'Địa đàng xanh' chảy máu

'Địa đàng xanh' chảy máu
TP - Vườn Quốc gia Pù Mát (Nghệ An) có hệ động, thực vật phong phú với nhiều loài quý hiếm như sa mu nghìn năm tuổi, hổ Đông Dương… Tuy nhiên, chốn "địa đàng xanh" này đang trở thành chiến địa của kiểm lâm với những kẻ săn cây thuốc, thú rừng…

> Phát hiện loài vượn đen má trắng ở vườn Quốc gia Pù Mát

VQG Pù Mát có 50 cây sa mu cao hơn 70m, đường kính 5,5m, trên 1.000 năm tuổi
VQG Pù Mát có 50 cây sa mu cao hơn 70m, đường kính 5,5m, trên 1.000 năm tuổi .

Gần đây, do một số thương gia Trung Quốc móc nối với các đầu nậu trong nước thu gom, mua dược liệu nên bà con địa phương ngày đêm đi săn những cây thuốc quý.

Nhiều loài có nguy cơ bị xóa sổ

Mỗi chiều tà, dọc theo QL7, từ thị trấn Con Cuông ngược lên thị trấn Hòa Bình (huyện miền núi Tương Dương, Nghệ An) rất dễ bắt gặp dòng người dân địa phương bắt đầu từ rừng ra. Trong số đó, không ít người vào rừng chủ yếu là để khai thác nguồn dược liệu quý hiếm đem về bán kiếm tiền.

Chị Vi Thị Yến (trú tại bản Tín, xã Lục Dạ, huyện Con Cuông) cho biết, trước đây bà con dân bản chỉ biết săn bắt động vật hoặc đi chặt gỗ rừng, ít ai biết ở Pù Mát còn vô số cây thuốc quý. Gần đây, có người ngoài thị trấn Con Cuông vào tận bản đặt vấn đề với bà con là mua cây dược liệu, chủ yếu dây máu chó, hoằng đằng, quả bo bo, củ thiên niên kiện, hạt sa nhân…

Ban đầu chỉ có ít người đi tìm cây dược liệu, sau thấy có tiền nên cả bản, cả xã thi nhau vào rừng Pù Mát. Chị Yến cho biết, ngày nào kiếm được nhiều, gia đình chị thu về khoảng vài ba trăm nghìn đồng.

Bà Gấm đang giải thích quy trình sấy của lò sấy dược liệu
Bà Gấm đang giải thích quy trình sấy của lò sấy dược liệu.

Anh Lương Văn Kha (trú xã Yên Khê, Con Cuông) gùi đống dược liệu trên lưng vừa từ rừng Pù Mát ra không ngần ngại tiết lộ: “Trước đây, tôi thường đi chặt gỗ pơ mu, sau đó gùi ra bán cho các chủ xưởng gỗ ở Con Cuông. Gần đây, do kiểm lâm kiểm soát rát quá nên không mấy khi chui vào rừng nữa. Gần đây, thấy bà con khắp nơi ồ ạt vào rừng tìm kiếm cây dược liệu quý về bán nên tôi cũng đi theo”.

Cây thuốc ở VQG Pù Mát có 226 loài, dùng chữa các bệnh về gan, dạ dày, tiêu hóa hay gãy xương, trật khớp. Nhóm dây leo bò có 127 loài, có thể sử dụng thân, rễ, hoa, quả, vỏ hoặc cả cây. Có 321 loài dùng rễ chữa bệnh như ráy, nghệ, bồ cốt toái…

 

Theo anh, cây dược liệu vừa dễ khai thác vừa dễ vận chuyển ra ngoài, ra khỏi rừng là bán được ngay, chẳng mất nhiều thời gian, công sức như đi săn gỗ pơ mu. Ngày ít cũng kiếm được hơn 3 trăm nghìn đồng, hôm nào trúng quả, kiếm cả triệu đồng, anh Kha nói.

Một cán bộ Vườn quốc gia (VQG) Pù Mát cho biết, ban đầu, bà con khai thác ở vùng đệm, chủ yếu trên nương rẫy; khi nguồn dược liệu cạn dần, không ít người tràn sang khu vực bảo vệ nghiêm ngặt để săn tìm. Dù lực lượng kiểm lâm của VQG Pù Mát luôn ngày đêm tuần tra gắt gao nhưng do lực lượng mỏng nên không thể kiểm soát hết người dân địa phương vào rừng đào, chặt.

