Số hóa nửa vời, hồ sơ phải 'đi' hai lần

Lỗi hệ thống

Vợ chồng anh Nguyễn Văn V. (phường Dương Nỗ, TP. Huế) đi làm thẻ bảo hiểm y tế cho con nhỏ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Dương Nỗ. Hồ sơ được tiếp nhận, hẹn trả sau 15 ngày. Tuy nhiên, quá hạn, vợ chồng anh V. không nhận được phản hồi từ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường.

Lo con ốm đau không có thẻ, anh V. và vợ nhiều lần đến phường hỏi thì được yêu cầu bổ sung giấy tờ, khai sinh, thẻ bảo hiểm của bố mẹ, và được hướng dẫn đến làm việc với cơ quan bảo hiểm. “Chỉ khi sự việc được phản ánh đến Chủ tịch UBND phường, hồ sơ mới giải quyết xong. Nguyên nhân được thông báo đến chúng tôi là do…lỗi hệ thống”, anh V. nói.

Trao đổi về thực tế trên, ông Võ Quốc Chính, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Dương Nỗ cho biết, việc giải quyết thủ tục hành chính vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Tỷ lệ người dân tự nộp hồ sơ trực tuyến mức độ 3, 4 còn thấp; một số phần mềm dùng chung chưa ổn định, đôi lúc phát sinh lỗi, ảnh hưởng đến tiếp nhận, xử lý và trả kết quả.

Trước những bất cập về giải quyết thủ tục hành chính cho công dân, Sở Nội vụ TP. Huế cho biết, trong quá trình tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia, nhiều thời điểm phát sinh lỗi kỹ thuật khiến người dân không thể nộp hồ sơ trực tuyến, ảnh hưởng đến việc tiếp nhận và điều hướng hồ sơ. Hệ thống cũng thiếu công cụ thống kê, giám sát tổng thể theo cơ chế một cửa.

Đáng chú ý, việc khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư còn hạn chế, chưa phát huy hiệu quả thay thế hồ sơ giấy. Ngoài ra, nguồn nhân lực công nghệ thông tin ở một số đơn vị còn thiếu; hạ tầng kỹ thuật chưa đồng đều, ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành hệ thống, gây phiền hà cho người dân.

Cũng theo Sở Nội vụ TP. Huế, thành phố đã công khai 2.205 thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm 100% thủ tục được cập nhật đầy đủ. Thành phố đã hoàn thành 100% thủ tục không phụ thuộc địa giới hành chính với 2.306 thủ tục, đồng thời cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Công tác phân cấp, ủy quyền được đẩy mạnh với 45 thủ tục phân cấp, 274 thủ tục ủy quyền.

Hồ sơ vẫn phải “đi” 2 lần

Nhiều người dân ở xã miền núi Đăk Tô (tỉnh Quảng Ngãi) dù đã nộp hồ sơ trực tuyến nhưng vẫn phải trực tiếp đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã để hoàn tất thủ tục. Nguyên nhân chủ yếu do dữ liệu chưa đồng bộ, hệ thống còn trục trặc, đặc biệt ở các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, môi trường… nơi yêu cầu tính chính xác cao.

Điều này dẫn đến tình trạng một bộ hồ sơ phải “đi” hai lần, một lần trên online và một lần bằng giấy, gây phát sinh thời gian, chi phí và tâm lý e ngại cho người dân. “Tôi đã hoàn tất kê khai hồ sơ đất đai qua cổng dịch vụ công từ nhiều ngày trước. Tuy nhiên, khi đến hỏi kết quả, tôi vẫn được yêu cầu bổ sung bản giấy để đối chiếu, trong khi hệ thống trực tuyến chưa ghi nhận đầy đủ dữ liệu hồ sơ. Tưởng làm hồ sơ online là xong, không ngờ vẫn phải đi lại, mất thời gian”, ông N.K.T. (trú xã Đăk Tô), nói.

Xã Đăk Tô được hình thành trên cơ sở sắp xếp, sáp nhập thị trấn Đăk Tô, xã Tân Cảnh, Pô Kô, Diên Bình, địa bàn hành chính rộng, dân số đông đặt ra yêu cầu cao đối với việc vận hành hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Bà Ngô Thị Sâm - Chủ tịch UBND xã Đăk Tô cho biết, giai đoạn trước, việc vận hành hệ thống dịch vụ công trực tuyến tại địa phương còn nhiều trục trặc, khiến không ít hồ sơ dù đã nộp online vẫn buộc phải bổ sung trực tiếp để đối chiếu, đa phần rơi vào các thủ tục liên quan đến đất đai, môi trường.

“Khoảng một tháng trở lại đây, hệ thống đã dần ổn định, các hồ sơ trực tuyến được xử lý thông suốt hơn”, bà Sâm nói.

Tăng cường nhân lực công nghệ thông tin

Bến Hiên, một xã miền núi của Đà Nẵng vẫn loay hoay với bài toán dữ liệu, nhân lực và thói quen người dân, khiến cải cách hành chính mới chỉ dừng ở mức “nửa vời”.

Chủ tịch UBND xã Bến Hiên Bhiryu Long cho biết, trong nhiệm vụ về cải cách hành chính, địa phương bị đánh giá ở mức thấp, nằm trong hơn 20 xã, phường chỉ đạt mức trung bình. Một trong những rào cản lớn là thói quen của người dân. Nhiều thủ tục trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, bảo trợ xã hội, đất đai… dù có thể thực hiện qua hệ thống một cửa điện tử, nhưng người dân vẫn giữ thói quen mang hồ sơ giấy đến trực tiếp và nhờ cán bộ xã xử lý.

“Đặc thù miền núi, nhiều người dân chưa sử dụng điện thoại thông minh, thậm chí không biết chữ nên cán bộ buộc phải vừa làm thay, vừa hướng dẫn, tuyên truyền thêm”, Chủ tịch UBND xã Bến Hiên nói.

Không chỉ người dân, chính đội ngũ cán bộ cơ sở cũng gặp không ít khó khăn trong việc ứng dụng công nghệ thông tin. Theo lãnh đạo xã, các khái niệm như “dữ liệu sạch”, “chuẩn hóa dữ liệu” vẫn còn mới và khó với nhiều cán bộ miền núi vốn lâu nay chưa tiếp cận sâu với công nghệ. Trong khi đó, khối lượng công việc lớn, yêu cầu vừa làm vừa học khiến tiến độ triển khai bị ảnh hưởng.

Cũng theo ông Long, hiện cán bộ địa chính, đất đai chỉ đủ đáp ứng công việc cơ bản, trong khi lĩnh vực công nghệ thông tin gần như thiếu hụt. Xã đã thông báo tuyển dụng từ tháng 7/2025 nhưng chưa có ứng viên. Tạm thời, xã phải bố trí một cán bộ có trình độ cao đẳng công nghệ thông tin kiêm nhiệm.

“Hạ tầng kỹ thuật còn hạn chế, hệ thống mạng khi gặp sự cố phải chờ đơn vị cung ứng đến sửa chữa, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý công việc”, ông Long nói thêm.

​