Đề xuất tài khoản trẻ em không được tương tác trên mạng xã hội
Hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định 147/2024/NĐ-CP của Chính phủ quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ VHTTDL) tổ chức chiều 23/7 tại Hà Nội.
Theo dự thảo, trẻ em dưới 16 tuổi không được tự đăng ký tài khoản mạng xã hội bằng thông tin của mình mà phải sử dụng thông tin của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Cha, mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm quản lý nội dung, thời gian trẻ sử dụng mạng xã hội phù hợp với độ tuổi.
Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội trong và ngoài nước phải có giải pháp kỹ thuật xác định người dùng là trẻ em và phân phối nội dung phù hợp.
Dự thảo cũng đề xuất tài khoản trẻ em không được đăng bài, bình luận, tương tác hoặc bày tỏ cảm xúc. Các nền tảng phải thiết lập mức bảo vệ quyền riêng tư cao nhất, chủ động ngăn chặn nội dung độc hại và phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi xâm hại trẻ em.
Tại hội thảo, nhiều doanh nghiệp cung cấp nền tảng xuyên biên giới đồng tình với mục tiêu bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, song cho rằng một số quy định trong dự thảo cần được cân nhắc để bảo đảm tính khả thi.
Đại diện Meta cho biết quy định cấm hoàn toàn người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội có thể khiến chính các nền tảng gặp khó trong việc nhận diện và bảo vệ nhóm người dùng này.
"Nếu không cho trẻ em tương tác, các nền tảng sẽ hoàn toàn không có tín hiệu để xác định độ tuổi của người dùng, từ đó không có dữ liệu đầu vào để triển khai các biện pháp bảo vệ trẻ em. Nếu áp dụng quy định này hiệu quả của các biện pháp phát hiện và bảo vệ trẻ em sẽ giảm đi. Hiện nay, việc nhận diện độ tuổi dựa trên nhiều đặc điểm hành vi và hoạt động của người dùng. Nếu trẻ em chỉ được sử dụng mạng xã hội một cách thụ động, các nền tảng sẽ không còn những tín hiệu hành vi cần thiết để nhận diện", đại diện Meta cho biết.
Ngoài ra, Meta cũng đề nghị xem xét lại quy định yêu cầu đóng toàn bộ tài khoản của người dưới 16 tuổi trong vòng 120 ngày. Theo doanh nghiệp này, khoảng thời gian ba tháng là quá ngắn để triển khai trên quy mô lớn và có thể ảnh hưởng đến nhiều người dùng đang sử dụng nền tảng cho mục đích học tập hoặc liên lạc với gia đình.
Đại diện TikTok cũng bày tỏ nỗi băn khoăn tương tự. Vị này cho rằng nếu cấm toàn bộ tài khoản dưới 16 tuổi không đăng tải nội dung và cả tương tác thì gần như đồng nghĩa với việc cấm hoàn toàn nhóm người dùng này hoạt động trên không gian mạng.
Đại diện Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) cho rằng thay vì cấm, dự thảo nên tập trung hoàn thiện cơ chế quản lý tài khoản trẻ em, tăng cường kiểm soát nội dung, bảo vệ quyền riêng tư và trao thêm công cụ giám sát cho phụ huynh. Và đây cũng là cách tiếp cận đang được nhiều quốc gia áp dụng.
"Mục tiêu không phải cấm trẻ em dùng mạng xã hội mà là bảo vệ"
Sau khi lắng nghe các ý kiến đóng góp, phát biểu kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Phan Tâm nhấn mạnh hội thảo lần này không chỉ nhằm góp ý cho dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 147 mà còn cho thấy Việt Nam đang từng bước hình thành cách tiếp cận mới trong quản trị không gian số.
Dịp này, Thứ trưởng yêu cầu Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về trách nhiệm của các nền tảng số, mạng xã hội về xác thực người dùng, phân loại nội dung, bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Riêng đối với vấn đề bảo vệ trẻ em trên môi trường số, Thứ trưởng đặc biệt lưu ý đây là vấn đề rất được xã hội quan tâm.
“Đối với các quy định về cấm trẻ em tương tác trên không gian mạng được nêu trong dự thảo, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cần phối hợp với các bên liên quan để nghiên cứu theo hướng chuyển trọng tâm xác định người dùng có phải trẻ em hay không sang nếu là trẻ em thì cần bảo vệ như thế nào? Mục tiêu quản lý chính không phải là cấm hay hạn chế quá mức trẻ em tiếp cận mạng xã hội và các tính năng tương tác mà trọng tâm là đảm bảo khi trẻ em sử dụng mạng xã hội thì được đặt trong môi trường phù hợp với độ tuổi và được bảo vệ”, Thứ trưởng Phan Tâm nhấn mạnh.
Thứ trưởng khẳng định các mức bảo vệ sẽ tương ứng với độ tuổi, theo nguyên tắc chung là càng nhỏ tuổi càng phải được bảo vệ chặt chẽ hơn thông qua nhiều tính năng giới hạn và đặt dưới sự giám sát của cha mẹ. Ngoài ra, trách nhiệm chính trong bảo vệ trẻ em là các nền tảng thông qua các công cụ, bảo vệ tối đa thông tin cá nhân của người dùng.
Đối với các nội dung trên môi trường số, Thứ trưởng Phan Tâm yêu cầu phải tính toán để các quy định có độ mở nhất định, nhằm thích ứng với những công nghệ mới, những nội dung do trí tuệ nhân tạo tạo ra, tránh tình trạng các quy định lạc hậu quá nhanh so với thực tế phát triển.
