Ba phương án giải quyết quyền lợi người mua nhà
Tại dự thảo Nghị quyết của HĐND TP Hà Nội về cơ chế đặc thù xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án liên quan ông Lê Thanh Thản, thành phố đề xuất các phương án giải quyết quyền lợi cho người mua nhà thuộc diện phải di dời, gồm nhận tiền bồi thường, đổi nhà ở tương đương hoặc được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội nếu đủ điều kiện.
Thứ nhất, người mua nhà có thể nhận tiền đền bù, bồi thường và hỗ trợ từ chủ đầu tư. Dự thảo chưa quy định mức tiền cụ thể đối với từng căn hộ mà xác định đây là một trong những phương thức giải quyết thông qua thỏa thuận giữa các bên.
Thứ hai, người dân có thể chuyển sang căn hộ hoặc nhà ở tương đương tại dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện kinh doanh do chủ đầu tư thực hiện. Đây là phương án dành cho những trường hợp có nhu cầu tiếp tục nhận nhà ở thay vì tiền bồi thường.
Thứ ba, người mua nhà đáp ứng điều kiện theo Luật Nhà ở được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm tại các dự án do chủ đầu tư thực hiện. Phương thức này không đồng nghĩa người dân được cấp nhà ở xã hội miễn phí.
Trong báo cáo đánh giá tác động chính sách, Sở Xây dựng Hà Nội đề cập khả năng chuyển một số lượng lớn căn hộ về khu vực khác, dự kiến thuộc dự án Thanh Hà - Cienco5. Tuy nhiên, cơ quan này cũng chỉ ra những vấn đề có thể phát sinh khi chưa khảo sát được số hộ lựa chọn nhận tiền và số hộ có nhu cầu đổi nhà.
Theo Sở Xây dựng, việc chuyển một lượng lớn cư dân đến khu vực mới trong thời gian ngắn có thể gây áp lực lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nhất là khi hệ thống hạ tầng tại nơi tiếp nhận chưa đáp ứng đầy đủ.
Theo dự thảo, trước khi tổ chức di dời, chủ đầu tư phải lập danh sách các căn hộ thuộc diện phải di dời, xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng và những quyền lợi hợp pháp khác của từng trường hợp.
Trên cơ sở đó, chủ đầu tư phải xây dựng, công khai phương án di dời, lấy ý kiến đồng thuận của cư dân về việc bồi thường, hỗ trợ, tạm cư và các nội dung liên quan. Đồng thời, chủ đầu tư phải bảo đảm kinh phí di dời, hỗ trợ nơi ở tạm thời trước khi hoàn tất các phương án khắc phục hậu quả.
Cư dân lo mất ổn định cuộc sống
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, Nguyễn Trọng (cư dân HH4C thuộc tổ hợp chung cư Linh Đàm) cho biết, hiện chúng tôi chưa biết tổ hợp chung cư HH thuộc nhóm nào. Vì vậy rất mong các cơ quan chính quyền sớm có phân loại và ra quyết định cuối cùng cho cư dân yên tâm sinh sống và làm việc đỡ hoang mang, lo lắng.
Tuy nhiên, anh Trọng băn khoăn: "Các toà nhà được xây dựng công khai, các căn hộ được mua bán rộng rãi từ chủ đầu tư hoặc các sàn thương mại. Điều đáng nói, các căn hộ tại đây vẫn đáp ứng và được vay gói hỗ trợ mua nhà của Nhà nước. Vậy tại sao những vi phạm của chủ đầu tư mà người dân lại phải gánh chịu. Trách nhiệm của chủ đầu tư và cơ quan quản lý ra sao?".
Trong khi đó, chị Nguyễn Thúy Vân – cư dân HH3A (sống trong căn hộ thuộc tầng vượt quy hoạch – PV) cho rằng, trong trường hợp người dân phải chuyển sang nơi ở mới tại khu đô thị Thanh Hà, cách Linh Đàm khoảng 10 km, cuộc sống của hàng chục nghìn người sẽ bị xáo trộn.
“Tổ hợp HH Linh Đàm đã trở thành cộng đồng dân cư đông đúc, gần trường học, bệnh viện, thuận lợi di chuyển vào trung tâm. Con cái học hành ổn định, gia đình gắn bó nhiều năm. Sai phạm là của chủ đầu tư, sao bắt cư dân gánh?”, chị Vân nói.
Được biết, dự án tổ hợp chung cư HH Linh Đàm chỉ được phép xây dựng 27 tầng, tuy nhiên chủ đầu tư đã xây dựng tới 36 tầng với các tòa HH4 và 41 tầng đối với các tòa HH1, HH2, HH3 (vượt nhiều tầng so với quy hoạch được phê duyệt). Dự án gồm hơn 9.000 căn hộ với khoảng 40.000 cư dân. Dự án được đưa vào hoạt động từ năm 2015, tuy nhiên đến nay đã hơn 10 năm trôi qua, dự án vẫn chưa được cấp sổ hồng khiến người dân bức xúc.
Công trình vi phạm được chia thành ba nhóm xử lý
Theo dự thảo, các công trình vi phạm được chia thành 3 nhóm để áp dụng phương án xử lý.
Nhóm 1 được tồn tại theo hiện trạng nếu đáp ứng các tiêu chí: công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, không có tranh chấp; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy; không ảnh hưởng đến công trình lân cận; đáp ứng yêu cầu hạ tầng hoặc có phương án bổ sung. Công trình cũng phải hài hòa với cảnh quan, không vi phạm chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình...
Nhóm 2 được tồn tại có điều kiện nếu chưa đáp ứng một số tiêu chí nhưng có thể khắc phục bằng giải pháp kỹ thuật, bổ sung hạ tầng hoặc di dời cư dân, chuyển đổi công năng.
Nhóm 3 phải tháo dỡ nếu không bảo đảm an toàn, không đáp ứng yêu cầu về cảnh quan hoặc vi phạm chỉ giới, hành lang bảo vệ mà không thể khắc phục. Nhóm này còn gồm nhà ở thấp tầng xây trên đất quy hoạch hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đất quốc phòng, an ninh hoặc hành lang bảo vệ công trình mà không thể điều chỉnh quy hoạch.