Ngồi bên dòng khe Kèm, anh Bùi Hữu Hoàng, cán bộ lâm nghiệp huyện Con Cuông, than thở: “Ngày trước, một số loài như cây dây máu chó mọc khắp nơi, nhưng bà con nơi đây chẳng ai thèm để ý, mỗi khi trong nhà có người bị đứt tay, chảy máu thì mới ngắt chút ít nhai nhỏ ra đắp vào vết thương.

Gần đây bỗng rộ lên chuyện mua bán loài thân cây dây này nên người dân Tương Dương mới biết thu gom lại. Chỉ vì chút lợi ích riêng, không ít người dân địa phương đã ngày đêm tràn vào cả VQG Pù Mát để tàn sát loài cây này”.

Ông Võ Công Tuấn Anh, Phó phòng Nghiên cứu khoa học VQG Pù Mát, cho biết, qua điều tra của các nhà khoa học, VQG Pù Mát đã bổ sung các loài cây thuốc quý cho danh lục cây thuốc quý Việt Nam là 72 loài, thuộc 63 chi, 39 họ.

Nhiều loại cây thuốc quý ở VQG Pù Mát đang có nguy cơ bị xóa sổ do người dân khai thác trộm ồ ạt để bán cho thương gia Trung Quốc. Một số cây thuốc quý hiếm sau khi bán sang Trung Quốc được chiết xuất làm thuốc chữa ung thư tụy, sỏi thận, dạ dày…

Dây máu chó được xắt thành miếng Ảnh: Phan Sáng
Dây máu chó được xắt thành miếng. Ảnh: Phan Sáng.

Một đầu nậu gom 15 tấn/ngày

Cách cổng vào trung tâm VQG Pù Mát chưa đầy 100m, một cơ sở công khai thu mua nguồn dược liệu quý nằm sát QL7, đoạn cuối thị trấn huyện Con Cuông. Bà Nguyễn Thị Gấm, chủ cơ sở, nói: Ở miền tây Nghệ An, đây là nơi thu mua dược liệu rừng lớn nhất. Hầu như mọi loài cây dược liệu đều được cơ sở này thu mua, chủ yếu là dây máu chó tươi, củ thiên niên kiện, hạt sa nhân, cây hoàng đằng, quả bo bo...

Khi được hỏi số lượng thu mua mỗi ngày, bà Gấm cho biết: “Khoảng 15 tấn, hôm nào nhiều có khi lên tới 30 đến 40 tấn”. Hai loại dược liệu được bà Gấm thu mua nhiều nhất là dây máu chó và hạt sa nhân. Giá mỗi cân dây máu chó tươi là 30 nghìn đồng, khô 90 nghìn; hạt sa nhân tươi 35 nghìn đồng, khô 250 nghìn đồng…

Để mua được nhiều hàng bà Gấm nhờ một số mối lái ở các bản làng có người dân đi săn dược liệu. Dọc theo QL7 đoạn qua huyện Con Cuông và Tương Dương, một số cơ sở ở xã Châu Khê (huyện Con Cuông), Tam Quang, Tam Đình, thị trấn Hòa Bình (huyện Tương Dương) đứng ra thu mua, sau đó bán lại cho cơ sở bà Gấm.

Sau khi đầu nậu lớn gom hàng xong, bà Gấm cho xe đến tận từng bản để lấy. Tập kết dược liệu xong là cho lên lò sấy. Cứ khoảng một tuần hoặc 10 ngày bà Gấm cho đóng gói vào bao tải rồi chất lên ôtô hàng trăm tấn dược liệu đưa ra biên giới, nơi thương lái Trung Quốc chờ sẵn.

VQG là vùng lõi của khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An do UNESCO công nhận, có vành đai xanh lớn nhất Đông Nam Á. VQG Pù Mát có 2.494 loài thực vật, trong đó có 68 loài nằm trong Sách Đỏ Việt Nam. Có hơn 132 loài thú, trong đó có voi, hổ, sao la, vượn bạc má, chà vá chân nâu, khỉ đuôi lợn, mang Trường Sơn…

Có 324 loài chim, trong số này có 10 loài ở mức bảo tồn sắp nguy cấp hoặc sắp bị đe dọa như trĩ sao, công, gà lôi trắng, gà tiền. Có khoảng 86 loài lưỡng cư và bò sát, 83 loài cá, 459 loài bướm và 78 loài kiến.

