Hiến pháp phải thể hiện tinh thần đại đoàn kết dân tộc

> Hội đồng hiến pháp phải có thực quyền
> Góp ý vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp tới 30-9

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho biết, đến thời điểm này, Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 đã nhận được nhiều báo cáo bước đầu của các địa phương, ban, ngành góp ý vào Dự thảo Hiến pháp. Đại đa số ý kiến đồng tình với bản Dự thảo, có nhiều ý kiến góp ý vào từng chương, điều, khoản cụ thể.

Phó Chủ tịch Uông Chu Lưu lưu ý, Ủy ban Pháp luật cần thảo luận, đóng góp ý kiến về các nội dung của Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 từ Lời nói đầu và toàn bộ nội dung của Dự thảo, kể cả kỹ thuật trình bày của Hiến pháp.

Đặc biệt, nên tập trung làm rõ các nội dung về phát huy dân chủ, chủ quyền nhân dân, thể chế hóa cương lĩnh và văn kiện Đại hội Đảng để nhân dân thực sự là chủ thể quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; đồng thời Hiến pháp phải thể hiện tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc; tư tưởng tiếp tục xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân.

Nhiều ý kiến đánh giá, Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 đã kế thừa những giá trị khoa học về nội dung và kỹ thuật lập hiến của các bản Hiến pháp trước, kế thừa thành tựu, kinh nghiệm xây dựng Hiến pháp của các nước trên thế giới.

Dự thảo cơ bản đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn và định hướng phát triển đất nước hiện nay cũng như lâu dài, giải quyết được cơ bản những vấn đề vướng mắc, bất cập, tồn tại của thực tiễn đặt ra trong quá trình tổng kết việc thi hành Hiến pháp năm 1992.

Nội dung của dự thảo thể hiện sự phù hợp với hệ thống pháp luật quốc tế, đáp ứng yêu cầu hội nhập, đặc biệt đã thể hiện rõ quan điểm tôn trọng quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng, Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 cần cô đọng, ngắn gọn hơn, nhưng phải khái quát được đầy đủ các nội dung cơ bản của Hiến pháp; cách hành văn cần trong sáng, dễ hiểu, thống nhất trong sử dụng các cụm từ như “theo luật định;” “do luật định”, cách dùng từ “công dân”, “mọi người” ở một số điều…

Bàn về Hội đồng Hiến pháp (điều 120 dự thảo), ĐB Trần Tiến Dũng (Hà Tĩnh) cho rằng, theo quy định tại Dự thảo, Hội đồng Hiến pháp chưa thực sự có quyền lực để thực thi nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp.

ĐB kiến nghị, cần quy định theo hướng tăng quyền lực để Hội đồng Hiến pháp có thể phán quyết độc lập đối với những văn bản quy phạm pháp luật có nội dung vi hiến.

ĐB Nguyễn Văn Chiến (Bắc Ninh) nhìn nhận, theo dự thảo Hội đồng Hiến pháp chỉ có thẩm quyền đề nghị, kiến nghị, yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền ban hành xem xét lại, sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ văn bản quy phạm pháp luật khi phát hiện có nội dung vi phạm Hiến pháp.

Như vậy, quy định này mới chỉ tạo ra cơ chế giám sát, phản biện, chưa phải là cơ chế phán quyết. Và quy định như vậy, chức năng của Hội đồng Hiến pháp không khác nhiều với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội.

Cần nghiên cứu kỹ hơn, có thể xem xét giao cho Hội đồng Hiến pháp thẩm quyền tạm đình chỉ, đình chỉ thi hành văn bản có nội dung vi phạm Hiến pháp chờ cơ quan có thẩm quyền xem xét, sửa đổi, bổ sung hay bãi bỏ.

Về Lời nói đầu tại Dự thảo, ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) kiến nghị cần viết gọn lại theo hướng chỉ rõ các mốc quan trọng của quá trình lập hiến; vai trò, nhiệm vụ của Hiến pháp, nguyên tắc, mục đích bao trùm của Hiến pháp; nêu bật được truyền thống yêu nước của dân tộc.

Góp ý về Chương 2 (Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân) ĐB Vinh cho rằng, quy định “Mọi người có quyền sống” (điều 21) là quy định mới, tiến bộ. Tuy nhiên, quy định như vậy chưa đảm bảo được nội dung cần thiết về quyền được sống của con người. “Cần bổ sung rõ hơn theo hướng ghép Điều 21, Điều 35 thành “Mọi người có quyền được sống, được đảm bảo an sinh xã hội” - ông Vinh kiến nghị.