Về nơi đàn cò ở lại

Để có được mái nhà chung cho muôn loài, chính quyền và người dân nơi đây cùng nhau gìn giữ hệ sinh thái, giữ màu xanh cho “lá phổi” phía Nam thành phố.

Xanh hơn

Bãi sậy sông Đầm cách trung tâm thành phố Đà Nẵng gần 70 km, nơi đây như một vùng sông nước Nam bộ thu nhỏ với những rặng dừa nước, lục bình và đặc biệt là bãi sậy cao quá đầu người.

Đầm nước ngọt tự nhiên này rộng gần 200 ha, vùng ngập nước chiếm 140 ha. Ông Trình Công Quốc - Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Bàn Thạch cho hay, bãi sậy sông Đầm cùng với địa đạo Kỳ Anh là khu căn cứ cách mạng của vùng đông Tam Kỳ trong những năm kháng chiến. Nơi đây có rặng lau sậy um tùm nên trong thời chiến, bộ đội chọn làm nơi ẩn nấp.

Sau giải phóng tới nay, bãi sậy sông Đầm vẫn giữ được vẻ nguyên sơ, tuy nhiên nhiều đợt thiên tai làm cây cối ngã đổ, bật gốc, xác xơ. Để giữ gìn hệ sinh thái cũng như phục hồi và tăng thêm mảng xanh, chính quyền cùng người dân địa phương đã cùng nhau trồng thêm nhiều loại cây như dừa nước, lộc vừng, cừa, sưa…

Những khu vực cây cối chịu hậu quả nặng nề sau lũ, bão luôn được chú trọng trồng lại sớm để phục hồi thảm thực vật. Còn những vùng nước nông hơn, bà con lại trồng thêm sen, súng, vừa đa dạng các loại cây vừa điểm tô vẻ đẹp cho nơi này. Nhờ vậy, bây giờ mới có một vùng đầm nước mênh mông mà nhìn tứ bề đều xanh ngát.

Cũng vì thế, bãi sậy sông Đầm ngày càng thu hút du khách gần xa. Tour du lịch gắn với thiên nhiên nên đòi hỏi mọi hoạt động của du khách cũng phải thật thân thiện với môi trường.

Ông Quốc chia sẻ, từ các hướng dẫn viên đến người buôn bán, lái thuyền, tất cả đều nhắc nhở du khách giữ gìn vệ sinh, không xả rác bừa bãi, hạn chế dùng túi ni lông để nơi này không phải chịu áp lực từ rác thải. Việc tham quan gắn với chèo thuyền, ngắm cảnh, trải nghiệm, không có các hoạt động gây tổn hại đến cây cối cũng như hệ sinh thái tại đây.

“Bãi sậy sông Đầm là nơi cư ngụ của muôn loài, cũng là lá phổi xanh của phường Bàn Thạch và phường Quảng Phú, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Nếu không có các quy định cũng như biện pháp để gìn giữ, thì nơi này khó giữ được vẻ nguyên sơ cũng như vai trò của nó”, ông Quốc nhìn nhận.

Không săn bắn

Gần hai tiếng đồng hồ ngồi trên ghe thưởng ngoạn, chị Thu Hảo (du khách Thanh Hóa) trầm trồ khi đi giữa đầm nước rộng lớn có thể gặp đàn cò trắng ở khắp nơi. Cò đậu trên cành, cò tung cánh bay, cò vục mỏ xuống nước kiếm ăn. Nhìn đâu cũng thấy cò làm chị và bao du khách khác hiểu rằng đây chính là mái nhà vừa an yên vừa no đủ của chúng. Đến chiều tối, cò kéo về một khúc đầm, phủ trắng những tán dừa nước và đám lục bình.

Lúc này, đoàn ghe chở du khách vội tắt máy, để ghe thả trôi nhè nhẹ cách khá xa đàn cò. Những người lái ghe nói rằng, hằng ngày khách tới lui liên tục mà đàn cò vẫn không rời đi nơi khác là vì mọi người biết giữ khoảng cách, giữ im lặng và tuyệt nhiên không có những hành động để cò hoảng sợ.

Ông Bùi Viết Việt, người dân phường bàn Thạch, kể đàn cò có mặt ở bãi sậy sông Đầm hàng chục năm qua, chưa năm nào đàn cò rời đi tìm nơi ở mới. Hiện giờ có cả hàng ngàn con.

Hai thời điểm dễ gặp đàn cò nhất là sáng sớm và chiều tối; khi không đi kiếm ăn, chúng sẽ đậu trắng bên bờ. Đàn cò góp phần làm phong phú hơn hệ sinh vật, đồng thời tạo thêm sức hút cho du lịch nên bao năm qua, người dân và chính quyền quyết liệt ngăn chặn tình trạng săn bắn, đặt bẫy cò cũng như các loại chim khác.

Cách đây vài năm, trong số nhiều loài chim di cư về sông Đầm, có loại cò nhạn (cò ốc) nằm trong Sách đỏ Việt Nam.

“Người dân ở đây ý thức lắm, không ai bắt cò ở đầm cả. Thấy người nơi khác tới có ý đồ bẫy bắt là cản liền. Nhờ vậy, cò mới thấy nơi này an yên mà chọn ở lại, hàng chục năm qua vẫn ở đó”, ông nói.

Không chỉ giữ yên mái nhà cho chim muông, địa phương còn bảo tồn các loài thủy sản bằng cách cấm sử dụng xung điện, đánh bắt cá, tôm theo kiểu hủy diệt. Chỉ cho phép người dân bủa lưới, đánh bắt theo phương pháp truyền thống.

Vào những dịp lễ hội, bà con cùng nhau thả vô số cá, tôm xuống đầm để góp phần bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên và phát triển bền vững nguồn lợi thủy sản. Đây cũng là việc làm nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.

Anh Ngọc Lâm (du khách Hà Nội) sau khi thăm thú và nghe câu chuyện gìn giữ môi trường ở bãi sậy sông Đầm đã bày tỏ rất đồng tình về cách làm của chính quyền và người dân nơi đây. Nhờ sự chung tay đó mà vùng sông nước Nam bộ thu nhỏ này vẫn giữ được vẻ nguyên sơ, trong lành.

“Tôi mong địa phương và bà con duy trì các hoạt động bảo vệ môi trường, hệ sinh thái. Đồng thời cũng muốn có thêm nhiều hoạt động trải nghiệm như thả cá, trồng cây để du khách có thể tham gia, từ đó góp thêm một mảng xanh cho bãi sậy sông Đầm”, anh Lâm chia sẻ.