Người thắng giải từng làm công nhân, đi nhặt ve chai
Giải thưởng văn học Lỗ Tấn lần thứ 9 đã công bố kết quả, với người thắng cuộc là ông Vương Kế Binh - một nhân viên giao đồ ăn ở Côn Sơn (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc).
Ông Vương Kế Binh đã giành giải nhờ tập thơ Bay thấp. Khi một số phóng viên Trung Quốc liên hệ, ông vẫn làm việc tại cửa hàng tạp hóa do vợ quản lý. Theo The Paper, ông Vương Kế Binh vừa trả lời phỏng vấn qua điện thoại với một phóng viên từ địa phương, vừa tất bật sắp xếp hàng hóa trên kệ.
Cửa hàng được mô tả khá giản dị, bày bán đủ các loại mì ăn liền, bánh quy, kem, bàn chải đánh răng. Dưới chiếc máy tính tiền ở quầy thu ngân có in một bài thơ ngắn. Dọc trần nhà cũng treo kín những câu thơ của Vương Kế Binh.
"Khi giải thưởng được công bố, tôi đang ở cửa hàng tạp hóa. Tôi không thấy bất ngờ, chỉ có cảm giác như trút được gánh nặng. Lỡ như cuối cùng không đoạt giải thì tôi biết đối diện với mọi người thế nào. Giờ đây mọi việc đã có kết quả, xin mọi người yên tâm, cuộc sống của tôi vẫn bình lặng như thường", tác giả trả lời.
Khi phóng viên hỏi: "Anh còn tiếp tục giao đồ ăn không?", ông Vương Kế Binh đáp: "Chỉ cần còn sống ở Côn Sơn, tôi vẫn tiếp tục giao đồ ăn".
Sau khi đoạt giải, điều đầu tiên ông nghĩ đến là những năm tháng khó khăn trong đời. Cả gia đình suốt 10 năm không mua nổi quần áo mới, tất cả đều nhờ người dân làng Đại Đồng ở Côn Sơn giúp đỡ. Chính sự ấm áp của những con người bình dị ấy đã khiến anh gắn bó sâu sắc với mảnh đất này.
Ông Vương Kế Binh sinh năm 1969, bỏ học từ cấp hai và bắt đầu sáng tác từ năm 1988. Hơn 30 năm sau đó, ông làm công nhân xây dựng, xúc cát, bán hàng rong, nhặt ve chai.
Năm 1992, ông rời quê nhà Từ Châu (Giang Tô) để đến Tân Cương làm thuê tại các công trường.
Đầu xuân năm 2002, Vương Kế Binh cùng vợ là Quách Y Vân gom góp số tiền tích lũy từ việc bán hàng rong, đạp xe ba bánh thu mua phế liệu để mở một cửa hàng tạp hóa. Năm 2018, khi đã gần 50 tuổi, ông đăng ký trở thành nhân viên giao đồ ăn.
Sau khi trở thành nhân viên giao đồ ăn, cách sáng tác của Vương Kế Binh thay đổi hoàn toàn. Ông không còn thời gian cầm bút, nên chuyển sang dùng điện thoại ghi âm những ý tưởng chợt đến, tranh thủ lúc dừng chờ đèn đỏ lấy điện thoại ra "tác nghiệp".
Vương Kế Binh cho biết cảm hứng sáng tác của ông luôn thường trực, ngày nào cũng có tác phẩm mới. Trong hơn 30 năm, ông đã sáng tác hơn 6.000 bài thơ. Trước đó, Vương Kế Binh viết tiểu thuyết, tản văn.
Cột mốc của nền văn học đại chúng mới
Hôm 5/3, Vương Kế Binh tham dự buổi giao lưu tại Rome (Italy). Trong sân khấu nhỏ của Hiệp hội Nhà văn Italy, ông cùng dịch giả Lâm Minh Nguyệt đọc một bài thơ trong tập Bay thấp bằng hai ngôn ngữ.
Phần lớn khán giả chưa từng đến Trung Quốc và cũng chưa từng đặt đồ ăn qua ứng dụng, nhưng khi những câu thơ kết thúc, cả khán phòng vang dội tiếng vỗ tay. Một nhân viên giao hàng người Italy đã không kìm được xúc động và ôm lấy anh.
Tập thơ đoạt giải Bay thấp được xuất bản lần đầu vào tháng 2/2024, là tập thơ thứ ba của ông. Để hoàn thành cuốn sách này, ông đã phỏng vấn hơn 140 người giao đồ ăn và khảo sát bằng bảng hỏi với hơn 60 người khác.
"Tôi muốn dệt cho những người làm nghề giao đồ ăn một chiếc áo vải che mưa chắn gió. Hy vọng sau khi đọc tập thơ này, mọi người sẽ thấu hiểu hơn những khó khăn của các nhân viên giao hàng và dành cho họ thêm một chút bao dung", tác giả chia sẻ.
Tập thơ Bay thấp được phát hành tại Mỹ vào tháng 12.
Giải thưởng Văn học Lỗ Tấn lần thứ 9 trao cho Vương Kế Binh được dư luận xem là cột mốc của nền văn nghệ đại chúng mới. Đây là giải do Hội nhà văn Trung Quốc tổ chức, là một trong sự kiện văn chương quan trọng, uy tín nhất Trung Quốc.
Cùng được đề cử với Vương Kế Binh còn có nhà thơ công nhân khoan giếng Trương Nhị Côn và nhà văn mạng Nam Phái Tam Thúc - những người đều xuất thân từ tầng lớp lao động.
