Theo lịch, Bộ GD&ĐT dự kiến sẽ tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 vào ngày 11-12/6. Trong khi đó, các kỳ thi Đánh giá năng lực (ĐGNL) khởi động sớm hơn nhiều. Cụ thể, kỳ thi V-ACT của ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh mở cổng đăng ký đợt 1 từ ngày 22/1 đến 12/2, tổ chức thi đợt 1 vào ngày 28/3 và đợt 2 vào ngày 23/5.
Thời điểm này, ĐHQG Hà Nội chưa công bố lịch thi HSA năm nay nhưng năm ngoái, đơn vị này công bố lịch thi trong tháng 11.
Thạc sĩ Phan Thanh Giang, giảng viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định, nếu học sinh xác định sẽ tham dự nhiều kỳ thi trong năm, cần có chiến thuật ôn luyện từ sớm. Bên cạnh học kiến thức nền tảng theo hình thức cuốn chiếu, việc đặt kỳ thi ĐGNL làm mục tiêu trọng tâm trong giai đoạn đầu năm mang lại lợi thế kép, vừa lấy kết quả điểm số vừa giúp thí sinh tự soi chiếu năng lực để kịp thời bù đắp lỗ hổng kiến thức.
Sức cạnh tranh của các kỳ thi riêng cũng ngày càng lớn, sự cạnh tranh sẽ gay gắt. Năm 2026, kỳ thi HSA có gần 90.000 thí sinh tham dự; kỳ thi V-ACT ghi nhận hơn 193.000 thí sinh dự thi và dự kiến chạm mốc 200.000–250.000 lượt đăng ký vào năm 2027. Như vậy, từ thời điểm này, học sinh không còn nhiều thời gian để bước vào chặng đua đầu tiên.
Đọc đề án tuyển sinh trước khi giải đề
Bộ GD&ĐT đã chốt, từ năm 2027, mỗi ngành/chương trình đào tạo tuyển sinh chỉ sử dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển. Bên cạnh đó, điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ hay thành tích bị giới hạn không quá 0,5 điểm theo thang 30. Theo Thạc sỹ Phan Thanh Giang, trước những biến động này, học sinh không nên ôn tập dàn trải.
Thời gian tới, điều học sinh cần làm là tìm hiểu đề án tuyển sinh của 3 đến 5 trường, ngành mục tiêu để đối chiếu 4 dữ liệu: ngành có xét theo điểm đánh giá năng lực hay không. Ngưỡng điểm đầu vào, cách quy đổi hoặc trọng số, và nguyên tắc lấy điểm khi dự thi nhiều đợt. Kết quả đối chiếu giúp thí sinh quyết định mức độ đầu tư cho kỳ thi ĐGNL và có thể mạnh dạn loại bớt một kỳ thi không cần thiết khỏi kế hoạch.
Cô Giang cũng cho rằng, dù phương thức thi khác nhau nhưng khoảng 70% nội dung ôn tập có thể dùng chung cho cả thi tốt nghiệp và ĐGNL do kiến thức lớp 12 chiếm tỷ trọng chủ đạo. Học sinh có thể tối ưu hóa bằng cách chọn 3 chủ đề Khoa học trong bài thi HSA trùng với 2 môn tự chọn tốt nghiệp cộng thêm một môn thế mạnh.
Dù vậy, thí sinh vẫn cần dành thời lượng riêng cho các phần đặc thù từng kỳ thi để luyện kỹ năng giải đề, củng cố kiến thức bị khuyết.
Ôn tập theo lộ trình 4 chặng
Để biến kiến thức thành điểm số thực tế, chuyên gia khuyến nghị học sinh chia quỹ thời gian thành 4 chặng.
Trong đó, chặng 1 trước 15/2, học sinh cần tổng ôn nền tảng và xác định các kỳ thi. Mục tiêu là hoàn tất chương trình lớp 12 và rà soát chuyên đề lớp 10, 11 theo phương pháp chủ động nhớ lại kiến thức thay vì đọc thụ động.
