Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM vừa trình dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Đáng chú ý, dự thảo dành quy định riêng cho trường hợp chuyển nhượng, tặng cho nhà, đất bằng giấy tay, trong đó người đang trực tiếp sử dụng có thể được xem xét hỗ trợ tương đương mức bồi thường, hỗ trợ về đất.
Cụ thể, Điều 7 dự thảo quy định chính sách áp dụng với các trường hợp chuyển nhượng, tặng cho nhà, đất bằng giấy tay trong khoảng thời gian từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024.
Theo đó, người đang trực tiếp sử dụng nhà, đất do nhận chuyển nhượng, tặng cho bằng giấy tay, kể cả trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được xem xét hỗ trợ tương đương mức bồi thường hoặc hỗ trợ về đất nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo dự thảo.
Để được xem xét, người sử dụng đất phải có giấy cam kết, tường trình về nguồn gốc và quá trình chuyển nhượng, tặng cho nhà, đất, đồng thời xác nhận việc sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, khiếu nại.
Người dân cũng phải có xác nhận của UBND cấp xã nơi có đất thu hồi về hiện trạng, ranh giới sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, khiếu nại. UBND cấp xã sẽ niêm yết công khai nội dung này tại trụ sở cùng thời điểm với dự thảo quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Bên cạnh quy định riêng với nhà, đất mua bán bằng giấy tay, dự thảo đưa ra các mức hỗ trợ đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 nhưng không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận.
Đối với trường hợp không vi phạm pháp luật về đất đai, đất phi nông nghiệp sử dụng trước ngày 15/10/1993 được hỗ trợ 100% giá đất tính tiền bồi thường. Tỷ lệ này lần lượt là 80% với đất sử dụng từ 15/10/1993 đến trước 1/7/2004; 60% từ 1/7/2004 đến trước 1/7/2014 và 40% từ 1/7/2014 đến trước 1/8/2024, nhưng phải trừ nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Diện tích được hỗ trợ là phần đất thực tế sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp nhưng không vượt hạn mức giao đất ở. Với đất nông nghiệp, mức hỗ trợ là 100% giá đất tính tiền bồi thường của loại đất đang sử dụng, trong phạm vi hạn mức giao đất nông nghiệp.
Nếu người dân có vi phạm pháp luật về đất đai nhưng đã sử dụng ổn định, mức hỗ trợ đối với đất phi nông nghiệp lần lượt là 70%, 56%, 42% và 28% theo 4 giai đoạn sử dụng đất nói trên. Đất nông nghiệp thuộc trường hợp này được hỗ trợ 70% giá đất nông nghiệp cụ thể được duyệt.
Dự thảo còn quy định hỗ trợ đối với nhà ở, công trình xây dựng không có giấy tờ hợp pháp, hợp lệ. Nếu xây trên đất không đủ điều kiện bồi thường về đất ở, đất nông nghiệp hoặc công trình không có giấy phép, mức hỗ trợ dao động 50 - 70% giá trị xây dựng mới, tùy thời điểm xây dựng.
Trường hợp xây trên đất đủ điều kiện bồi thường về đất ở hoặc được hỗ trợ 100% đất ở, mức hỗ trợ cao hơn, từ 60% đến 100% giá trị xây dựng mới tùy thời điểm xây dựng.
Dự thảo dự kiến trình HĐND TPHCM vào tháng 12/2026, áp dụng cho các dự án hoặc diện tích chưa phê duyệt phương án bồi thường trước ngày nghị quyết có hiệu lực.