 

Cùng chuyên mục

Chiến dịch 500 ngày đêm đang được tổ chức tại nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, xã Đình Cương. Trong số các liệt sĩ nằm lại, có nhiều người là đồng đội của vợ chồng ông Tân Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng: Mối tình lính DKB và cô y tá

TP - Cách đây hơn nửa thế kỷ, khi đất nước hòa bình, hầu hết những người lính gác lại súng gươm để trở về với quê nhà, mang theo ký ức của một thời hoa lửa. Thế nhưng, tại xã Hành Thịnh (nay là xã Đình Cương) nằm dưới chân núi Dàng- vùng căn cứ cách mạng của Quảng Ngãi, vẫn có những người lính ở lại. Đầu tháng 9 này, họ đang lặng lẽ dõi theo từng nhát cuốc của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm.

Phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu được tổ chức đều đặn mỗi tháng ở phố du lịch sầm uất của Đà Nẵng Ảnh: Giang Thanh

Quà quê kể chuyện Đà Nẵng

TP - Một tấm chiếu cói kể chuyện làng nghề, chai tinh dầu kể chuyện vùng dược liệu hay món đặc sản kể chuyện miền quê. Khi những món “quà quê” được đặt trong không gian trải nghiệm du lịch, câu chuyện về Đà Nẵng có cơ hội chạm vào du khách và theo họ đi xa hơn.

Gom rác đổi cháo sáng

Gom rác đổi cháo sáng

TPO - Từ những chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn được gom lại từ mỗi gia đình, người dân xã Nghĩa Giang (tỉnh Quảng Ngãi) có thể đổi lấy cháo nóng. Những thứ từng bị xem là rác bỏ đi đang được biến thành nguồn quỹ để sẻ chia với người khó khăn.

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

TP - Từ những luống dâu ven sông Trà Khúc đến lò mật mía đỏ lửa, nhiều người trẻ ở Quảng Ngãi đang tìm cách đưa nghề truyền thống trở lại đời sống bằng tư duy mới. Không chỉ giữ nghề của cha ông, họ còn từng bước biến những giá trị văn hóa thành sản phẩm hàng hóa, tạo sinh kế và mở ra hướng phát triển mới cho quê hương.

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

TPO - Từ câu chuyện chực chờ bị ‘xóa sổ’ của cồn Thanh Long ở Vĩnh Long do sạt lở đã ngoài tầm kiểm soát, cho thấy giải pháp chống sạt lở cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang trở nên cấp bách, tốn kém. Đặc biệt, việc giảm khai thác cát sông đang ngày càng cần thiết để giảm sạt lở, xâm thực đất đai trù phú của vùng đồng bằng này.

Concert Thanh xuân thu hút khoảng 2 vạn bạn trẻ Ảnh: Như Ý

Chạm vào kí ức

TP - Vệt nắng chiều lóa trên những huân chương của cha nơi bức tường cũ, bừng lên trong tôi màu bất diệt của thanh xuân - sự tận hiến mãi mãi tuổi đôi mươi mà thời gian là kẻ đứng rìa. Và đêm nay, giữa sóng cuộn của tuổi trẻ, một lần nữa tôi cúi đầu tri ân. Đó là giai điệu giao hòa mang tên tình yêu Tổ quốc trong đêm Thanh xuân…

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

TPO - Mỗi mùa mưa, lũ về, những hộ dân sống ven sông Cửa Lớn, đoạn qua xã Đất Mới, tỉnh Cà Mau lại phải sống thấp thỏm với sạt lở. Có căn nhà bị “hà bá” nuốt trọn chỉ trong một đêm, có con đường bị dòng nước ngoạm mất, người dân phải tự tháo dỡ nhà, dựng cầu tạm để có lối đi.

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

TP - Dưới bóng trăng Phồn Xương, tiếng sáo sắt “Thiết địch thần phong” từng gắn với những năm tháng khởi nghĩa Yên Thế (tỉnh Bắc Ninh), nay đang được đánh thức, đưa võ sáo từ ký ức lịch sử trở thành di sản phát triển du lịch.

