Thông tin từ UBND TP. Huế cho biết, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh vừa ban hành kế hoạch khơi thông, phục hồi hệ sinh thái đầm Lập An (xã Chân Mây - Lăng Cô) gắn với ổn định sinh kế cộng đồng và phát triển du lịch bền vững.
Theo kế hoạch, thành phố sẽ tập trung khơi thông dòng chảy, xử lý các điểm bồi lấp, sắp xếp lại vùng nuôi thủy sản và phục hồi nguồn lợi tự nhiên. Các hoạt động nuôi trồng, khai thác thủy sản được tổ chức lại theo hướng giảm tác động đến môi trường, gắn với các tổ hợp tác, hợp tác xã và chuỗi giá trị.
Điểm đáng chú ý là TP. Huế đặt mục tiêu chuyển đổi 100% diện tích nuôi hàu sang sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, thay thế các loại giá thể gây ảnh hưởng cảnh quan, hệ sinh thái như nuôi hàu bằng vỏ lốp cao su, đóng cọc dày đặc. Người dân sẽ được hỗ trợ chuyển vào vùng nuôi được quy hoạch, tập huấn kỹ thuật sử dụng giá thể mới và từng bước chuyển sang mô hình nuôi trong lồng bè di động.
Theo tìm hiểu của phóng viên, trước đây, nghề nuôi hàu bằng vỏ lốp cao su từng phát triển mạnh tại thị trấn Lăng Cô cũ (nay là xã Chân Mây – Lăng Cô, TP. Huế). Hàng chục nghìn vỏ lốp xe được thả xuống đầm Lập An mỗi năm làm giá thể cho hàu bám, sinh trưởng, gây mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng môi trường. Phương thức nuôi “đầu độc” nguồn nước này hiện đã được hạn chế đáng kể tại Lăng Cô nhưng vẫn chưa chuyển đổi triệt để.
Theo phương án mới, các hộ nuôi hàu sẽ được kiểm kê, tháo dỡ cọc hiện trạng, cắm mốc và phân chia lại vùng nuôi có diện tích dự kiến khoảng 100 ha. Thành phố định hướng giảm mật độ cọc giá thể, hạn chế chiếm dụng mặt nước; các lồng cá được di chuyển đến khu vực có độ sâu và điều kiện dòng chảy phù hợp.
TP. Huế cũng sẽ khảo sát môi trường nước, nguồn lợi thủy sản, hệ sinh thái thủy sinh, thảm cỏ, rừng ngập mặn và nguồn xả thải. Công nghệ GIS, drone, ảnh vệ tinh, AI và flycam được ứng dụng để xây dựng bản đồ số, phục vụ quản lý vùng nuôi và giám sát môi trường.
Các khu vực bồi lấp gây cản trở dòng chảy sẽ được nghiên cứu, xử lý; đồng thời triển khai khơi thông, nạo vét và xây dựng đê, kè chống sạt lở tại khu vực cửa biển Lăng Cô.
Một số vùng phù hợp được khoanh lại để cộng đồng nuôi tự nhiên các loài thủy sản bản địa, góp phần phục hồi nguồn lợi và tạo thêm thu nhập. Thành phố cũng định hướng giảm mật độ ngư cụ, tổ chức lại nghề khai thác và thành lập khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại đầm Lập An, kết nối với Khu bảo tồn biển Bắc Hải Vân.
Đi đôi với phục hồi môi trường, đầm Lập An sẽ được định hướng phát triển các mô hình kinh tế xanh, sinh kế xanh và du lịch sinh thái. Các hoạt động nuôi trồng, ẩm thực, trải nghiệm cộng đồng được kỳ vọng trở thành sản phẩm du lịch, giúp người dân hưởng lợi từ việc bảo vệ hệ sinh thái.
Tổng kinh phí thực hiện theo kế hoạch là 13,8 tỷ đồng trong giai đoạn 2027-2030. Trong đó, kinh phí năm 2027 dự kiến 5,15 tỷ đồng, năm 2028 là 5,67 tỷ đồng; phần còn lại bố trí trong hai năm tiếp theo.
Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu ít nhất 70% vùng nuôi tại đầm Lập An được quản lý bằng GPS, 100% được quản lý trên cơ sở dữ liệu số và giám sát môi trường trực tuyến.