Cách ôn tập là nên tự kiểm tra thay vì đọc lại: gấp sách, viết ra những gì nhớ về một chuyên đề, làm 20–30 câu hoặc một bài 30–45 phút, rồi mới đối chiếu. Lỗi dễ gặp nhất ở chặng này là luyện đề quá sớm.
Cô Giang dẫn số liệu của Trung tâm Empire Team, học sinh lao vào giải trọn vẹn đề 120–150 câu từ sớm, khi chưa học xong chương trình thường sẽ dừng ở khoảng 600–650 điểm V-ACT hoặc 75–80/150 điểm HSA. Kết quả điểm kém sẽ khiến học sinh dễ rơi vào tình trạng chán nản.
Chặng 2 khoảng từ (15/2 – 28/3), sau khi ổn định kiến thức nền tảng, học sinh nên tăng tốc luyện đề ĐGNL. Thí sinh chuyển sang làm đề trọn vẹn khoảng 2 đề mỗi tuần trong điều kiện bấm giờ chuẩn phòng thi, kết hợp 2–3 đợt thi thử tập trung để làm quen áp lực đồng hồ và thao tác trên máy (với HSA) hoặc tô phiếu (với V-ACT). Sau mỗi đề cần dành thời gian nghiêm túc để sửa lỗi sai và rút kinh nghiệm.
Chặng 3 kết thúc trước tháng 5: Sau khi có kết quả đánh giá năng lực đợt 1, học sinh nếu đã đạt ngưỡng an toàn của ngành mục tiêu, các em nên dừng thi đợt 2 để dồn toàn lực cho kỳ thi tốt nghiệp.
Nếu thi tiếp đợt 2, chỉ ôn bổ sung đúng phần thiếu hụt điểm. Lúc này, trọng tâm ôn tập chuyển dần sang các dạng thức đặc thù của kỳ thi tốt nghiệp THPT như câu hỏi trắc nghiệm Đúng/Sai; câu trả lời ngắn môn Toán (0,5 điểm/câu) và duy trì tối thiểu một bài viết tay môn Ngữ văn mỗi tuần để giữ tốc độ viết.
Chặng 4, trước 10/6: Hai tuần cuối trước kỳ thi tốt nghiệp, học sinh chỉ duy trì giải khoảng 2 đề bấm giờ mỗi tuần. Khoảng 5–7 ngày sát ngày thi, các em không nên nạp kiến thức mới mà cần ôn tập lại, tập dậy sớm dần để cơ thể thích nghi với khung giờ thi buổi sáng.
Thầy Lê Trung Kiên, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng (Hà Nội) chia sẻ, trường học thường có kế hoạch từ đầu năm học để giúp học sinh chắc kiến thức, kỹ năng tham gia tốt nghiệp THPT và các kỳ thi riêng.
Đầu tiên và các tổ chuyên môn chủ xây dựng các bộ đề kiểm tra, đánh giá có cùng cấu trúc đề thi tốt nghiệp và mở rộng kiến thức các môn học. Từ việc "giải mã" ma trận đề, giáo viên xây dựng hệ thống ngân hàng câu hỏi phân tầng rõ rệt và lồng ghép vào các bài kiểm tra. Học sinh yếu, kém sẽ được chia nhóm để tiếp tục ôn tập.
Cũng theo thầy Kiên, thay vì kiểm tra dồn dập ở giai đoạn cuối kỳ, cuối năm, trường học tổ chức nhiều đợt thi thử và khảo sát định kỳ xuyên suốt năm học với cấu trúc, áp lực thời gian và hình thức mô phỏng sát kỳ thi thật sẽ là cơ hội để học sinh tập dượt. Dữ liệu điểm số sau mỗi đợt thi giúp giáo viên và học sinh nhận diện chính xác điểm mạnh, lỗ hổng kiến thức để điều chỉnh hợp lý.
Trong mỗi lớp hay trường học, các học sinh có năng lực khác nhau. Nếu có cùng một nội dung, lộ trình ôn tập sẽ khó hiệu quả như mong muốn. Do đó, cần cá nhân hóa lộ trình và phân luồng mục tiêu dựa trên kết quả khảo sát và nguyện vọng xét tuyển thực tế để phân nhóm và bồi dưỡng chuyên biệt.