Cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum hơn 52.000 tỷ đồng: Rà soát kỹ trước khi trình Quốc hội

Ngày 15/10, Đoàn công tác Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội do ông Nguyễn Minh Sơn - Phó Chủ nhiệm Ủy ban, làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Quảng Ngãi về dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum.

Theo phương án đang được nghiên cứu, tuyến cao tốc dài hơn 136 km, tổng mức đầu tư dự kiến hơn 52.000 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 1 (từ năm 2026 - 2030) có tổng mức đầu tư khoảng 50.169 tỷ đồng; giai đoạn 2 (từ năm 2031 - 2035) khoảng 1.881 tỷ đồng.

Dự án dự kiến ảnh hưởng đến 896 hộ dân. Vì vậy, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), tái định cư (TĐC) được xác định là một trong những nội dung cần được tính toán kỹ để bảo đảm tiến độ triển khai, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Phải làm rõ tổng mức đầu tư, hướng tuyến và nguồn vật liệu

Tại buổi làm việc, các đại biểu đề nghị tỉnh Quảng Ngãi rà soát, đối chiếu hồ sơ, thống nhất số liệu và làm rõ cơ sở xác định tổng mức đầu tư, quy mô cũng như phương án phân kỳ đầu tư.

Theo phương án hiện nay, dự án dự kiến chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 đầu tư khoảng 132 km, phần còn lại khoảng 4 km được đề xuất thực hiện trong giai đoạn 2.

Nguồn vốn giai đoạn 1 dự kiến bố trí từ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và các nguồn bổ sung theo quy định. Riêng phần vốn địa phương, tỉnh Quảng Ngãi cam kết bố trí 2.047 tỷ đồng, dự kiến trình HĐND tỉnh thông qua tại kỳ họp tháng 11/2026 để phục vụ bồi thường, GPMB và xây dựng các khu TĐC.

Đối với phương án hướng tuyến và tổ chức giao thông, dự án dự kiến bố trí 9 nút giao, khoảng cách giữa các nút từ 4 km đến 32 km. Các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát vị trí, khoảng cách các nút giao để bảo đảm hợp lý, phù hợp với quy hoạch, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa cũng như khả năng kết nối các trung tâm đô thị, khu chức năng và mạng lưới giao thông hiện hữu.

Một nội dung khác được đặc biệt lưu ý là nguồn vật liệu xây dựng. Với nhu cầu đất, đá lớn, tỉnh cần chủ động rà soát trữ lượng, khả năng khai thác và tiến độ hoàn thiện các thủ tục liên quan. Nếu việc đánh giá tác động môi trường, cấp phép khai thác mỏ chậm, tiến độ thi công có thể bị ảnh hưởng.

Các đại biểu cũng đề nghị tính toán kỹ nhu cầu nhân công, nguồn nhân lực chất lượng cao, máy móc và các điều kiện tổ chức thi công. Việc chuẩn bị phải đồng bộ từ hướng tuyến, quy mô, tổng mức đầu tư đến nguồn vật liệu, bãi thải và phương án triển khai nhằm hạn chế phát sinh điều chỉnh sau này.

Ông Nguyễn Đức Tâm - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, cho biết, tỉnh đang hoàn thiện hồ sơ, đồng thời đề xuất một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn, thủ tục đầu tư và tổ chức thực hiện dự án.

Theo kế hoạch, nếu các cơ chế, chính sách được Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 11/2026, dự án sẽ được phê duyệt và khởi công chậm nhất vào đầu quý III/2027. Công tác GPMB và TĐC dự kiến hoàn thành trong tháng 9/2027; thời gian thi công khoảng 2 năm rưỡi đến 3 năm.

“Tỉnh quyết tâm không lùi kế hoạch năm 2030 hoàn thành, dù bất kỳ khó khăn nào. Chúng tôi sẽ xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, phân công rõ trách nhiệm từng cơ quan, đơn vị và tăng cường giám sát ngay từ đầu để bảo đảm tiến độ dự án”, ông Tâm khẳng định.

Hồ sơ phải đủ sức thuyết phục 500 đại biểu Quốc hội

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Minh Sơn - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho rằng, cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum là công trình rất cần thiết, có ý nghĩa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường kết nối vùng, đồng thời phục vụ quốc phòng, an ninh.

Theo ông Sơn, hồ sơ dự án cần tiếp tục làm rõ hơn hiệu quả đầu tư, khả năng kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, khai thác quỹ đất hai bên tuyến và tạo động lực phát triển du lịch Măng Đen. Tính lan tỏa của tuyến cao tốc đối với các khu vực mà dự án đi qua cũng cần được phân tích cụ thể để tăng sức thuyết phục.

Đối với hướng tuyến, ông Sơn đề nghị tiếp tục rà soát các yếu tố địa chất, nguy cơ sạt trượt, tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu; đồng thời hạn chế tối đa ảnh hưởng đến rừng tự nhiên và môi trường.

Các số liệu liên quan đến diện tích rừng, đất lúa, rừng phòng hộ, rừng sản xuất cũng như phương án trồng rừng thay thế phải được tính toán đầy đủ, đúng quy định.

Về GPMB và TĐC, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội lưu ý các khu TĐC phải bảo đảm hạ tầng thiết yếu, hạ tầng xã hội, giúp người dân có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Chính sách bồi thường, hỗ trợ cần phù hợp, nhất là tại các địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số và đời sống còn khó khăn.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng đề nghị tỉnh tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách đặc thù, chỉ đề xuất những nội dung thực sự cần thiết và đúng thẩm quyền. Đồng thời, tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan để hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm thời hạn gửi sang Quốc hội trước ngày 25/10.

“Dự án này rất cần thiết. Tuy nhiên, để thuyết phục 500 đại biểu Quốc hội, đề nghị tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục rà soát, bổ sung, làm rõ hiệu quả và sự cần thiết của tuyến đường, bảo đảm tính thuyết phục để các đại biểu bấm nút thông qua”, ông Nguyễn Minh Sơn nhấn mạnh.