Trước thông cáo của Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam về phim Hoàng hậu cuối cùng, Cục trưởng Cục Điện ảnh Đặng Trần Cường cho biết cơ quan quản lý ghi nhận và tôn trọng những ý kiến đóng góp từ các tổ chức, nhà nghiên cứu, dòng tộc cũng như công chúng quan tâm đến lịch sử, văn hóa dân tộc.
Tuy nhiên, ông khẳng định đến thời điểm hiện tại chưa có cơ sở để đưa ra bất kỳ kết luận nào về bộ phim, bởi tác phẩm chưa hoàn thành và chưa được trình Hội đồng thẩm định theo quy định của Luật Điện ảnh.
Theo ông Đặng Trần Cường, nguyên tắc nhất quán của Cục Điện ảnh là mọi tác phẩm điện ảnh đều phải được đánh giá trên cơ sở xem xét đầy đủ bản phim hoàn chỉnh, thay vì chỉ dựa trên trailer hoặc một số trích đoạn được công bố trước khi phát hành.
"Việc nhận xét hoặc kết luận khi chưa tiếp cận toàn bộ tác phẩm sẽ khó bảo đảm tính khách quan, công bằng đối với nhà làm phim cũng như công chúng", Cục trưởng nhấn mạnh.
Lãnh đạo Cục Điện ảnh cho biết điện ảnh là ngành công nghiệp sáng tạo được Đảng và Nhà nước khuyến khích phát triển. Việc khai thác các nhân vật, sự kiện hoặc bối cảnh lịch sử làm chất liệu sáng tác là hoạt động bình thường của điện ảnh Việt Nam cũng như nhiều nền điện ảnh trên thế giới. Tuy nhiên, quyền tự do sáng tạo nghệ thuật luôn phải đi cùng trách nhiệm tôn trọng lịch sử, văn hóa và các giá trị được pháp luật bảo vệ.
Theo ông, đối với những bộ phim sử dụng trực tiếp tên tuổi các nhân vật lịch sử hoặc khai thác những sự kiện lịch sử có ảnh hưởng lớn đến xã hội, Hội đồng thẩm định sẽ xem xét rất kỹ lưỡng trên nhiều phương diện.
Không chỉ nội dung kịch bản, Hội đồng còn đánh giá bối cảnh, cách thể hiện, giá trị nghệ thuật cũng như những tác động xã hội mà tác phẩm có thể tạo ra. Việc thẩm định được thực hiện toàn diện, khách quan và đúng các quy định của Luật Điện ảnh trước khi đưa ra quyết định về việc phổ biến bộ phim.
Liên quan đến thông cáo của hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam, trong đó đề nghị các nhà làm phim tôn trọng sự thật lịch sử, minh bạch các chi tiết hư cấu và tránh gây hiểu lầm về các nhân vật có thật, Cục trưởng Đặng Trần Cường cho biết cơ quan quản lý ghi nhận đây là một trong những nguồn thông tin tham khảo quan trọng trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước.
"Cục Điện ảnh ghi nhận và tôn trọng các ý kiến của các tổ chức, các nhà nghiên cứu, các dòng tộc và công chúng quan tâm đến lịch sử, văn hóa dân tộc, trong đó có ý kiến của Hội đồng Nguyễn Phúc tộc Việt Nam. Đây là những thông tin tham khảo đáng lưu ý trong quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước", ông nói.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh những ý kiến từ dư luận hay các tổ chức liên quan không phải là căn cứ duy nhất để cơ quan quản lý đưa ra quyết định. Việc bộ phim có được cấp phép phổ biến hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả thẩm định của Hội đồng và các quy định của pháp luật.
"Cục Điện ảnh không đánh giá một bộ phim bằng dư luận, cũng không bảo vệ một bộ phim bằng cảm tính. Mọi quyết định đều được thực hiện trên cơ sở quy định của pháp luật", Cục trưởng khẳng định.
Trước những ý kiến cho rằng Hoàng hậu cuối cùng có thể làm sai lệch lịch sử, ông Đặng Trần Cường cho biết hiện chưa có cơ sở để đưa ra nhận định như vậy, bởi tác phẩm chưa hoàn thiện và chưa trải qua quá trình thẩm định theo quy định.
"Kết luận cuối cùng chỉ được đưa ra sau khi Hội đồng thẩm định xem xét đầy đủ tác phẩm và đánh giá theo đúng các tiêu chí của Luật Điện ảnh. Đây là nguyên tắc nhất quán mà Cục Điện ảnh áp dụng đối với tất cả các bộ phim, không riêng Hoàng hậu cuối cùng", Cục trưởng Cục Điện ảnh cho biết.
Ngoài ra, lãnh đạo Cục Điện ảnh khẳng định một nền điện ảnh muốn phát triển cần khuyến khích các nhà làm phim mạnh dạn khai thác những đề tài khó, trong đó có lịch sử và chiến tranh cách mạng.
Hoàng hậu cuối cùng luôn làm tâm điểm của tranh cãi ngay sau khi công bố dàn diễn viên và trailer. Đây là dự án điện ảnh do bộ đôi đạo diễn Bảo Nhân và Nam Cito thực hiện sau hơn 6 năm phát triển. Lấy cảm hứng từ cuộc hôn nhân giữa Vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu, phim không tái hiện lịch sử theo lối tư liệu mà khai thác câu chuyện về tình yêu, gia đình, danh phận và những lựa chọn của các nhân vật trong những năm cuối của triều Nguyễn. Phim dự kiến khởi chiếu vào ngày 5/3/2027.
