Ngày 16/11, tại Cung Triển lãm Kiến trúc Quy hoạch Xây dựng Quốc gia (Hà Nội), Bộ trưởng Bộ Xây dựng tặng bằng khen cho Trường Đại học Giao thông vận tải TPHCM (UTH) vì có nhiều đóng góp trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng. Tại cùng sự kiện, PGS.TS Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng UTH, được vinh danh “Nhà khoa học tiêu biểu”.
Lễ tuyên dương nằm trong chuỗi sự kiện khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng năm 2026. Chương trình có triển lãm, giới thiệu sản phẩm công nghệ, tọa đàm và hội nghị chuyên đề, quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Tập thể UTH được ghi nhận về nghiên cứu và ứng dụng công nghệ
Những đóng góp được ghi nhận tại lễ tuyên dương gắn với ba mảng công việc UTH đang triển khai: phát triển đội ngũ và các nhóm nghiên cứu, đưa doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo và ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của trường. Theo UTH, nhiều giảng viên, cán bộ quản lý của trường chủ trì các nhiệm vụ khoa học công nghệ, công bố kết quả trên các tạp chí quốc tế và tham gia mạng lưới nghiên cứu trong, ngoài nước.
Trong đào tạo, trường phát triển mô hình hợp tác với doanh nghiệp để sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp từ khi còn học. Việc kết nối với doanh nghiệp cũng giúp nhà trường gắn chương trình đào tạo và hoạt động nghiên cứu với nhu cầu sử dụng nhân lực. Song song đó, UTH thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và đào tạo, mở rộng hợp tác với các đối tác quốc tế trong các lĩnh vực logistics, đường sắt đô thị, năng lượng tái tạo và công nghệ mới.
Ở nhóm “Tấm gương tiêu biểu của Nhà giáo”, UTH có ba đại diện được vinh danh. Đó là GS.TS Đặng Xuân Kiên, Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Nghiên cứu phát triển, PGS.TS Đinh Gia Huy, Viện trưởng Viện Đào tạo và Hợp tác quốc tế, và PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh, Viện trưởng Viện Đào tạo Sau đại học. Theo thông cáo của trường, các nhà giáo có đóng góp trong giảng dạy, phát triển chương trình, nghiên cứu và hợp tác học thuật.
Cùng được vinh danh với Hiệu trưởng Nguyễn Xuân Phương ở nhóm “Nhà khoa học tiêu biểu” là PGS.TS Hoàng Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Biên tập Tạp chí Giao thông vận tải và Công nghệ bền vững. Ông nghiên cứu về giao thông và năng lượng, có tên trong danh sách 2% nhà khoa học có ảnh hưởng trên thế giới liên tục từ năm 2019 đến 2026, theo cơ sở dữ liệu do các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Stanford phối hợp với Elsevier công bố.
Theo UTH, trường định hướng phát triển theo mô hình đại học ứng dụng, lấy nghiên cứu và chuyển giao công nghệ làm một phần trong quá trình nâng cao chất lượng đào tạo. Các lĩnh vực trường tiếp tục phát triển gồm giao thông vận tải, hàng hải, logistics, hạ tầng và công nghệ phục vụ phát triển bền vững. Nhà trường cũng định hướng mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, địa phương và đối tác quốc tế để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Hiệu trưởng UTH có hơn 100 công bố quốc tế
Theo UTH, từ năm 2018 đến nay, PGS.TS Nguyễn Xuân Phương đã công bố hơn 100 công trình trên các tạp chí quốc tế thuộc danh mục ISI/Scopus. PGS Nguyễn Xuân Phương có tên trong danh sách 2% nhà khoa học có ảnh hưởng trên thế giới bốn năm liên tiếp, từ 2023 đến 2026, theo cơ sở dữ liệu do các nhà nghiên cứu thuộc Đại học Stanford phối hợp với Elsevier công bố.
Các hướng nghiên cứu của ông trải từ dòng chảy, động cơ đốt trong đến tận dụng nhiệt thải và kiểm soát khí thải. Ông cũng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, học sâu và phát triển nhiên liệu sạch hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng không. Bên cạnh việc chủ nhiệm nhiều đề tài, dự án nghiên cứu cấp bộ và cấp cơ sở, ông tham gia biên soạn giáo trình, sách chuyên khảo trong lĩnh vực giao thông vận tải và cơ khí.
Trên cương vị hiệu trưởng, PGS Nguyễn Xuân Phương chú trọng phát triển đội ngũ giảng viên, các nhóm nghiên cứu và mở rộng hợp tác quốc tế. Đây cũng là những nội dung UTH đang triển khai để gắn hoạt động học thuật với đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp.
Phát biểu thay mặt các nhà khoa học được vinh danh, PGS Phương nói mỗi thành tựu khoa học là kết quả của quá trình lao động trên giảng đường, trong phòng thí nghiệm và tại các công trình thực tế. Ông ghi nhận sự đồng hành của đồng nghiệp và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong quá trình đó.
Đề cập những nhiệm vụ đặt ra với đội ngũ trí thức ngành Xây dựng, ông nêu sáu hướng nghiên cứu ưu tiên. Đó là làm chủ công nghệ đường sắt tốc độ cao, phát triển vật liệu xanh và công nghệ xây dựng tiên tiến, thúc đẩy cảng xanh, cảng thông minh và kinh tế biển, nâng cao hiệu quả logistics và vận tải đa phương thức, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, phát triển năng lượng tái tạo và nhiên liệu sạch.
“Chúng tôi cam kết gắn nghiên cứu với đào tạo, nhà trường với doanh nghiệp, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo; đồng thời dìu dắt thế hệ nhà khoa học trẻ tiếp nối”, PGS.TS Nguyễn Xuân Phương phát biểu.
Đưa nghiên cứu khoa học trở thành động lực phát triển UTH
Không chỉ ghi dấu ấn với những thành tích nghiên cứu cá nhân, trên cương vị Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải TPHCM, PGS.TS. Nguyễn Xuân Phương còn chú trọng xây dựng môi trường học thuật, phát triển đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu gắn với nhu cầu thực tiễn.
Dưới sự lãnh đạo của ông, UTH từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu, mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển các nhóm nghiên cứu và thúc đẩy mô hình đào tạo gắn kết doanh nghiệp, giúp sinh viên tiếp cận môi trường nghề nghiệp thực tế ngay trong quá trình học tập.
Những kết quả này được thể hiện qua sự cải thiện vị trí của Nhà trường trên các bảng xếp hạng quốc tế. Năm 2026, UTH xếp thứ 5.361 thế giới và thứ 7 tại Việt Nam theo SCImago Institutions Rankings; đứng thứ 25 tại Việt Nam và thứ 15 tại Việt Nam theo uniRank.
Việc nâng cao chất lượng nghiên cứu, gia tăng công bố quốc tế và phát triển đội ngũ khoa học đang tạo nền tảng để UTH mở rộng các lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng, đặc biệt trong giao thông vận tải, hàng hải, logistics, hạ tầng và công nghệ phục vụ phát triển bền vững.