Tàu sân bay Mỹ USS George Washington trên vịnh Đà NẵngẢnh: Nguyễn Thành

Bất ngờ lời chào tiếng Việt trên tàu sân bay Mỹ

TP - Từ biển khơi, giữa tiếng sóng, tiếng động cơ và những mệnh lệnh bằng tiếng Anh, bất ngờ một giọng nữ cất lên qua bộ đàm tàu Pilot của Hoa tiêu hàng hải: “Xin chào các Hoa tiêu Việt Nam. Tôi người gốc Việt, chúng ta có thể trao đổi bằng tiếng Việt”. Khoảnh khắc ấy khiến những người có mặt trên tàu hoa tiêu không khỏi bất ngờ, thích thú và xúc động.

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

TPO - Dọc từ cửa biển cuối sông Hậu vào sâu trong đất liền, những vết sạt lở đang ngày một dài thêm. Rừng phòng hộ bị sóng biển cuốn đi, thân đê trơ trọi trước con nước. Ven sông, đường làng sụp xuống từng mảng, người dân thấp thỏm mỗi đêm vì không biết đất dưới chân mình sẽ biến mất lúc nào.

Đồng bào vui mừng khi thấy ngôi trường khang trang mọc lên giữa núi rừng Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn-Bài cuối: Niềm vui trường mới

TP - Đã qua rồi thời những cậu học trò nhỏ Giẻ Triêng, Cơ Tu phải đùm cơm mì nướng, đi bộ ròng rã 7 ngày đêm băng qua những cánh rừng rình rập thú dữ để đến trường. Hôm nay, giữa những ngọn núi mờ sương của dãy Trường Sơn, một “mái ấm tri thức” bề thế đang mọc lên trong giọt mồ hôi của những người lính áo xanh và niềm tin son sắt của dân bản.

Cồn Hô oằn mình trong cơn ‘đói đất’ của hà bá

Cồn Hô oằn mình trong cơn ‘đói đất’ của hà bá

TPO - Căn nhà tình nghĩa xây kiên cố, sau 1 đêm chỉ còn một phần tường gạch nằm chênh vênh bên mép nước. Cả một cơ ngơi gần chục công đất ‘bốc hơi’ không còn dấu vết, thực tế đang diễn ra ở Cồn Hô (xã Nhị Long, tỉnh Vĩnh Long) do sạt lở. Buộc những người nông dân trên cồn phải lựa chọn tháo chạy hay đánh cược mạng sống để trụ lại.

Đồng bằng sông Cửu Long 'teo tóp' trước ‘hà bá’

Đồng bằng sông Cửu Long 'teo tóp' trước ‘hà bá’

TPO - Đồng bằng sông Cửu Long đang 'teo tóp' dần khi sạt lở ngày càng dữ dội, liên tục nuốt đất đai, nhấn chìm xóm làng. Từ những dải đất trù phú ven sông, cồn bãi phì nhiêu, tới những tuyến đê kè kiên cố đều có thể bị xói lở, nhà cửa, đất sản xuất đâu đều có thể bị 'hà bá' nuốt trong chớp mắt.

Lính Sư đoàn Phòng không 375 bám bờ ta-luy làm việc giữa cái nắng như đổ lửa Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn -Bài 2: Chạy đua với thời gian

TP - Dự án trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS có sự tham gia của Sư đoàn Phòng không 375, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 574, Vùng 3 Hải quân, lực lượng dân quân thường trực và Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng. Đến tháng 8/2026, trước yêu cầu cấp thiết về tiến độ, các đơn vị quân đội tiếp tục được tăng cường lực lượng; mỗi công trường có hơn 150 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có nhiều cán bộ, đảng viên với tay nghề xây dựng vững vàng, trực tiếp làm việc xuyên đêm.

Trung tá Hoàng Anh Hoài (thứ 2 từ trái sang), nhân viên ra-đa tàu (Vùng 3 Hải quân) từng tham gia xây dựng công trình ở đảo Sơn Ca, quần đảo Trường Sa Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn: Nắng lửa đỉnh núi

TP - Tháng 7/2025, dự khởi công những ngôi trường liên cấp Tiểu học, THCS đầu tiên tại tỉnh Điện Biên, sau đó phát động xây dựng 248 trường nội trú liên cấp trên cả nước, trong đó có thành phố Đà Nẵng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Công trình này thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào biên giới, hướng tới mục tiêu lâu dài nâng cao chất lượng đời sống nhân dân vùng biên”.