Tại các tuyến phố như Trần Quý Cáp, Nguyễn Chí Thanh, một số trụ sở từng thuộc cơ quan tỉnh Quảng Nam cũ nay bắt đầu được “đổi chủ”. Người tiếp nhận không phải doanh nghiệp, mà là một trường học: Trường THCS Nguyễn Du (phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng)
Ông Lê Công Thông-Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du, cho biết với quy mô hơn 2.100 học sinh, 47 lớp và gần 100 cán bộ, giáo viên, nhà trường đang trong tình trạng quá tải khi diện tích hiện tại chỉ khoảng 12.800 m².
Sau chỉ đạo của lãnh đạo thành phố, trường Nguyễn Du được giao quản lý 4 cơ sở nhà đất trước đây thuộc các cơ quan của tỉnh Quảng Nam cũ, nằm trên các tuyến đường trung tâm Trần Quý Cáp và Nguyễn Chí Thanh.
Ngay khi có quyết định bàn giao, nhà trường đã phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn tất thủ tục. Dù phát sinh một số vướng mắc nhỏ trong quá trình chuyển giao, nhưng các bên đã nhanh chóng tháo gỡ, đảm bảo tiến độ theo chỉ đạo của thành phố.
Ông Dương Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường Bàn Thạch cho biết, đến nay toàn bộ công tác bàn giao, ký nhận và kiểm kê tài sản đã hoàn tất theo đúng mốc thời gian chỉ đạo.
Theo kế hoạch, trong tháng 5/2026 sẽ hoàn thiện phương án quy hoạch tổng thể; sang tháng 6 bắt đầu cải tạo, sửa chữa. Các hạng mục như phòng chức năng, thư viện, sân thể thao, nhà đa năng… của nhà trường sẽ được di dời, bố trí lại tại các cơ sở mới.
Dù đặc thù các công trình trước đây là trụ sở làm việc, thiết kế chưa phù hợp với giáo dục, nhưng nhà trường chủ trương tận dụng tối đa hiện trạng, hạn chế lãng phí trong quá trình cải tạo.
Không chỉ là trường hợp riêng lẻ, nhiều địa phương đã đưa trụ sở dôi dư trở lại đúng chức năng: phục vụ các nhu cầu công cộng, trước hết là trường học.
Phụ huynh nối nhau đưa con đến lớp học nằm trong con ngõ nhỏ. Xe dừng sát nhau, người đi bộ phải len từng bước giữa dòng phương tiện đông đúc. Đó là hình ảnh quen thuộc vào mỗi sáng thường ngày tại trường Mầm non Hoa Sữa, trên đường Vũ Kiệt, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh.
Bên trong cánh cổng, khoảng sân trường chỉ chừng 100m2 nhanh chóng trở nên chật kín mỗi khi đến giờ đón, trả trẻ. Tiếng cười nói của hơn 300 em nhỏ khiến không gian thêm rộn ràng.
Vui đấy. Nhưng chật. Diện tích ngôi trường quá nhỏ so với nhu cầu.
Cô Nguyễn Thị Mai Hoa - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Sữa, cho biết trường thành lập từ năm 1997, có diện tích hơn 2.000m2, thuộc nhóm trường có diện tích nhỏ nhất của thành phố Bắc Ninh cũ.
“Khó khăn lớn nhất là không gian hoạt động cho trẻ. Với bậc học mầm non, các con không chỉ học trong lớp mà cần được chạy nhảy, vận động, vui chơi, khám phá thiên nhiên, trải nghiệm thực tế.
Thế nhưng sân nhỏ, khu vui chơi hạn chế, vườn rau trải nghiệm cũng chỉ là một góc rất bé. Nhiều hoạt động nhà trường phải chia từng lớp ra luân phiên, không thể tổ chức đồng loạt”, cô Hoa chia sẻ.
Không chỉ thiếu không gian vui chơi, việc đưa đón trẻ cũng là áp lực mỗi ngày. Đường trước cổng trường hẹp, phụ huynh phải đi vòng tìm chỗ dừng xe. Vào giờ cao điểm, khu vực trước cổng trường thường xuyên ùn ứ giao thông cục bộ.
