Trám đen từ lâu là cây đặc sản gắn bó với đời sống người dân vùng miền núi Hà Tĩnh. Với hương vị bùi, thơm đặc trưng, loại quả này được thị trường ưa chuộng và nhiều năm qua đã trở thành nguồn thu nhập quan trọng, giúp không ít hộ dân cải thiện đời sống, vươn lên thoát nghèo. Tuy nhiên, vụ trám năm nay lại diễn ra trong cảnh kém vui khi hầu hết các vùng trồng đều ghi nhận sản lượng sụt giảm mạnh, nhiều cây gần như không cho quả, khiến người trồng thất thu.
Riêng tại xã Hương Sơn, được xem là “thủ phủ” trồng trám với số lượng hàng ngàn gốc, trong năm 2025 mang về nguồn thu hàng tỷ đồng. Thế nhưng năm nay, tổng sản lượng toàn xã sụt hẳn, chỉ đạt khoảng 10%. Theo thống kê của UBND xã Hương Sơn, sau các cơn bão năm 2025 có gần 100 cây trám đen trên địa bàn bị gãy đổ, trong đó nhiều cây không còn khả năng phục hồi. Đây được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến vụ trám năm nay rơi vào cảnh thất thu, dù giá bán đang ở mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Đáng chú ý, thôn Sơn Ninh, xã Hương Sơn hiện có gần 1.500 cây trám đen, nhiều năm qua là vùng trồng lớn nhất địa phương. Những vụ trước, cây trám mang lại nguồn thu bình quân từ 10-25 triệu đồng/hộ mỗi năm, nhiều hộ thu gần 100 triệu đồng. Tuy nhiên, năm nay hoàn toàn trái ngược khi nhiều cây không cho quả.
“Gia đình tôi hiện đang trồng 12 cây trám đen. Năm 2025 cho thu về hơn 80 triệu đồng, nhưng năm nay có nhiều gốc không cho quả, ước tính chỉ đạt khoảng 10 triệu. Tôi chưa năm nào chứng kiến cây trám mất mùa như năm nay”, ông Nguyễn Huy Hoàng, trú thôn Sơn Ninh, xã Hương Sơn cho biết.
Không riêng Hương Sơn, sản lượng trám đen tại các xã lân cận như Sơn Tiến, Kim Hoa, Sơn Giang cũng giảm mạnh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng mà còn tác động đến những người làm nghề thu mua, hái thuê và các cơ sở chế biến loại quả đặc sản này.
Gia đình ông Nguyễn Văn Hạnh (trú xã Sơn Giang) có hai gốc trám đen lâu năm. Nếu như vụ trước thu về hơn 15 triệu đồng thì năm nay cả hai cây đều không cho quả.
"Năm nay cây trám gần như mất trắng, nhìn cây không có quả mà xót lắm. Chưa năm nào tôi thấy trám thất thu lớn như vậy. Các năm trước cứ khoảng tháng 8 là thu hoạch, thương lái đến tận nơi để thu hái", ông Hạnh chia sẻ.
Theo khảo sát thị trường, do nguồn cung khan hiếm nên giá trám đen đã tăng từ mức 110.000-150.000 đồng/kg của năm 2025 lên khoảng 150.000-200.000 đồng/kg. Tuy nhiên, mức giá cao cũng không bù đắp được thiệt hại do sản lượng quá thấp.