Luật Giáo dục Đại học: Bộ vẫn bao sân?

Luật Giáo dục Đại học: Bộ vẫn bao sân?
TP - Luật Giáo dục Đại học (GDĐH) bắt đầu có hiệu lực từ 1/1/2013 và không ít người kỳ vọng rất nhiều về việc thực thi luật này. Tuy nhiên, 9 tháng đã đi qua, các văn bản hướng dẫn luật vẫn mới ở giai đoạn soạn thảo và điều các trường mong mỏi nhất là quyền tự chủ thì vẫn... đang ở phía trước.

> Nhiều biện pháp cứu các trường ngoài công lập
> Không thể thay ngay toàn bộ chương trình và SGK

Trong khi đó, nhiều trường bức xúc về quyền tự chủ ở các mặt khác nhau. Khi nào các trường đại học được hoàn toàn tự chủ? là câu hỏi của nhiều trường.

Theo ông Vũ Văn Hóa, Phó hiệu trưởng trường Đại học (ĐH) Kinh doanh và Công nghệ HN, tự chủ trong luật giáo dục ĐH thì quan trọng nhất là tự chủ mở ngành. Tuy nhiên, theo ý kiến của các trường khu vực Hà Nội được hỏi, việc mở ngành hiện nay vẫn phải làm việc theo cơ chế xin-cho và rất mất thời gian.

Ông Hóa đề nghị: Bộ đã cho thành lập trường thì phải cho các trường tự chủ mở mã ngành trên cơ sở kiểm tra xem trường có đủ giáo viên, đủ cơ sở vật chất không.

Việc mở mã ngành, theo miêu tả của một lãnh đạo trường ĐH, chỉ cần hồ sơ sai một chữ cũng phải trả lại để sửa và có khi mất hàng tháng trời. Một số trường khác bức xúc là các trường được cấp bằng ĐH nhưng vẫn không được in phôi bằng mà phải mua phôi của Bộ GD&ĐT với giá 12.000 đồng/phôi và phải đi lại nhiều.

Ngay cả việc thanh kiểm tra cũng có những điều bất hợp lý, một phó hiệu trưởng một trường đH ở Hà Nội phản ánh: Sở GD&ĐT đã kiểm tra điều kiện, cơ sở vật chất của trường ĐH! Theo vị này, Sở GD&ĐT chỉ nên được giao quyền kiểm tra trường phổ thông vì có những vấn đề chuyên sâu của ĐH, Sở sẽ khó bao quát đúng tầm.

Dư luận vẫn chưa quên vụ thẩm tra mở ngành hy hữu ở HN khiến một trường ĐH phải nộp mấy trăm triệu đồng khi được thẩm tra chương trình và phải lên tiếng ở Quốc hội vấn đề mới được giải quyết.

Quyền tự chủ tuyển sinh được nói đến nhiều trong 2 năm trở lại đây hiện nay vẫn chưa có hướng cụ thể. Ông Vũ Văn Hóa cho rằng ngành GD&ĐT nên quyết định về việc theo hay không theo nghị định 57 - tuyển sinh căn cứ vào số lượng giáo viên và diện tích mặt sàn; nếu trường nào xác định chỉ tiêu quá tiêu chuẩn thì mới bị phạt. Luật có rồi nhưng quyền tự chủ chưa có, ông Hóa kết luận.

Chờ hướng dẫn

Khi được hỏi về hiệu lực của Luật GDĐH, ông Lương Công Nhớ, Hiệu trưởng ĐH Hàng hải trả lời: “ Hiện nay chưa có hướng dẫn thực hiện, hy vọng cuối năm sẽ có”. Ông Nhớ cho biết thêm: tự chủ tài chính và nhân lực là hai điều quan trọng nhất nay chỉ chờ cụ thể hóa.

Còn ông Hoàng Văn Châu, Hiệu trưởng trường ĐH Ngoại thương cho biết: gần đây Bộ GD&ĐT mời 4 trường góp ý đề án thí điểm tự chủ về tài chính; trong đó, một số vấn đề nổi lên là: tự chủ về quy định học phí, hợp tác quốc tế, liên kết đào tạo... Ông Châu cho biết thêm, điểm mới là các trường có thể thu học phí cao lên gấp hai, ba lần mức thu phí quy định theo nghị định 49 và tiền thu học phí không phải đưa vào kho bạc có thể đưa vào ngân hàng thương mại để lấy lãi.

Về liên kết đào tạo, trong tình hình phức tạp hiện nay, ông Châu đề xuất, Bộ GD&ĐT nên quy định tiêu chí công khai của liên kết đào tạo; ví dụ: trường nào được liên kết; liên kết với trường ĐH quốc tế nào, ở hạng nào... để tránh cơ chế xin- cho và Bộ cũng cần kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Một loạt vấn đề chưa được hướng dẫn và các trường đang chờ đợi như: chương trình khung, hội đồng trường tự chủ bằng cấp...

