Cân nhắc mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng
Đề cập đến dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Đoàn Ninh Bình) viện dẫn, dự thảo luật quy định mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính là 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, là 3 tỷ đồng đối với tổ chức (mức tối đa tăng 1,5 lần so với Luật hiện hành).
Theo bà Hoa, dự thảo Bộ luật Hình sự quy định mức phạt tiền tối đa đến 12 tỷ đồng đối với cá nhân (tăng 1,2 lần), 40 tỷ đồng đối với pháp nhân thương mại (giữ nguyên). Như vậy, mức tối đa của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính tăng cao hơn so với dự thảo Bộ luật Hình sự.
Theo đại biểu, việc tăng mức tiền xử phạt là khá cao so với khả năng tài chính và khả năng chi trả của nhiều cá nhân, doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay.
Trong khi đó, dự thảo luật còn quy định một loạt các biện pháp cưỡng chế như ngừng cung cấp điện nước, internet, tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, tổ chức chây ì không chấp hành quyết định xử phạt; các biện pháp khắc phục hậu quả như khôi phục tình trạng ban đầu, buộc phá dỡ công trình… và các hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động.
Do đó, đại biểu đề nghị cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng về nhiều mặt, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống, sản xuất kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, nhất là trong giai đoạn hiện nay, nhà nước đang thực hiện một loạt các biện pháp để khoan sức dân nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số.
“Đề nghị trước mắt chỉ tập trung tăng mức phạt đối với vi phạm về sức khoẻ cộng đồng, an toàn thực phẩm và môi trường...”, bà Hoa nói.
Cùng mối quan tâm, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cũng đề nghị chưa tăng đồng loạt mức phạt nếu chưa có đánh giá tác động theo lĩnh vực và nhóm chịu tác động. Theo ông, mức phạt cần gắn với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả, lợi ích bất hợp pháp thu được và khả năng khắc phục.
Ông đề nghị giữ trong luật mức phạt tối đa theo lĩnh vực đã được xác định. Trường hợp phát sinh lĩnh vực mới có thể giao Chính phủ đề xuất mức phạt sau khi được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý, kèm tiêu chí xác định lĩnh vực mới và trách nhiệm báo cáo.
Cần quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm
Liên quan đến giới hạn áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) thống nhất cao với mục tiêu sửa đổi nội dung này nhằm khắc phục tình trạng có quyết định xử phạt nhưng không thi hành được.
Tuy nhiên, theo đại biểu, dự thảo bổ sung những biện pháp có phạm vi tác động rất rộng, như ngừng cung cấp điện, nước, dịch vụ Internet, viễn thông; niêm phong địa điểm; tạm hoãn xuất cảnh.
“Tôi cho rằng đây là các biện pháp cần được thiết kế thận trọng, bởi nếu không, rất có thể hậu quả của chúng có thể vượt ra ngoài cá nhân, tổ chức phải chấp hành quyết định”, bà Nga lưu ý.
Đại biểu ví dụ, việc ngừng cung cấp điện, nước tại một địa điểm có thể ảnh hưởng đến người thuê cùng tòa nhà hoặc những người cùng sử dụng hạ tầng mà không liên quan đến vi phạm.
Việc ngừng dịch vụ viễn thông, Internet có thể làm gián đoạn giao dịch, học tập và hoạt động kinh doanh của nhiều chủ thể khác.
“Khi cân nhắc một biện pháp cưỡng chế, chúng ta phải trả lời được cả hai câu hỏi: biện pháp đó có giúp thi hành quyết định hay không và ai sẽ phải gánh chịu tác động của nó?”, bà Nga nêu.
Nữ đại biểu đoàn Hải Phòng tán thành việc nghiên cứu, xem xét các biện pháp mới để mang lại hiệu quả cao hơn nhưng cũng đề nghị dự thảo luật quy định chặt chẽ các giới hạn áp dụng.
Theo đó, cần xác định rõ loại nghĩa vụ nào có thể dùng từng biện pháp cưỡng chế; điều kiện chứng minh biện pháp ít ảnh hưởng hơn không đạt hiệu quả; phạm vi, thời hạn áp dụng; người có thẩm quyền quyết định; trách nhiệm thông báo; quyền yêu cầu dừng biện pháp và cách khôi phục quyền lợi khi áp dụng sai.
“Đặc biệt, phải có quy định bảo vệ người thứ ba không vi phạm bởi chính các giới hạn ấy quyết định mức độ tác động của quyền cưỡng chế nhà nước đối với người dân và doanh nghiệp”, bà Nga cho hay.
Đối với biện pháp ngừng dịch vụ internet, viễn thông, đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị xác định đây là biện pháp cuối cùng và không nên để biện pháp áp dụng tác động rộng đến người dùng khác hoặc bên thứ ba không có lỗi.
