Kiểm tra xe trước khi khởi hành
Dù sử dụng xe gia đình hay thuê xe tự lái, tài xế nên kiểm tra tổng thể phương tiện trước mỗi chuyến đi dài. Các hạng mục cần được ưu tiên gồm lốp, hệ thống phanh, chân ga, hệ thống điện, dầu nhớt và nước làm mát động cơ.
Bên cạnh đó, đèn chiếu sáng, kính chắn gió, cần gạt nước và gương chiếu hậu cũng cần được vệ sinh, kiểm tra để bảo đảm tầm nhìn và khả năng quan sát trong suốt hành trình. Người dùng có thể tự kiểm tra bằng mắt thường hoặc đưa xe tới xưởng dịch vụ để được kỹ thuật viên kiểm tra toàn diện.
Lốp dự phòng và bộ dụng cụ sửa chữa cũng cần được chuẩn bị đầy đủ đặc biệt với những chuyến đi đường dài. Các trang bị này có thể hữu ích trong trường hợp xe gặp sự cố giữa đường. Trước khi xuất phát, tài xế cũng cần đổ đầy nhiên liệu hoặc sạc đủ pin cho xe điện.
Nếu có trẻ nhỏ đi cùng, cần kiểm tra việc lắp đặt và cố định ghế trẻ em đúng hướng dẫn. Tất cả hành khách, kể cả trẻ em, phải được thắt dây an toàn trước khi xe bắt đầu di chuyển.
Lựa chọn lộ trình hợp lý, có phương án dự phòng
Trong các dịp lễ, lượng phương tiện rời khỏi các thành phố lớn tăng mạnh, khiến nhiều tuyến đường cửa ngõ rơi vào tình trạng ùn tắc kéo dài. Vì vậy, việc tìm hiểu tình hình giao thông và xây dựng lộ trình phù hợp trước chuyến đi có thể giúp hạn chế thời gian chờ đợi.
Thời điểm xuất phát cũng là yếu tố cần cân nhắc. Khoảng 15-21h thường là khung giờ có mật độ giao thông cao, do đó tài xế có thể chủ động điều chỉnh thời gian khởi hành để tránh những khu vực thường xuyên ùn tắc. Đồng thời, cần theo dõi dự báo thời tiết để chuẩn bị phương án thay thế khi điều kiện di chuyển thay đổi.
Trong hành trình, các công cụ định vị và dẫn đường như Google Maps, Vietmap hoặc thông tin từ radio có thể hỗ trợ cập nhật tình trạng giao thông, thời tiết. Khi phát hiện ùn tắc hoặc sự cố trên tuyến đường dự kiến, tài xế có thể chủ động điều chỉnh lộ trình.
Với những chuyến đi dài, việc bố trí thời gian nghỉ cũng rất quan trọng. Sau khoảng 2-3 giờ lái xe liên tục, tài xế nên nghỉ ít nhất 15-20 phút để phục hồi thể trạng. Nếu có nhiều người đủ điều kiện lái xe, việc đổi lái cũng nên được chủ động thực hiện, lý tưởng là sau mỗi khoảng 2 giờ.
Đối với xe điện, thời gian nghỉ có thể kết hợp để sạc bổ sung pin. Tuy nhiên, tài xế nên tìm hiểu trước vị trí các trạm dừng nghỉ có trụ sạc trên hành trình để chủ động tính toán thời gian.
Giữ khoảng cách an toàn, làm chủ tốc độ
Dù di chuyển trong đô thị hay trên cao tốc, duy trì khoảng cách an toàn với xe phía trước và hạn chế phanh gấp là những nguyên tắc quan trọng để phòng ngừa va chạm. Người lái cần duy trì sự tập trung, đồng thời thao tác ga và phanh ổn định để chủ động xử lý khi giao thông phía trước thay đổi.
Theo luật, khi chạy ở 60 km/h, tài xế phải giữ tối thiểu 35 m, 60-80 km/h là 55 m, 80-100 km/h là 70 m, 100-120 km/h là 100 m. Khi trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường quanh co, đèo dốc hoặc tầm nhìn hạn chế, tài xế phải chủ động điều chỉnh khoảng cách lớn hơn mức nêu trên.
Hãy lái xe ở tốc độ vừa phải để có thể kiểm soát và xử lý được các tình huống xảy ra trên đường. Khi lái xe đường dài, nên duy trì ổn định tốc độ của xe, không nên tăng/giảm tốc độ đột ngột bởi nó dễ mang lại cảm giác mệt mỏi cho cả lái xe và hành khách.
Đi đúng làn, thận trọng khi vượt
Khi lưu thông trên cao tốc, tài xế cần tuân thủ đúng làn đường và chú ý các biển báo tại từng khu vực. Việc liên tục chuyển làn không chỉ làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm mà còn khiến người lái nhanh chóng mệt mỏi, căng thẳng.
Tài xế cần quan sát kỹ hệ thống biển báo để tránh đi nhầm đường, sai làn hoặc vượt quá tốc độ cho phép. Đồng thời, không nên chạy song song hoặc bám quá sát các phương tiện có kích thước lớn như xe đầu kéo, xe container, bởi những phương tiện này có thể hạn chế tầm nhìn và tạo ra nhiều điểm mù.
Nếu muốn vượt xe khác, hãy quan sát xem điều kiện đường sá có thông thoáng để vượt hay không, sau đó bật đèn báo rẽ bên trái để xin vượt.
Khi bảo đảm đủ điều kiện an toàn, việc vượt nên được thực hiện dứt khoát, tránh kéo dài thời gian chạy song song với phương tiện khác. Sau khi vượt, tài xế lặp lại việc quan sát và xi-nhan trước khi đánh lái trở lại làn đường ban đầu một cách an toàn.
Giữ tâm lý thoải mái, tập trung khi lái xe
Với những chuyến đi đường dài, trạng thái thể chất và tinh thần của người lái có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xử lý tình huống. Vì vậy, tài xế nên giữ tâm lý thoải mái, điều chỉnh ghế và tư thế ngồi phù hợp để hạn chế mệt mỏi.
Có thể chuẩn bị khăn ướt, kẹo cao su, nước uống và một số món ăn nhẹ để sử dụng khi cần. Trong trường hợp cảm thấy buồn ngủ, tài xế nên chủ động tìm chỗ dừng xe đúng quy định để nghỉ ngơi thay vì cố tiếp tục hành trình.
Việc thỉnh thoảng hạ kính hoặc sử dụng chế độ lấy gió ngoài có thể tạo cảm giác tỉnh táo hơn, nhưng không thể thay thế cho việc nghỉ ngơi đầy đủ. Do đó, tài xế cần ngủ đủ vào đêm trước ngày khởi hành.
Âm nhạc cũng có thể giúp hành trình bớt nhàm chán, song tài xế nên duy trì âm lượng ở mức vừa phải để không ảnh hưởng đến khả năng tập trung và nhận biết âm thanh từ môi trường xung quanh.
Đặc biệt, điện thoại di động là một trong những yếu tố dễ khiến tài xế mất tập trung. Khi lái xe, không nên sử dụng điện thoại để nhắn tin, xem nội dung hoặc thao tác trực tiếp. Nếu phương tiện hỗ trợ kết nối điện thoại, người lái nên sử dụng chế độ rảnh tay để hạn chế tối đa việc rời mắt khỏi đường.