Một hiệu trưởng nêu vấn đề các trường đang rất bức xúc là việc công nhận bằng cấp đào tạo ở nước ngoài. Dư luận các trường phản ánh về việc người đi học ở nước ngoài về, kể cả ĐH Harvard, cũng phải lên Cục Khảo thí (Bộ GD&ĐT) nộp lệ phí, để được cấp công nhận... bằng nước ngoài. Ông Hoàng Văn Châu đề nghị: Bộ GD&ĐT cần lên danh mục các trường ĐH quốc tế được công nhận bằng cấp một cách công khai để những người đi học ở các trường đó nghiễm nhiên được công nhận hợp pháp mà không phải trải qua quy trình rắc rối của cơ chế xin-cho.

Trong công cuộc đòi quyền tự chủ của các trường, theo ông Hoàng Văn Châu, Hiệu trưởng trường đH Ngoại Thương, việc tự in phôi bằng không thể thực hiện tràn lan mà chỉ cho phép một số trường có đủ uy tín thực hiện, nếu không, sẽ rất nguy hiểm.

Cùng chuyên mục

Có IELTS rồi, học đại học khác gì?

Sao phải học IELTS

TPO - Dù quyết định cuối cùng của Bộ giáo dục có như thế nào, chúng ta luôn coi tiếng Anh là bộ môn phải được chú trọng, là nguồn kiến thức không bỏ được.

Tuyển sinh đại học 2026: Biến động mạnh, nhóm ngành nào lên ngôi?

Tuyển sinh đại học 2026: Biến động mạnh, nhóm ngành nào lên ngôi?

TPO - Hơn 212.600 thí sinh xác nhận nhập học nhóm ngành STEM, chiếm gần 33,6% tổng số nhập học đại học năm 2026. Tuy nhiên, nhóm công nghệ thông tin ghi nhận số trúng tuyển giảm mạnh. Trong khi đó, số thí sinh trúng tuyển nhóm công nghệ thông tin giảm hơn 10.000, nhóm luật giảm 23,7% so với năm trước...

Vinamilk phát động cuộc thi 'Chúng em làm phóng viên nhỏ': Khuyến khích học sinh kể chuyện về môi trường

Vinamilk phát động cuộc thi 'Chúng em làm phóng viên nhỏ': Khuyến khích học sinh kể chuyện về môi trường

Từ ngày 1/10 đến 15/12/2026, học sinh tiểu học và THCS trên toàn quốc có thể tham gia cuộc thi “Chúng em làm phóng viên nhỏ năm 2026” do Vinamilk phối hợp cùng Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng tổ chức. Thông qua các video ngắn về chủ đề môi trường, các em có cơ hội thể hiện sự sáng tạo, chia sẻ góc nhìn của mình và lan tỏa những hành động tích cực vì cộng đồng.

Từ Á quân thế giới đến chức vô địch: Cú đúp lịch sử của học sinh Giảng Võ 2 tại World Robot Olympiad

Từ Á quân thế giới đến chức vô địch: Cú đúp lịch sử của học sinh Giảng Võ 2 tại World Robot Olympiad

Trần Minh Quân và Lê Trường Vĩ, cùng lớp 9A1 Trường THCS Giảng Võ 2 vừa giành chức vô địch bảng RoboMission Junior tại WRO Open Championship Asia & Pacific 2026, tổ chức tại Ấn Độ. Đây là lần đầu tiên một đội tuyển Việt Nam giành chức vô địch nội dung RoboMission tại một giải đấu chính thức của World Robot Olympiad (WRO).

AI cảnh báo sớm khi sinh viên dần “mất kết nối” với trường học

AI cảnh báo sớm khi sinh viên dần “mất kết nối” với trường học

Nhận diện hiện tượng sinh viên đi học và vẫn đạt kết quả học tập bình thường nhưng ngày càng ít kết nối với môi trường học đường, giảng viên Khối Giáo dục FPT đề xuất khung giải pháp dùng AI để nhận diện sớm các dấu hiệu, giúp thầy cô và cán bộ nhà trường có cơ sở đồng hành, hỗ trợ người học nâng cao trải nghiệm.

14h chiều nay, Talkshow 'Có IELTS rồi, học đại học khác gì?'

14h chiều nay, Talkshow 'Có IELTS rồi, học đại học khác gì?'

TPO - Có IELTS, sinh viên có lợi thế gì khi bước vào giảng đường? Vận dụng tiếng Anh thế nào để đọc tài liệu, tự học và tiếp cận kiến thức chuyên ngành?. Những câu hỏi này sẽ được trao đổi tại talkshow do Báo Tiền Phong tổ chức lúc 14h ngày 1/10.

Mẹ ý kiến, con bị bêu trước lớp

Mẹ ý kiến, con bị bêu trước lớp

TP - Chỉ vì không đi họp phụ huynh nhưng lại cho ý kiến về việc thu chi đầu năm, một phụ huynh đã bị cô giáo chủ nhiệm bêu tên con trước lớp.