Viện Kiểm sát: Tội "Tàng trữ trái phép chất ma túy"
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát khu vực 5- Hà Nội (viết tắt là VKS) được tống đạt đến bị can trong giai đoạn truy tố, ngày 24/9/2025, Lê Minh Thành khởi xướng rủ Trịnh Vũ Kiên, Kim Xuân Tuấn và Nguyễn Quang Hưng góp tiền mua ma túy và thuê phòng để sử dụng trong dịp sinh nhật của Thành vào ngày 4/10/2025. Ngày hôm sau (25/9), sau khi nhận tổng cộng 14 triệu đồng của Tuấn, Kiên, Hưng, Thành liên hệ với đối tượng tên "A Ty" qua mạng xã hội, đặt mua Ketamine và 10 viên ma túy "kẹo" với giá 8,7 triệu đồng. "A ty" đặt shipper chuyển hàng về nhà cho Thành; Thành chụp ảnh 10 viên nén có chữ TMT gửi lên nhóm báo cho Kiên, Hưng, Tuấn biết. Sau đó, Thành giữ lại 5 viên để sử dụng riêng, còn 5 viên nhờ shipper chuyển đến sân bóng rổ cho Tuấn, để hôm sinh nhật Thành cả nhóm sẽ dùng chung. Tuy nhiên, Tuấn không biết việc Thành 'ship' ma túy và cũng không nhận số ma túy này.
Đến 3/10/2025, Thành vào "hội đồng phê" trên mạng xã hội, rồi trao đổi về việc bán lại ma túy cho một đối tượng tên "Cường Quốc". Sáng 4/10/2025, Thành mang 5 viên ma túy "kẹo" đi bán thì bị Công an bắt giữ. Sau đó, các đối tượng Kiên, Tuấn, Hưng cũng lần lượt bị khởi tố, truy tố và đưa ra xét xử.
Tuy nhiên, tại phiên tòa sơ thẩm, các bị cáo xác nhận việc sau khi chuyển tiền cho Thành, ngay trong ngày 25/9/2025, Kiên đã thay đổi ý định, không muốn tham gia sử dụng ma túy nữa. Ngày 30/09/2025, Thành đã chuyển lại cho Kiên số tiền 5 triệu đồng (bằng đúng số tiền mà Kiên đã chuyển cho Thành ngày 25/9/2025). Các bị cáo khai tại tòa, sau khi Kiên đổi ý, các bị cáo đều hiểu rằng "không có buổi sinh nhật nữa".
Việc Thành tự ý mang 5 viên kẹo MDMA (tổng khối lượng 3,181 gram) đi bán thì Kiên, Tuấn, Hưng hoàn toàn không hề hay biết. Tại tòa, bị cáo Thành cũng thay đổi lời khai, cho biết bị cáo đã mua 6 viên ma túy trước khi rủ nhóm Kiên, Tuấn, Hưng tham gia sinh nhật...Sau đó, Thành sử dụng 1 viên, còn 5 viên mang đi bán thì bị bắt, rồi bị khởi tố, truy tố về tội "Mua bán trái phép chất ma túy"; còn Kiên, Tuấn, Hưng bị truy tố về tội danh "Tàng trữ trái phép chất ma túy".
Bào chữa cho các bị cáo tại tòa, Luật sư Nguyễn Tuấn Anh (Công ty Luật TNHH Tuấn Ngọc, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) chỉ ra việc tồn tại hai bản cáo trạng cùng mang số 112/2026/TLST-HS, cùng ngày ban hành, cùng chữ ký của Phó Viện trưởng VKSND Khu vực 5- Hà Nội và đóng dấu đỏ, nhưng lại có nội dung không thống nhất.
Cụ thể, tại dòng 9, trang 3 của hai văn bản này có sự khác biệt làm thay đổi bản chất pháp lý của vụ án:
Bản cáo trạng thứ nhất (được tống đạt cho các bị can), ghi nhận Lê Minh Thành cất riêng 5 viên kẹo và 1 chỉ Ketamine để sử dụng một mình. Tình tiết này hoàn toàn trùng khớp với 8 biên bản hỏi cung tại Cơ quan điều tra cũng như các biên bản làm việc do Kiểm sát viên thực hiện.
Còn bản cáo trạng thứ hai (được đại diện VKS sử dụng để thực hành quyền công tố tại phiên tòa, không được giao cho các bị cáo trước đó), nội dung đã bị chỉnh sửa thành: Thành giữ lại số ma túy trên để mang đi cho cả nhóm cùng sử dụng vào ngày 4/10/2025.
Luật sư Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh, theo Điều 240 và Điều 61 Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) 2015, mọi sửa đổi, bổ sung quyết định truy tố phải tuân thủ đúng trình tự luật định và bị can có quyền được biết rõ hành vi mình bị truy tố để thực hiện quyền tự bào chữa. Việc xuất hiện hai bản cáo trạng khác nội dung có nguy cơ xâm phạm trực tiếp đến quyền bào chữa của người bị buộc tội.
