Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, toàn thành phố hiện có 21 công trình cầu đã triển khai nhưng chậm đưa vào khai thác hoặc chưa phát huy hết hiệu quả đầu tư. Trong đó, có 2 công trình đã đưa vào sử dụng nhưng đường kết nối quy mô nhỏ, chưa phù hợp quy hoạch; 11 công trình đã hoàn thành phần cầu nhưng chưa hoàn thành đường dẫn; 8 công trình đang thi công nhưng phần đường dẫn chậm hơn phần cầu chính.
Theo ông Nguyễn Hà Nam, nguyên nhân lớn nhất là vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Do phần cầu có thể thi công ngay trên lòng sông sau khi bàn giao mặt bằng, trong khi đường dẫn phải thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng nên thường chậm hơn. Qua rà soát, trong 19 công trình chậm hoàn thành đường dẫn có tới 18 công trình gặp vướng mắc về giải phóng mặt bằng.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nguồn vật liệu đất đắp cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ. Từ năm 2020 đến nay, nhiều mỏ đất hết thời hạn khai thác nhưng chưa có mỏ mới được đưa vào hoạt động, khiến nguồn vật liệu đất và cát phục vụ nền đường khan hiếm. Có 12 trong số 19 công trình đang thi công bị chậm do thiếu vật liệu đất đắp.
Ngoài các yếu tố khách quan, Sở Xây dựng cũng chỉ ra nhiều nguyên nhân khác như năng lực của một số nhà thầu suy giảm sau thời gian dài dự án đình trệ, chi phí tăng cao làm mất cân đối tài chính; năng lực của chủ đầu tư không đồng đều, nhất là các dự án trước đây do cấp huyện làm chủ đầu tư.
Theo đánh giá, công tác lãnh đạo, chỉ đạo tại một số địa phương trong giai đoạn sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp và thời gian đầu sau sắp xếp chưa thực sự hiệu quả. Có thời điểm vai trò chủ đầu tư bị gián đoạn, việc điều hành gần như giao cho đơn vị quản lý dự án, giải phóng mặt bằng và nhà thầu tự xử lý. Chỉ khi lãnh đạo thành phố trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo và nêu rõ trách nhiệm từng chủ đầu tư, từng dự án thì việc triển khai mới được tái khởi động.
Một nguyên nhân khác là việc chuyển giao nhiệm vụ chủ đầu tư nhiều lần giữa các ban quản lý dự án và địa phương, cùng với quá trình sắp xếp tổ chức khiến hồ sơ pháp lý bị gián đoạn, cán bộ phụ trách thay đổi, một số nhà thầu mất năng lực hoặc đề nghị chấm dứt hợp đồng, làm nhiều dự án chưa thể tiếp tục thi công. Ngoài ra, một số công trình có đường dẫn thuộc các dự án phát triển đô thị nhưng nhà đầu tư triển khai chậm; một số dự án sử dụng vốn vay nước ngoài phải dừng khi hết thời hạn hiệp định do chậm giải phóng mặt bằng, dẫn đến chưa có dự án đầu tư đường kết nối.
Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng nhìn nhận việc nhiều công trình cầu đã hoàn thành nhưng chưa thể đưa vào khai thác do thiếu đường dẫn, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nguồn vốn đầu tư. Để khắc phục, Sở đề xuất Thành ủy, UBND TP rà soát, điều chỉnh phân công nhiệm vụ theo nguyên tắc “rõ người, rõ cơ quan chịu trách nhiệm”.
Trong đó, chủ đầu tư các dự án phải rà soát toàn bộ thủ tục pháp lý, thiết kế, tổng mức đầu tư, tiến độ, nhu cầu vật liệu và các vướng mắc để có giải pháp xử lý theo phương châm “rõ việc, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm”.
Với các dự án dừng thi công kéo dài, cần sớm hoàn thiện thủ tục để khởi động lại, trường hợp cần thiết thì điều chỉnh chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc tổng mức đầu tư để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Đối với các dự án vướng giải phóng mặt bằng, Sở sẽ phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất và chính quyền địa phương tháo gỡ, đồng thời yêu cầu nhà thầu thi công phần mặt bằng đã được bàn giao. Các dự án thiếu vật liệu sẽ được khảo sát, điều phối nguồn cung, còn những dự án đủ điều kiện sẽ đẩy nhanh tiến độ để sớm hoàn thành.
