ hoàn thiện sản phẩm ngay trước mắt.
"Mỗi đôi guốc đều được làm thủ công nên mang một dấu ấn riêng. Tôi có thể tự chọn thiết kế mình thích, vì thế đôi guốc mang về không chỉ là một món quà lưu niệm mà còn là món đồ rất đặc biệt", chị Rih chia sẻ.
Tiểu thương đóng guốc mỏi tay
Gắn bó với nghề làm và bán guốc mộc suốt 37 năm, bà Hồng Hà cho biết chưa bao giờ nghĩ những đôi guốc gỗ truyền thống lại được người trẻ yêu thích như hiện nay.
"Có thời điểm chợ đông lắm nhưng cũng có giai đoạn rất vắng, đặc biệt sau dịch COVID-19. Có ngày chỉ lác đác vài khách ghé hỏi, nhìn mà chạnh lòng", bà Hà nhớ lại.
Khoảng hai tháng trở lại đây, nhờ hiệu ứng từ mạng xã hội, không khí tại các sạp guốc mộc trở nên nhộn nhịp hơn. Nếu trước đây mỗi ngày cửa hàng chỉ bán khoảng 5-7 đôi thì nay, vào những ngày cuối tuần hoặc dịp đông khách, con số có thể tăng lên 15-20 đôi. Phần lớn khách là người trẻ tìm đến sau khi xem các video trên mạng xã hội.
Theo bà Hà, những đoạn video triệu lượt xem có thể đưa khách đến chợ lần đầu, nhưng điều giữ họ quay trở lại vẫn là chất lượng sản phẩm và sự chỉn chu của người thợ.
"Nhiều người sau khi mua đôi đầu tiên tiếp tục quay lại đặt thêm để tặng người thân hoặc giới thiệu bạn bè đến chợ. Mình giữ nghề bằng chất lượng, bằng sự cẩn thận trong từng đôi guốc và cách phục vụ khách", bà Hà nói.
Lớn lên bên tiếng búa đóng guốc, chị Mai Thanh - thế hệ thứ hai tiếp nối nghề của gia đình tại chợ Tân Định cũng cảm nhận rõ sự thay đổi này. Chị cho biết điều khiến nhiều du khách thích thú không chỉ là giá cả hợp lý mà còn là cơ hội được tận mắt chứng kiến người thợ tạo nên từng đôi guốc thủ công.
"Nhiều người chăm chú đứng xem, quay video, chụp ảnh, có người còn xin cầm thử búa, đinh để trải nghiệm. Họ rất bất ngờ khi biết một đôi guốc nhìn đơn giản nhưng phải trải qua nhiều công đoạn và đòi hỏi sự tỉ mỉ của người thợ", chị Thanh chia sẻ.
Theo chị Thanh, guốc mộc có giá từ dưới 300.000 đồng đối với các mẫu phổ thông đến khoảng 800.000-900.000 đồng với những sản phẩm chạm khắc, vẽ tay hoặc đính kết thủ công. Mỗi đôi guốc thường mất từ 30-60 phút để hoàn thiện, tùy mức độ cầu kỳ.
Khách nước ngoài thường thích tự chọn từng chi tiết của đôi guốc. Từ kiểu đế, độ cao, màu sắc đến chất liệu quai đều được lựa chọn theo sở thích trước khi người thợ bắt đầu đóng quai vừa khít với bàn chân. Chính vì vậy, gần như mỗi sản phẩm hoàn thiện đều mang dấu ấn riêng của người sử dụng.
Dù thương mại điện tử phát triển mạnh, nhiều sạp guốc tại chợ Tân Định vẫn không bán hàng qua các sàn trực tuyến. Theo các tiểu thương, mỗi bàn chân có hình dáng khác nhau nên người thợ cần trực tiếp đo, căn chỉnh vị trí quai, góc đóng đinh và độ ôm để người mang cảm thấy vừa vặn, êm chân nhất. Chính sự "đo ni đóng giày" ấy là điều mà một đơn hàng trực tuyến khó có thể thay thế.
Với những người gắn bó hàng chục năm với nghề, dòng khách trở lại không chỉ mang đến doanh thu mà còn tiếp thêm hy vọng để tiếng búa đóng guốc vẫn đều đặn vang lên giữa ngôi chợ trăm tuổi.
Nằm trên đường Hai Bà Trưng (phường Tân Định, TPHCM), chợ Tân Định là một trong những ngôi chợ lâu đời và sầm uất bậc nhất thành phố. Không chỉ nổi tiếng với các gian hàng vải, quần áo hay ẩm thực, khu chợ 100 năm tuổi còn lưu giữ nhiều nghề thủ công truyền thống, trong đó có nghề làm và bán guốc mộc đã gắn bó với nhiều thế hệ tiểu thương.