"Đồng phạm" hay "Tự ý nửa chừng chấm dứt "?
Ngoài nội dung trên, phía bào chữa cũng đưa ra lập luận cho rằng nhóm bị cáo Kiên, Tuấn và Hưng dù có hành vi chuyển tiền vào ngày 25/09/2025, nhưng sau đó các bị cáo đã nhận thức được hành vi dùng ma túy là vi phạm pháp luật nên chủ động từ bỏ, không tiếp tục tham gia sử dụng ma túy vào ngày 4/10/2025, là đủ điều kiện áp dụng quy định "Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội" theo Điều 16 BLHS.
Diễn biến thực tế chứng minh, ngày 30/9/2025 (trước thời điểm Thành bị bắt), Thành đã chuyển trả lại 5 triệu đồng cho Kiên. Hưng chủ động rút lui, cho Thành số tiền đã chuyển coi như tiền mừng sinh nhật. Tuấn cũng có yêu cầu Thành chuyển lại tiền nhưng Thành chưa kịp chuyển trả thì bị bắt.
Bên cạnh đó, hồ sơ không có bất kỳ tài liệu nào thể hiện Kiên, Tuấn, Hưng đã nhận, cất giữ hay quản lý số ma túy bị thu giữ. Việc Thành tự ý mang ma túy đi bán vào ngày 4/10/2025 là hành vi cá nhân bằng nguồn tiền riêng mà các bị cáo còn lại không hề hay biết. Luật sư đề nghị HĐXX áp dụng nguyên tắc suy đoán vô tội (Điều 13 BLTTHS) và đánh giá chứng cứ khách quan (Điều 15, Điều 108 BLTTHS) để xem xét toàn diện vụ án.
Tuy nhiên, đại diện VKS giữ nguyên quan điểm truy tố, cho rằng việc chuyển tiền là có thật và việc các bị cáo khai "đã dừng lại, đòi tiền" là không có căn cứ. VKS xác định việc Thành tự ý đi bán 5 viên ma túy thì Kiên, Tuấn, Hưng không được biết nên không chịu trách nhiệm đối với tội mua bán trái phép chất ma túy. Tuy nhiên các bị cáo Kiên, Tuấn, Hưng phải chịu trách nhiệm đối với tội "Tàng trữ trái phép chất ma túy" với vai trò đồng phạm giúp sức.
Hội đồng xét xử: Tội "Mua bán trái phép chất ma túy"
Đáng chú ý, trong quá trình chuẩn bị xét xử và tại phiên tòa, xét thấy cần làm rõ hơn căn cứ truy tố đối với các bị cáo Kiên, Tuấn, Hưng, tòa đã trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Sau khi điều tra bổ sung, VKS có công văn giữ nguyên quan điểm truy tố đối với các bị cáo như cáo trạng và chuyển hồ sơ đến tòa án để xét xử theo thẩm quyền. HĐXX đã áp dụng các quy định của pháp luật về giới hạn xét xử theo khoản 3, điều 298 Bộ Luật tố tụng Hình sự, có quyền xét xử các bị cáo về tội danh nặng hơn nếu có đủ căn cứ pháp luật. HĐXX cấp sơ thẩm nhận định rằng việc xét xử các bị cáo Kiên, Tuấn, Hưng về tội "Mua bán trái phép chất ma túy" là không làm thay đổi hành vi khách quan đã nêu trong cáo trạng, "không vượt quá phạm vi những người bị truy tố, mà chỉ đánh giá đúng bản chất pháp lý của hành vi trên cơ sở các chứng cứ đã có trong hồ sơ vụ án và đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa". Cũng tại bản án sơ thẩm, HĐXX nhận định các bị cáo Kiên, Tuấn, Hưng không phạm tội "Tàng trữ trái phép chất ma túy" do chưa từng nhận hay quản lý ma túy. Song việc các bị cáo chuyển tiền cho Thành mua ma túy là hành vi giúp sức về vật chất cho việc mua bán trái phép chất ma túy. Do đó HĐXX nhận định bị cáo Kiên, Tuấn, Hưng đồng phạm với Thành về tội "Mua bán trái phép chất ma túy".
HĐXX tuyên phạt: bị cáo Lê Minh Thành: 36 tháng tù về tội "Mua bán trái phép chất ma túy"; Trịnh Vũ Kiên, Kim Xuân Tuấn, Nguyễn Quang Hưng cùng mức án 24 tháng tù về tội "Mua bán trái phép chất ma túy" (được áp dụng Khoản 2 Điều 54 BLHS phạt dưới khung nhờ vai trò thứ yếu, nhân thân tốt và có nhiều tình tiết giảm nhẹ).
Không đồng tình với bản án sơ thẩm, 3 bị cáo là Kiên, Tuấn và Hưng đã có đơn kháng cáo, đề nghị cấp phúc thẩm áp dụng Điều 16, Bộ Luật Hình sự, áp dụng chính sách khoan hồng của nhà nước tuyên họ vô tội, không phạm tội "Mua bán trái phép chất ma túy" theo như bản án sơ thẩm.
