Bí ẩn ở ngôi đền cổ ở xứ Thanh sắp được khai quật khảo cổ

TPO - Quần thể kiến trúc đền thờ Phúc Khê tướng công Nguyễn Văn Nghi (ở Thanh Hóa) đã tồn tại hơn 400 năm đang chứa đựng những bí ẩn đặc biệt, mà ngành khảo cổ đang chuẩn bị khai quật tìm câu trả lời.

Clip: Cận cảnh khu đền thờ cổ sắp được khai quật khảo cổ.
tp-1.jpg
Đền thờ Phúc Khê tướng công Nguyễn Văn Nghi tọa lạc trên diện tích khoảng 38.000 m2, nằm biệt lập giữa cánh đồng rộng lớn ở phường Đông Tiến (tỉnh Thanh Hóa).
tp-2.jpg
Theo sử liệu, công trình được xây dựng năm 1617 để tưởng nhớ công lao của Phúc Khê tướng công Nguyễn Văn Nghi, một danh thần nổi tiếng thời Hậu Lê. Với những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, năm 1990 đền thờ đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Với bề dày lịch sử, văn hóa, mới đây, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích này để làm rõ quy mô, cấu trúc và các giá trị còn ẩn chứa dưới lòng đất.
tp-3.jpg
Dự án sẽ tiến hành khai quật khảo cổ tổng thể khu vực bảo vệ cấp I của di tích với diện tích khoảng 1.800 m2. Thời gian thực hiện từ năm 2025 đến năm 2027. Trong hình là di tích với thiết kế theo kiểu “nội công ngoại quốc”, bao quanh bởi hai vòng thành khép kín. Thành ngoài đắp bằng đất, trong khi thành trong được xây bằng những khối đá lớn tương tự kỹ thuật xây dựng tại Thành nhà Hồ. Chính vì vậy, nhiều người vẫn ví nơi đây như “Thành nhà Hồ thu nhỏ”.
tp-4.jpg
Hệ thống tường thành đá cổ cùng cổng đền hình mái vòm đồ sộ. Cổng đền chỉ có một cửa, kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật xếp đá phía dưới và xây gạch nung phía trên tạo thành mái vòm cong mềm mại nhưng vững chắc.
tp-13.jpg
tp-7.jpg
tp-9.jpg
Hai bên lối đi vào là những pho tượng voi, ngựa, chó đá cùng tượng lính canh vẫn đứng uy nghiêm.
tp-18.jpg
Theo các tài liệu lịch sử và những dấu tích nền móng còn sót lại, khu đền thờ từng là công trình quy mô lớn với nhiều hạng mục kiến trúc bề thế. Sử liệu cho biết trung tâm khu đền trước đây có tới 24 dãy nhà lớn nhỏ. Hiện nay, bên trong khu thành chỉ còn lại gian nhà thờ tự rộng chưa đầy 100 m2. Công trình được xây dựng theo kiểu mái vẩy, lợp ngói mũi hài nung thủ công. Tuy nhiên, hệ thống cột kèo, xà ngang đã xuống cấp nghiêm trọng. Phần mái bị võng xuống theo thời gian và đang đối mặt nguy cơ đổ sập.
tp-11.jpg
tp-12.jpg
Tại đền, có những tấm bia lớn được chế tác từ đá nguyên khối, mỗi tấm nặng từ 5 đến 7 tấn. Trên bề mặt bia, những dòng chữ Hán được khắc chạm công phu, ghi lại công trạng, tài năng và đức độ của Phúc Khê tướng công Nguyễn Văn Nghi.
tp-17.jpg
Nhiều hạng mục quan trọng khác như bái đường, sân lễ, tiền điện, hậu điện cùng các công trình phụ trợ nay chỉ còn dấu tích nền móng hoặc đã biến mất.
tp-8.jpg
Cuộc khai quật quy mô lớn lần này được đánh giá giúp làm sáng tỏ nhiều bí ẩn còn nằm dưới lòng đất, góp phần phục dựng bức tranh toàn cảnh về một quần thể kiến trúc từng được xem là biểu tượng quyền uy và trí tuệ ở vùng đất xứ Thanh.

Phúc Khê tướng công Nguyễn Văn Nghi, sinh năm 1515 trong một gia đình tại làng Ngọc Bội xưa, nay thuộc phường Đông Tiến. Năm 1554, khi 39 tuổi, ông đỗ Nhất giáp Chế khoa dưới triều vua Lê Trung Tông.

Với tài năng và đức độ, ông được giao đảm nhận nhiều chức vụ quan trọng dưới 3 triều vua Lê Trung Tông, Lê Anh Tông và Lê Thế Tông như Hiệu lý Hàn lâm viện, Đông các hiệu thư, Tham chính Nghệ An, Tả thị lang Bộ Lại, nhập thị Kinh diễn kiêm Đông các học sĩ. Ông cũng là người trực tiếp dạy học cho 2 vị vua Lê Anh Tông và Lê Thế Tông khi còn trẻ.

Cùng chuyên mục

Hoa hậu Việt Nam 2026 qua góc nhìn chuyên gia

Hoa hậu Việt Nam 2026 qua góc nhìn chuyên gia

TPO - Trước chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026, các chuyên gia đánh giá cao nền tảng học vấn của thí sinh, sự kiên định với vẻ đẹp tự nhiên và những trải nghiệm văn hóa, hoạt động cộng đồng. Kỳ vọng dành cho tân hoa hậu là khả năng biến những giá trị được tôn vinh thành hành động cụ thể.

