Một hành trình, hai điểm đến
Nếu trước đây du lịch Quảng Ngãi thường được nhắc đến với biển đảo Lý Sơn, Sa Huỳnh, thì sau sáp nhập, “bản đồ” du lịch của tỉnh đã được kéo dài lên tận không gian cao nguyên, núi rừng phía Tây. Đây cũng là lợi thế nổi bật để địa phương phát triển hệ sản phẩm đa dạng hơn, từ biển đảo, sinh thái nghỉ dưỡng, khám phá thiên nhiên đến chăm sóc sức khỏe, du lịch cộng đồng và trải nghiệm văn hóa.
Bà Bạch Thị Mân - Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Ngãi cho biết, Lý Sơn nổi bật với cảnh quan địa chất núi lửa, hệ sinh thái và các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với chủ quyền biển đảo. Trong khi đó, Măng Đen có lợi thế về khí hậu, rừng tự nhiên, cảnh quan sinh thái, dược liệu và văn hóa cộng đồng, phù hợp với các sản phẩm nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm thiên nhiên, 2 địa danh này có những lợi thế bổ trợ cho nhau.
Cùng với đó, Văn hóa Sa Huỳnh tạo thêm chiều sâu về lịch sử, di sản và bản sắc cho điểm đến Quảng Ngãi. Theo định hướng của Quảng Ngãi, Lý Sơn, Măng Đen và Văn hóa Sa Huỳnh là những hạt nhân tạo thành tam giác du lịch thế mạnh, đồng thời mở ra khả năng hình thành các tuyến kết nối cao nguyên với biển đảo. “Sự kết nối này tạo điều kiện để Quảng Ngãi phát triển một không gian du lịch khác biệt, thay vì mỗi điểm đến vận hành riêng lẻ”, bà Mân nói.
Từ đó, những ý tưởng như “sáng tắm biển - chiều ngắm rừng” hay “một hành trình - hai thế giới sinh thái” đang được các doanh nghiệp lữ hành nghiên cứu, xây dựng thành sản phẩm mới. Đây cũng là cách Quảng Ngãi muốn tạo nên những hành trình có sự chuyển tiếp rõ rệt về cảnh quan, khí hậu và văn hóa, qua đó tăng trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Năm 2025, toàn tỉnh đón khoảng 5 triệu lượt khách. Trong 9 tháng đầu năm 2026, lượng khách ước đạt 5,595 triệu lượt, bằng khoảng 90% kế hoạch năm, tổng doanh thu ước đạt 4.916 tỷ đồng. Riêng Lý Sơn đón khoảng 204.000 lượt khách, Măng Đen khoảng 1,28 triệu lượt.
Để biến lợi thế không gian thành sản phẩm cụ thể, bà Mân cho biết, tỉnh tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, ưu tiên hình thành các trung tâm du lịch như Lý Sơn - Măng Đen - Sa Huỳnh. Đồng thời quan tâm đầu tư hạ tầng chiến lược, các tuyến giao thông kết nối và phát triển những không gian đô thị sinh thái thông minh dọc sông Trà Khúc, Đăk Bla.
Một hướng khác là thu hút các dự án du lịch chất lượng cao, khách sạn, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí đạt tiêu chuẩn 4-5 sao, làm mới sản phẩm dựa trên lợi thế riêng của từng vùng, từng bước hình thành các tuyến, điểm và hành trình có bản sắc, có sức cạnh tranh.
Có tài nguyên, phải có sản phẩm giữ chân khách
Lợi thế về không gian và tài nguyên là rõ, nhưng để tạo được bước đột phá lại là câu chuyện khác. Hiện hoạt động du lịch vẫn tập trung chủ yếu ở một số địa bàn như Lý Sơn, Sa Huỳnh, Măng Đen…, trong khi nhiều khu vực miền núi, vùng cao có tiềm năng nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Hệ thống sản phẩm du lịch còn thiếu tính đặc thù, chưa có nhiều sản phẩm chất lượng cao mang tầm khu vực.
Hạ tầng kết nối vẫn là một điểm nghẽn. Nhiều tuyến giao thông đến các khu, điểm du lịch vùng sâu, vùng xa còn khó khăn, một số tuyến xuống cấp. Du lịch đường thủy, đường biển hiện chủ yếu tập trung trên tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn, trong khi các tuyến đường sông, đường biển khác chưa được khai thác hiệu quả để hình thành những sản phẩm riêng.
Khoảng trống về dịch vụ cao cấp cũng khá rõ. Toàn tỉnh hiện có hơn 700 cơ sở lưu trú với khoảng 9.000 phòng, nhưng mới có 2 khách sạn 4 sao, 6 khách sạn 3 sao và chưa có khách sạn 5 sao… Đầu tư vào lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí và các dịch vụ phụ trợ du lịch còn hạn chế. Một số dự án đã được chấp thuận chủ trương nhưng chậm triển khai hoặc chưa triển khai. Trong khi đó, phần lớn lao động du lịch vẫn là lao động phổ thông, chưa qua đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ, ngoại ngữ và kỹ năng phục vụ.
Những hạn chế này cho thấy bài toán của Quảng Ngãi không chỉ là có thêm nhiều điểm đến, mà phải tạo được sản phẩm đủ hấp dẫn, dịch vụ đủ tốt và hạ tầng đủ thuận tiện để du khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn.
Bà Bạch Thị Mân cho biết, trong giai đoạn tới, Quảng Ngãi xác định du lịch biển đảo và du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng cao nguyên là hai nhóm sản phẩm chủ đạo tạo động lực đột phá, kết hợp với chiều sâu văn hóa - lịch sử, du lịch cộng đồng và du lịch nông thôn.
Lý Sơn sẽ được phát triển dựa trên thế mạnh biển đảo, địa chất, cảnh quan, văn hóa biển và lịch sử chủ quyền Hoàng Sa. Măng Đen tập trung vào sinh thái rừng, nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, dược liệu và trải nghiệm văn hóa cộng đồng. Văn hóa Sa Huỳnh tiếp tục giữ vai trò tạo chiều sâu lịch sử, di sản cho điểm đến Quảng Ngãi.
Tỉnh cũng hướng tới phát triển các sản phẩm gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong quản lý, truyền thông và quảng bá du lịch. Song song đó là phát triển các làng du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống; đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng kỹ năng ngoại ngữ và tác phong phục vụ chuyên nghiệp
Theo bà Mân, Quảng Ngãi không lựa chọn phát triển du lịch theo từng điểm đến riêng lẻ, mà hướng đến xây dựng một hệ sinh thái liên kết, trong đó Lý Sơn - Măng Đen - Văn hóa Sa Huỳnh là những hạt nhân quan trọng. Bên cạnh đó, mục tiêu cuối cùng không chỉ là tăng lượng khách, mà còn tạo sinh kế cho người dân, bảo tồn văn hóa địa phương và hình thành một thương hiệu du lịch riêng.
