Biến "ác mộng" thành giấc mơ khởi nghiệp
Dọc theo các con sông khắp vùng Đồng bằng sông Cửu Long, những thảm lục bình ken đặc mặt sông đã quá quen thuộc, thậm chí thành nỗi ám ảnh. Nhưng với người dân vùng sông nước, lục bình từ lâu đã thành một “bài toán môi trường” nan giải, bởi nó gây tắc nghẽn dòng chảy, cản trở tàu thuyền và ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
Để biến thách thức trên thành cơ hội, nhóm sinh viên tới từ Trường Đại học FPT Cần Thơ đã nghiên cứu triển khai dự án khởi nghiệp GreenShield Mekong.
Bạn Lê Hoàng Khanh - trưởng nhóm cho biết, ý tưởng của nhóm tới từ thực tế lục bình đã và đang làm tắc nghẽn nhiều kênh, rạch ở miền Tây, ảnh hưởng lớn tới đi lại và sản xuất của người dân. “Phần lớn lượng lục bình này chưa được khai thác hiệu quả, thường bị bỏ hoặc xử lý thủ công. Trong khi đó, cấu trúc sợi tự nhiên của lục bình lại rất phù hợp để phát triển vật liệu sinh học”, bạn Khanh nói.
Từ góc nhìn đó, dự án GreenShield Mekong ra đời. Các bạn sinh viên sử dụng lục bình làm ra các sản phẩm sinh học thay thế nhựa dùng một lần, góp phần giảm rác thải nhựa. Từ đó, nhóm đã phát triển ra sản phẩm như khay, hộp đựng trái cây từ lục bình; lót ly sinh học làm từ phụ phẩm lục bình; chén, dĩa dùng một lần được chế tạo từ lá sen và lá lục bình.
Quy trình sản xuất được thiết kế theo hướng đơn giản, phù hợp với điều kiện địa phương và dễ nhân rộng. Lục bình sau khi thu gom sẽ được sơ chế, phơi khô, nghiền nhỏ, trộn và ép khuôn để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh. Trong khi đó, lá sen và lá lục bình được xử lý bằng công nghệ ép lá kết hợp lớp phủ bảo vệ nhằm tạo ra các sản phẩm có khả năng sử dụng trong thực phẩm.
Khi AI và bản đồ số "giải cứu" dòng sông
Điểm khiến GreenShield Mekong khác biệt hoàn toàn với những mô hình thủ công trước đây chính là việc đưa công nghệ vào chuỗi giá trị. Nhóm sinh viên đã xây dựng một hệ thống bản đồ số hóa vùng nguyên liệu. Qua đó, người dân và doanh nghiệp có thể theo dõi thời gian thực các khu vực có sản lượng lục bình lớn, độ ẩm và chất lượng nguyên liệu. Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được ứng dụng để phân loại nguyên liệu qua hình ảnh, giúp quy trình sản xuất trở nên chuyên nghiệp và chính xác hơn.
Không dừng lại ở đó, nhóm còn tham vọng đưa người tiêu dùng vào cuộc chơi sáng tạo thông qua GreenAI và Phòng Lab 3D. Tại đây, khách hàng có thể tự thiết kế, phối màu hoặc lồng ghép thông điệp cá nhân lên các sản phẩm xanh, biến các sản phẩm vô tri thành một câu chuyện văn hóa của riêng mình.
Dù mới ở giai đoạn đầu, GreenShield Mekong đã cung cấp hơn 1.100 sản phẩm lót ly sinh học cho doanh nghiệp Ecoka chuyên về sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống tại xã Vĩnh Thuận Đông, TP. Cần Thơ. Dự án cũng nhận được 20 triệu đồng tài trợ từ Trường để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm và mở rộng thử nghiệm.
Trong tương lai, GreenShield Mekong đặt mục tiêu mở rộng quy mô sản xuất, đa dạng hóa danh mục sản phẩm và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. Nhóm cũng dự định tiếp tục đầu tư vào công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và hệ thống quản lý chuỗi cung ứng, nhằm tối ưu vận hành và nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường.
Một hướng đi đáng chú ý là phát triển Virtual Tour (triển lãm thực tế ảo), cho phép người dùng ở bất kỳ đâu cũng có thể tham quan và trải nghiệm sản phẩm trực tuyến.