Bổ sung 23 chư tôn đức vào cơ quan lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Bổ sung 23 chư tôn đức vào cơ quan lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam

TPO - Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thống nhất suy tôn bổ sung 23 vị trưởng lão hòa thượng tham gia Hội đồng Chứng minh GHPGVN khóa X. Cộng với 91 thành viên lưu lại của nhiệm kỳ IX và 23 thành viên bổ sung, Hội đồng Chứng minh GHPGVN khóa X có tổng số 114 thành viên.

Đạo diễn chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026: ‘Ngồi khán đài nào cũng dễ theo dõi 25 thí sinh’

TPO - Tổng đạo diễn Trần Tú ví rủi ro khi làm sân khấu ngoài trời là “gia vị” mang thêm cảm xúc cho chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026. Với thiết kế nhiều lớp, tầm nhìn toàn cảnh và các tiết mục lồng ghép kể câu chuyện Hải Phòng, ê-kíp kỳ vọng mang tới khán giả bữa tiệc văn hóa đa dạng.

Có nên tụng kinh, đi chùa online để tích phước lành

Có nên tụng kinh, đi chùa online để tích phước lành

TPO - Tại họp báo thông tin về Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 chiều 2/11, chủ đề "Có nên tụng kinh, đi chùa online?" được nhiều người quan tâm. Bởi lẽ, khi cuộc sống gặp nhiều khó khăn, con người lại tìm kiếm đến chốn tâm linh với hy vọng có tinh thần nhẹ nhàng, bình an hơn.

Hải Phòng rộn ràng đón chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026

Hải Phòng rộn ràng đón chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026

TPO - Nhiều tuyến đường Hải Phòng treo băng rôn, phướn chào mừng chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026. Thành phố cảng chuẩn bị đón khoảng 7.000 khán giả tới Quảng trường Danh Vọng, Đồi Rồng, Đồ Sơn trong đêm thi quyết định ngày 7/11.

Sau quyết định của vị trưởng khoa

Sau quyết định của vị trưởng khoa

Quê tôi, một ngôi làng ven biển miền Trung, đứng chân nơi cát trắng gió lào, song nom khá trù phú, trên bến dưới thuyền, đông vui, nhộn nhịp. Tôi theo nghề cầm bút, viết cho các báo, đài cấp tỉnh và Trung ương.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa Vũ Đình Tiến: 'Mỗi thí sinh Hoa hậu Việt Nam góp phần giới thiệu Hải Phòng'

Phó Giám đốc Sở Văn hóa Vũ Đình Tiến: 'Mỗi thí sinh Hoa hậu Việt Nam góp phần giới thiệu Hải Phòng'

TPO - Ông Vũ Đình Tiến - Phó Giám đốc Sở VHTT&DL Hải Phòng - cho rằng thành phố được chọn đăng cai Chung khảo và Chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026 là cơ hội lớn để quảng bá, giới thiệu tiềm năng, lợi thế du lịch biển đảo Đồ Sơn - Cát Bà cũng như về một thành phố cảng năng động, hiện đại, giàu bản sắc văn hóa, lịch sử tới bạn bè, du khách trong nước và quốc tế.

Bộ Công an chủ trì phim về Chiến dịch 500 ngày đêm

Bộ Công an chủ trì phim về Chiến dịch 500 ngày đêm

TPO - Bộ Công an chủ trì, phối hợp Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện series phim ký sự truyền hình và phim tài liệu điện ảnh nội dung về Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Phim dự kiến phát sóng tập đầu vào 29/4/2027, tập cuối vào ngày 27/7/2027.

Hành trình mới ở mảnh đất Na Ngoi

Hành trình mới ở mảnh đất Na Ngoi

Ngày tôi quyết định về quê làm việc, cả nhà vừa mừng vừa lo. Mừng vì tôi có được một môi trường làm việc tốt nhưng cũng đáng lo, lo tôi không làm được, không trụ được ở vùng biên giới ấy. Cho đến bây giờ đã hơn nửa năm, chưa bao giờ tôi cảm thấy chùn bước hay lạc lõng ở nơi đây. Na Ngoi đã cho tôi thật nhiều điều đặc biệt đáng trân quý từ con người cho đến thiên nhiên.

Năm mười tám tuổi

Năm mười tám tuổi

Năm mười tám tuổi, ranh giới giữa một đứa trẻ và một người trưởng thành mong manh như một cái chớp mắt. Đó là cái tuổi mà người ta đứng trước muôn vàn ngã rẽ của cuộc đời, nơi mỗi lựa chọn đều mang theo sự háo hức lẫn nỗi sợ hãi chới với của bước ngoặt đầu đời. Khi ấy, trong tâm trí của một tân sinh viên vừa bước chân vào môi trường đại học như tôi luôn vang vọng hai tiếng gọi đầy giằng xé.

Hoa hậu Việt Nam 2026 là cơ hội lớn để Hải Phòng quảng bá văn hóa, du lịch

Hoa hậu Việt Nam 2026 là cơ hội lớn để Hải Phòng quảng bá văn hóa, du lịch

TPO - Ông Vũ Đình Tiến - Phó Giám đốc Sở VHTT&DL Hải Phòng - cho rằng Hải Phòng được lựa chọn đăng cai vòng Chung khảo, Chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026 là cơ hội lớn, có ý nghĩa để thành phố quảng bá hình ảnh, tiềm năng, thế mạnh và sức hấp dẫn đến đông đảo công chúng, bạn bè, du khách trong nước và quốc tế.