Trong phiên đấu Nghệ thuật châu Á tại Sotheby’s Paris vừa kết thúc tối 11/6 (theo giờ địa phương), bức bình phong sơn mài 6 tấm Đàn hươu trong rừng của họa sĩ Phạm Hậu được gõ búa ở mức 1,7 triệu euro, tương đương 2 triệu USD (hơn 50 tỷ đồng) cả thuế phí. Thông tin được nhà giám tuyển Ace Lê chia sẻ.
Với thành tích này, Đàn hươu trong rừng lập kỷ lục là tác phẩm Phạm Hậu có mức giao dịch cao nhất tính đến hiện tại, vượt qua các kỷ lục triệu đô trước đó là Hoàng hôn vàng trên vịnh Hạ Long, Phong cảnh chùa Thầy, Phong cảnh thuyền buồm.
Tranh sơn mài Đàn hươu trong rừng vừa trở thành tác phẩm lập kỷ lục mới của Phạm Hậu khi đạt giá hơn 52 tỷ đồng. Ảnh: Sotheby's.
Thành tích này cũng giúp tranh Phạm Hậu trở thành tác phẩm hội họa Đông Dương có giá cao thứ 7 trong lịch sử các sàn giao dịch.
"Đây cũng là tác phẩm triệu đô đầu tiên của 2026, củng cố vị trí dẫn đầu của Sotheby’s trong phân khúc nghệ thuật Việt Nam", giám tuyển Ace Lê nói.
Đàn hươu trong rừng là bình phong sơn mài kích thước 150x210 cm, được thực hiện tại xưởng Phạm Hậu ở làng Đông Ngạc vào khoảng thập niên 1930-1940.
Một phiên bản của tác phẩm từng xuất hiện trong Bảng tin Kinh tế Đông Dương năm 1941, hiện được lưu trữ tại Thư viện quốc gia Pháp. Bức bình phong sơn mài sáu tấm khắc họa năm con hươu trong khung cảnh hoang sơ. Một số con nằm nghỉ dưới tán cây, số khác thong thả kiếm ăn trong không gian ngập ánh sáng.
Nhà đấu giá nhận định sắc vàng óng, nét sơn mài đa dạng trong kết cấu của tán lá, đám mây cho thấy kỹ thuật sử dụng chất liệu thành thạo của Phạm Hậu.
Trong sự nghiệp Phạm Hậu, hươu là một trong những hình tượng xuất hiện nhiều lần, gắn với nhiều ý nghĩa văn hóa và tâm linh trong đời sống người Việt. Đàn hươu trong khu rừng nhiệt đới là một tứ sáng tác đặc trưng và phổ biến trong sơn mài Phạm Hậu, biểu tượng của trường thọ và an bình trong văn hóa Á đông.
Họa sĩ Phạm Hậu tốt nghiệp Trường Mỹ thuật Đông Dương khóa V (1929-1934), là nhà tiên phong trong thực hành nghệ thuật sơn mài, ở nơi giao thoa giữa mỹ nghệ và mỹ thuật.
Năm 1946, ông đồng sáng lập Trường quốc gia Mỹ nghệ, tiền thân của trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội. Cuộc đời nghệ thuật của họa sĩ Phạm Hậu là sự cống hiến không mệt mỏi để gìn giữ và phát triển chất liệu sơn mài.
Ông đã để lại kho tàng đồ sộ, không chỉ có tranh sơn mài với các tác phẩm chính như Gió mùa hạ, Một gia đình trong cánh rừng, mà còn nhiều sản phẩm ứng dụng bằng chất liệu sơn mài trong đời sống xã hội nước ta.
