Theo các bác sĩ, não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn. Bệnh lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc gần như sống chung, ngủ chung hoặc dùng chung vật dụng cá nhân với người mang vi khuẩn. Tuy nhiên, bệnh không dễ lây qua các tiếp xúc thông thường thoáng qua.
Chia sẻ từ BS Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố, nhiễm não mô cầu có biểu hiện ban đầu khá giống các bệnh hô hấp thông thường như sốt, đau họng, mệt mỏi, nhức đầu. Điều này khiến nhiều phụ huynh dễ chủ quan hoặc nhầm lẫn với cảm cúm.
Tuy nhiên, điểm nguy hiểm của bệnh là khả năng tiến triển rất nhanh. Chỉ sau một thời gian ngắn, người bệnh có thể chuyển sang sốt cao 39–40 độ C, rét run, nôn ói, đau cơ, đau khớp và có dấu hiệu tụt huyết áp. Trong những trường hợp nặng, bệnh có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết hoặc viêm màng não.
Đặc biệt, dấu hiệu quan trọng mà phụ huynh cần lưu ý là tình trạng “tử ban” – các nốt xuất huyết dưới da có màu đỏ sẫm hoặc tím. Những nốt này thường không mất đi khi ấn, bờ không đều và có thể lan nhanh khắp cơ thể, nhất là ở vùng nách, hông hoặc quanh các khớp. Đây là dấu hiệu điển hình của nhiễm trùng huyết do não mô cầu và cần được xử trí cấp cứu ngay.
Ngoài ra, nếu trẻ có các biểu hiện như lừ đừ, tay chân lạnh, nôn nhiều hoặc thay đổi tri giác, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Các chuyên gia nhấn mạnh, đây chính là “thời gian vàng” để can thiệp, bởi bệnh có thể diễn tiến nặng chỉ trong vòng 24 giờ.
Bệnh não mô cầu có thể gặp ở nhiều lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 3 tuổi và thanh thiếu niên. Môi trường đông người như trường học, nhà trẻ hoặc khu tập thể là điều kiện thuận lợi để bệnh lây lan nếu có nguồn bệnh.
Trước tâm lý lo ngại sau ca bệnh nghi ngờ tại Phú Quốc, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên đổ xô đưa trẻ đi tiêm vắc xin ngay lập tức nếu không thuộc nhóm nguy cơ. Việc tập trung đông người tại các điểm tiêm chủng có thể làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh hô hấp khác.
Thay vào đó, bác sĩ khuyến cáo cộng đồng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cơ bản như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu viêm đường hô hấp và giữ môi trường sống thông thoáng.
Việc tiêm vắc xin phòng não mô cầu vẫn là biện pháp hiệu quả, nhưng nên thực hiện theo lịch tiêm chủng phù hợp hoặc theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt trong trường hợp trẻ sống trong vùng có dịch hoặc đã tiếp xúc gần với ca bệnh. Theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất hiện nay là không hoảng loạn mà cần trang bị kiến thức đúng. Trong trường hợp trẻ bị bệnh, cần nhận biết sớm dấu hiệu “tử ban” cùng các triệu chứng nghi ngờ và đưa trẻ đi khám kịp thời chính là yếu tố quyết định giúp giảm nguy cơ biến chứng nặng và tử vong do não mô cầu.