“Nghe tin trường sắp chuyển sang địa điểm mới, phụ huynh rất mừng. Trẻ nhỏ thích nhất là được vui chơi. Có không gian rộng, nhiều khu trải nghiệm, các con sẽ thích đến trường hơn. Với gia đình tôi, trường mới còn gần nhà hơn nên đưa đón thuận tiện”, chị Nguyễn Hải Ninh, phụ huynh.
Bởi vậy, khi Trường Mầm non Hoa Sữa được tiếp nhận trụ sở của Báo Bắc Ninh cũ (đường Nguyên Phi Ỷ Lan, phường Kinh Bắc), dôi dư sau sáp nhập tỉnh, để cải tạo thành cơ sở mới, niềm vui đến với cả cô trò và phụ huynh.
Không vui sao được khi khu đất (4.600m2) rộng gấp đôi cơ sở hiện tại, nằm ở vị trí đẹp, gần công viên và bảo tàng, có ba mặt tiền thông thoáng, điều kiện rất thuận lợi để xây dựng một môi trường giáo dục mầm non đúng nghĩa.
“Nếu được cải tạo đầy đủ công năng, đây sẽ là bước phát triển rất lớn của nhà trường. Không chỉ có thêm phòng học, mà quan trọng nhất là trẻ có thêm không gian để vận động, trải nghiệm, khám phá thế giới xung quanh, điều cực kỳ cần thiết với lứa tuổi mầm non”, cô Hoa nói.
Ở trường Mầm non Suối Hoa (phường Kinh Bắc, Bắc Ninh), sự quá tải còn rõ ràng hơn. Cô Đinh Thị Hạt - Hiệu trưởng Trường Mầm non Suối Hoa cho biết, nhà trường hiện có khoảng 500 học sinh, dự kiến tiếp tục tăng trong các năm tới. Trong khi đó, diện tích khuôn viên trưởng chỉ hơn 3.400m2, không còn đáp ứng được yêu cầu thực tế của một trường mầm non đô thị có số lượng trẻ lớn.
Với diện tích hạn chế, nhà trường đang phải “gồng mình” bố trí không gian học tập cho trẻ. Năm học 2025-2026, số học sinh tăng nhanh khiến nhà trường phải mở thêm 2 nhóm lớp, nâng tổng số từ 16 lên 18 nhóm lớp.
Tuy nhiên, diện tích hiện tại không đủ để bố trí đồng bộ phòng học, sân chơi, khu vận động, khu trải nghiệm và các phòng chức năng. Có lớp phải học tại phòng tiếng Anh, phòng năng khiếu; thậm chí một số lớp bố trí trên tầng 4, không thực sự phù hợp với trẻ mầm non.
Bước ngoặt đến khi nhà trường được bàn giao thêm hơn 3.200m2 từ trụ sở của Sở Giao thông vận tải tỉnh Bắc Ninh cũ (dôi dư sau sáp nhập tỉnh). Như vậy, tổng diện tích sử dụng của nhà trường tăng lên hơn 6.600m2, gần gấp đôi trước đây.
Theo lãnh đạo nhà trường, phần diện tích tăng thêm mang lại lợi ích rất lớn. Nhà trường có điều kiện mở rộng thêm phòng học, giảm áp lực sĩ số/lớp và chấm dứt tình trạng tận dụng phòng chức năng làm lớp học.
Bên cạnh đó, nhà trường định hướng bố trí thêm góc văn hóa địa phương, phòng học thông minh, khu vui chơi trải nghiệm tầng 1 cùng nhiều phòng chức năng phục vụ chương trình giáo dục hiện đại, lấy trẻ làm trung tâm.
Theo Sở Tài chính tỉnh Bắc Ninh, đến tháng 12/2025, Sở này đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh giao/điều chuyển 575 cơ sở cho cơ quan, đơn vị cấp xã, cấp tỉnh và các cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn quản lý, sử dụng làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, giáo dục đào tạo, y tế, thiết chế văn hóa, mục đích công cộng.
