Bà Nguyễn Thu Phương - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Đà Nẵng - cho biết việc khai quật chưa thể triển khai do phải thực hiện đầy đủ các quy trình, thủ tục theo Luật Di sản văn hóa mới có hiệu lực.
Quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy sau điều chỉnh địa giới hành chính cũng ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.
Theo bà Phương, Sở đã có báo cáo gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để xin chủ trương khai quật khẩn cấp đối với con tàu cổ. Tuy nhiên, đây là dự án có tính chất kỹ thuật phức tạp, quy mô di vật lớn, kinh phí thực hiện cao và đòi hỏi đơn vị tư vấn phải có chuyên môn sâu về khảo cổ dưới nước.
“Việc chuẩn bị phải được thực hiện hết sức thận trọng, bảo đảm đúng quy định của pháp luật và an toàn cho di vật”, bà Phương nhấn mạnh.
Hiện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với chính quyền địa phương tiếp tục bảo vệ hiện trường, triển khai các biện pháp bảo quản tạm thời đối với phần di vật đã phát lộ, đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để trình UBND TP. Đà Nẵng phê duyệt phương án khai quật trong thời gian sớm nhất.
Trước đó, Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An cũng cho biết các thủ tục phục vụ việc khai quật và đưa con tàu lên khỏi bãi biển vẫn đang được xúc tiến. Do đây là di sản khảo cổ, toàn bộ quy trình phải được thực hiện chặt chẽ, lấy ý kiến của nhiều sở, ngành và tham vấn các đơn vị chuyên môn. Bên cạnh đó, phương án tài chính cho dự án hiện vẫn đang được các cơ quan chức năng xem xét nên việc khai quật chưa thể triển khai.
Con tàu gỗ cổ được người dân phát hiện vào sáng 26/12/2023 tại bờ biển phường Hội An Tây, khi phần khung tàu dần lộ ra dưới lớp cát sát mép nước. Thời điểm phát hiện, phần thân tàu lộ thiên dài khoảng 15 m, rộng khoảng 3 m, với khung gỗ nổi rõ trên mặt cát.
Trong năm 2024, Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An phối hợp với Bảo tàng Quảng Nam (nay là Bảo tàng Đà Nẵng) và các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát chuyên sâu. Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy con tàu có nhiều đặc trưng của tàu thuyền truyền thống Đông Nam Á như sống mũi, nhiều lớp ván be, sử dụng gỗ nhiệt đới như bằng lăng và kiền kiền, đồng thời mang những đặc điểm của tàu truyền thống Trung Quốc như vách ngang chia khoang, sàn sa quạ, sử dụng đinh sắt và kỹ thuật đóng đinh xiên.
Các chuyên gia nhận định con tàu nhiều khả năng có niên đại từ giữa cuối thế kỷ XIV đến thế kỷ XVI. Đây được đánh giá là phát hiện khảo cổ có giá trị lớn, hứa hẹn cung cấp thêm nhiều tư liệu quý về lịch sử giao thương hàng hải trong khu vực nếu được khai quật và nghiên cứu đầy đủ.
