Mười năm an cư nhưng chưa thể lạc nghiệp
Ngôi nhà sàn của anh Phạm Văn Trưng ở khu tái định cư (TĐC) Mang Póc (xã Ba Xa, tỉnh Quảng Ngãi) giờ đã khang trang hơn nhiều so với những ngày đầu chuyển đến. Sau nhiều năm lao động, tích góp, gia đình anh đã sửa sang nhà cửa, từng bước ổn định cuộc sống nơi ở mới. Thế nhưng, điều khiến anh Trưng luôn trăn trở là mảnh đất cả gia đình đang sinh sống đến nay vẫn chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Anh Trưng cho biết, nhà cửa thì đã ổn định, nhưng chưa có sổ đỏ nên lúc nào cũng thấy thiếu sự yên tâm. Muốn vay vốn để đầu tư sản xuất cũng không có tài sản thế chấp. Nhiều thủ tục liên quan đến đất đai vì thế cũng bị ảnh hưởng. “Có sổ đỏ thì người dân mới thực sự yên tâm. Hơn nữa còn là chỗ dựa để người dân mạnh dạn vay vốn, đầu tư làm ăn, phát triển kinh tế gia đình”, anh Trưng bộc bạch.
Đây cũng là nỗi trăn trở chung của 35 hộ dân còn lại đang sinh sống tại khu TĐC Mang Póc. Năm 2014, trước nguy cơ sạt lở đe dọa tính mạng người dân, UBND tỉnh Quảng Ngãi quyết định đầu tư khẩn cấp khu TĐC Mang Póc để di dời 36 hộ dân với khoảng 130 nhân khẩu ở thôn Gọi Re đến nơi ở an toàn.
Dự án có tổng mức đầu tư gần 13,5 tỷ đồng, được xây dựng trên diện tích hơn 36.200 m² với đầy đủ hạ tầng thiết yếu như nhà sinh hoạt cộng đồng, trường mầm non, hệ thống điện, nước cùng 36 lô đất ở. Mỗi hộ dân còn được hỗ trợ 20 triệu đồng để tháo dỡ, di chuyển và dựng nhà sàn tại nơi ở mới.
Tháng 1/2015, toàn bộ các hộ dân chính thức chuyển về khu TĐC. Từ đó đến nay, người dân không còn thấp thỏm lo sợ những trận sạt lở mỗi mùa mưa bão. Cuộc sống từng bước ổn định, con em được học hành thuận lợi hơn, hạ tầng cũng đầy đủ hơn so với nơi ở cũ. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm sinh sống, điều mà người dân vẫn chưa có là sổ đỏ để khẳng định quyền sử dụng hợp pháp đối với mảnh đất mình đang ở.
Theo người dân, việc chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khiến họ gặp nhiều thiệt thòi. Không chỉ khó tiếp cận các nguồn vốn tín dụng để mở rộng sản xuất, nhiều giao dịch, thủ tục hành chính liên quan đến đất đai cũng không thể thực hiện.
“Chúng tôi chấp hành chủ trương của Nhà nước, rời nơi ở cũ đến nơi ở mới để bảo đảm an toàn. Điều mong mỏi lớn nhất lúc này là sớm được cấp sổ đỏ để yên tâm sinh sống, có điều kiện vay vốn phát triển kinh tế cho gia đình”, ông Phạm Văn Chành (khu TĐC Mang Póc) chia sẻ.
Vướng thủ tục pháp lý, địa phương nhiều lần kiến nghị tháo gỡ
Theo UBND xã Ba Xa, sau khi dự án hoàn thành và đưa vào sử dụng, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng huyện Ba Tơ (chủ đầu tư trước đây, nay là Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực Ba Tơ) đã phối hợp với địa phương và UBND huyện Ba Tơ (cũ) hoàn thiện hồ sơ, đề nghị cơ quan có thẩm quyền thực hiện các thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất và giao đất để làm cơ sở cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân. Tuy nhiên, đến nay những thủ tục pháp lý quan trọng của dự án vẫn chưa hoàn tất.
Bên cạnh đó, việc chuyển mục đích sử dụng đất và giao đất cho chủ đầu tư chưa được thực hiện nên chưa đủ căn cứ pháp lý để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 36 hộ dân đang sinh sống tại khu tái định cư. Đây cũng là nguyên nhân khiến việc cấp “sổ đỏ” kéo dài suốt hơn một thập kỷ dù người dân đã ổn định cuộc sống từ nhiều năm trước.
Trong thời gian qua, các cơ quan chuyên môn đã nhiều lần phối hợp rà soát hồ sơ, kiểm tra hiện trạng và kiến nghị cấp có thẩm quyền tháo gỡ các vướng mắc nhằm hoàn thiện thủ tục theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đến nay việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vẫn chưa thể triển khai.
Ông Huỳnh Việt Hùng - Chủ tịch UBND xã Ba Xa cho biết, địa phương đã nhiều lần kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét, tháo gỡ những tồn tại trong hồ sơ pháp lý của dự án, đồng thời tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn hoàn thiện các thủ tục theo quy định.
“Địa phương mong các cấp, các ngành sớm giải quyết dứt điểm những vướng mắc còn tồn đọng để hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 36 hộ dân tại khu TĐC Mang Póc. Khi có sổ đỏ, người dân sẽ thuận lợi hơn trong tiếp cận nguồn vốn tín dụng, đầu tư phát triển sản xuất và ổn định cuộc sống lâu dài”, ông Hùng nói.