Đến nay, tỉnh Bắc Ninh đã chuyển 12 trụ sở dôi dư sau sáp nhập, sắp xếp thành đất giáo dục và có khoảng 10 trụ sở là nhà văn hóa.
Cô Nguyễn Thị Huệ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngô Sỹ Liên (đường Nguyễn Thị Lưu, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh), cho biết: Cuối năm 2025, nhà trường được bàn giao khu trụ sở của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang cũ, dôi dư sau sáp nhập tỉnh, với diện tích hơn 2.300m2.
Con số này có ý nghĩa đặc biệt với nhà trường. Bởi hiện nay, trường Tiểu học Ngô Sỹ Liên có hơn 2.100 học sinh, là một trong những trường có quy mô lớn trên địa bàn.
Dù cơ sở hiện hữu rộng hơn 9.000m2, nhưng với số lượng học sinh đông, nhu cầu về không gian hoạt động ngoài trời, khu luyện tập thể chất và khu trải nghiệm cho học sinh rất lớn.
“Khi được bàn giao thêm hơn 2.300m2, tổng diện tích nhà trường được mở rộng đáng kể, qua đó đáp ứng điều kiện về diện tích để đạt chuẩn quốc gia mức độ 2. Đây là điều tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường rất phấn khởi, bởi không chỉ là thêm đất, mà là thêm điều kiện để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh”, cô Huệ chia sẻ.
Từ trụ sở hành chính dôi dư thành trường học
Mới đây, hai cơ sở nhà đất công tại phường Thới An và phường Tân Phú được UBND TPHCM đồng ý chuyển đổi sang mục đích giáo dục. Việc chuyển đổi trụ sở làm trường học với 2 khu đất công này được xem là giải pháp cấp bách nhằm bổ sung quỹ đất trong bối cảnh nhiều địa phương đang thiếu phòng học.
Được biết, hai khu đất tọa lạc tại địa chỉ 70A Thoại Ngọc Hầu (phường Tân Phú) và số 1 Lê Thị Riêng (phường Thới An).
Hai cơ sở này vốn là một phần trụ sở của UBND quận Tân Phú cũ và UBND quận 12 cũ. Sau khi bỏ cấp quận, huyện, 2 khu đất này chuyển về cho UBND phường Tân Phú và UBND phường Thới An quản lý.
Bên cạnh đó, Sở Tài chính TPHCM cũng từng đề xuất phương án bố trí trụ sở Trung tâm Hành chính - chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây (nay thuộc phường Bà Rịa, TPHCM) để làm cơ sở giáo dục đào tạo và cơ sở hoạt động của Trường Đại học Y Dược TPHCM.
Trung tâm Hành chính - Chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ có vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Trung tâm gồm 6 cụm tòa nhà cao 5 - 6 tầng, được xây dựng theo mô hình tập trung, thống nhất về kiến trúc, được đầu tư đồng bộ các hạng mục phụ trợ và hạ tầng kỹ thuật như hồ điều hòa, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống điện, khuôn viên cây xanh, camera giám sát…
Đại diện Sở Tài chính TPHCM cho biết, với các nhà đất không còn nhu cầu sử dụng và đang để trống, TPHCM đã tiến hành thu hồi và giao cho các đơn vị chuyên trách quản lý. Cụ thể, Trung tâm Quản lý nhà và giám định xây dựng được giao tiếp nhận 151 cơ sở nhà đất; Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận 13 khu đất.
Ngoài ra, các bộ ngành và đơn vị Trung ương cũng đã chuyển giao các nhà đất dôi dư trên địa bàn TPHCM về UBND TPHCM quản lý, xử lý đối với 80 cơ sở nhà đất. Sở Tài chính TPHCM đã tổ chức tiếp nhận, bàn giao và đề xuất phương án xử lý đối với 60 cơ sở.
