Việt Nam có trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đầu tiên

TPO - Sáng nay (26/6), Bộ Khoa học và Công nghệ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. Các doanh nghiệp, viện trường, cơ sở nghiên cứu của Việt Nam không còn phải ra nước ngoài sản xuất thử.

Gỡ điểm nghẽn lớn nhất hiện nay

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, đây là Trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, điểm nghẽn lớn nhất của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam hiện nay là chúng ta chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử trong nước còn hạn chế.

Các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.

anh1b.jpg
Sản phẩm vi mạch bán dẫn trưng bày tại Lễ ra mắt.

Chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ, để đi sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, Việt Nam cần giải quyết một điểm nghẽn rất căn bản, đó là năng lực hiện thực hóa bản thiết kế chip thành sản phẩm chip thực tế.

Nhất là trong bối cảnh, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và lĩnh vực liên quan.

Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Vì vậy, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này. Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo để giảm chi phí - Trung tâm sẽ giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm chi phí sản xuất thử và thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam".

Theo PGS.TS Trần Cao Vinh, Đại học Quốc gia TPHCM, sự ra đời của Trung tâm giải quyết khó khăn mà đơn vị này đang gặp phải là thử nghiệm các thiết kế vi mạch mà các nhóm nghiên cứu của đơn vị tạo ra.

anh1.jpg
Lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sáng 26/6.

Hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ chuỗi giá trị

Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ), có vai trò cung cấp hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm.

Trung tâm cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; làm đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (Foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế để tổ chức sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.

Sau khi sản xuất thử, Trung tâm hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab).

Về lộ trình, Trung tâm được phát triển theo ba giai đoạn. Giai đoạn 2026 - 2027, Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm thúc đẩy các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế tham gia nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm sản phẩm chip bán dẫn, đồng thời từng bước hình thành năng lực vận hành mô hình MPW tại Việt Nam.

Giai đoạn 2028 - 2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần chi phí sản xuất thử, đồng thời hoàn thiện hạ tầng dùng chung, hệ thống phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế, môi trường kiểm thử và các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng thiết kế và khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Từ năm 2030 trở đi, Trung tâm hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại Đông Nam Á, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Tăng cường hợp tác phát triển hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam

Tại lễ ra mắt, Trung tâm đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác trong và ngoài nước. Trong đó có các tập đoàn công nghệ hàng đầu của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys; các đơn vị cung ứng dịch vụ sản xuất của Foundry hàng đầu thế giới TSMC, Global Foundries.

anh-3.jpg
Trung tâm ký kết biên bản ghi nhớ với các đối tác.

Các thỏa thuận tập trung vào nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử chip; chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và kết nối chuyên gia, doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu, góp phần hình thành mạng lưới liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Trung tâm công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn với sự tham gia của 21 chuyên gia uy tín trong lĩnh vực bán dẫn đến từ các Tập đoàn công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước để hỗ trợ tư vấn định hướng chiến lược phát triển và kỹ thuật chuyên môn sâu cho Trung tâm và cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Năm 2025, doanh thu ngành đạt trên 21 tỷ USD; thu hút hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với trên 240 dự án, hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch và đội ngũ hơn 7.000 kỹ sư thiết kế bán dẫn.

Việt Nam đang từng bước tham gia vào các công đoạn quan trọng của chuỗi giá trị toàn cầu, từ thiết kế, đóng gói, kiểm thử đến nghiên cứu phát triển và sản xuất chip chuyên dụng.