Ngày 20/6, Bologna biến thành một bảo tàng điện ảnh ngoài trời khi lễ hội kéo dài chín ngày dành riêng cho những bộ phim được phục chế, tái khám phá và từng bị lãng quên – trong đó có những tác phẩm ra đời cách đây hơn một thế kỷ – chính thức khai mạc tại thành phố miền Bắc nước Ý.
Kỷ niệm 40 năm thành lập, Il Cinema Ritrovato đã phát triển thành một cuộc hội ngộ điện ảnh quốc tế có sức ảnh hưởng, thu hút một thế hệ mới những người yêu điện ảnh.
Kỳ lễ hội năm ngoái, bao gồm sự hồi sinh của phim “The Gold Rush” năm 1925 của Charlie Chaplin, đã thu hút kỷ lục 140.000 người. Họ đổ về quảng trường thời Phục hưng Piazza Maggiore cùng nhiều địa điểm khác trong khu phố cổ Bologna để thưởng thức các bộ phim kinh điển.
Ông Gian Luca Farinelli, người đồng sáng lập lễ hội và hiện là một trong bốn giám đốc điều hành, đã so sánh trải nghiệm này với “một cuộc dạo bước giữa những tàn tích của quá khứ”.
Ban Tổ chức kỳ vọng lượng khách tham dự năm nay cũng sẽ đạt con số tương tự. Tuy nhiên, lễ hội không phải lúc nào cũng có quy mô như hiện nay. Ông Farinelli nảy ra ý tưởng thành lập lễ hội từ năm 19 tuổi cùng những người bạn trong câu lạc bộ điện ảnh, sau khi được giới thiệu đến Cineteca di Bologna. Đây là một thư viện điện ảnh được thành lập năm 1963, nơi ngày nay sở hữu một phòng thí nghiệm phục chế phim được đánh giá là một trong những cơ sở hàng đầu thế giới.
Việc thường xuyên có sự góp mặt của nhiều đạo diễn điện ảnh quốc tế như Martin Scorsese, Francis Ford Coppola, Wes Anderson và nữ đạo diễn người Ý Alice Rohrwacher cũng góp phần nâng cao vị thế của lễ hội.
Khi tìm hiểu kho lưu trữ của Cineteca, họ “bắt đầu khám phá ra rất nhiều điều mà trước đó chúng tôi chưa từng biết đến”, ông Farinelli nói. “Chúng tôi muốn tìm khán giả để giới thiệu những viên ngọc quý này”.
Họ đã tìm thấy khán giả ấy ngay trước Giáng sinh năm 1986, khi kỳ lễ hội đầu tiên hợp tác với một liên hoan phim khác được tổ chức tại rạp Lumière của Cineteca.
Ông Enno Patalas, nhà sử học điện ảnh người Đức và là một trong những người tiên phong trong lĩnh vực phục chế phim, đã mang đến sự kiện hai kiệt tác điện ảnh là “Metropolis” (1927) và “M” (1931), cả hai đều của đạo diễn Fritz Lang.
“Ngay từ đầu, chúng tôi đã nhận ra đây là một lĩnh vực đặc biệt”, ông Farinelli, người giữ chức giám đốc của Cineteca từ năm 2000, cho biết. “Chúng tôi cũng nhanh chóng nhận ra ở Ý tồn tại một khoảng trống – gần như không ai thực sự chuyên về phục chế phim. Chính vì vậy, chúng tôi đã thành lập phòng thí nghiệm tại Cineteca”.
Dành cho những người đam mê phim kinh điển
Mặc dù phát triển đều đặn mỗi năm, Il Cinema Ritrovato vẫn chủ yếu dành cho những người đam mê phim kinh điển cho đến năm 1995, khi sự kiện được chuyển sang tổ chức vào mùa hè. “Điều này đã giúp công việc của chúng tôi được biết đến rộng rãi hơn”, ông Farinelli nói.
Những năm gần đây, số lượng người tham dự đã tăng vọt. “Một điều đặc biệt nữa là chúng tôi chứng kiến sự bùng nổ của khán giả trẻ”, ông Farinelli cho biết. “Đối với họ, điện ảnh của quá khứ là một khám phá đầy bất ngờ. Đúng là họ quen thuộc với các nền tảng phát trực tuyến và vô số loạt phim truyền hình, nhưng khi đến Bologna, họ nhận ra điện ảnh có một lịch sử rất dài. Họ cũng khám phá lại niềm vui khi cùng nhau xem phim tại quảng trường, cùng nhiều người khác”.
Hơn 500 bộ phim được trình chiếu trong lễ hội kỷ niệm 40 năm, từ phim câm, các tác phẩm nổi bật của Hollywood thập niên 1980 đến những bộ phim được phục chế.
“Năm nay, chúng tôi sẽ giới thiệu nhiều bộ phim mà hầu như chưa từng được ai nhắc đến, nên cảm giác sẽ giống như được xem chúng lần đầu tiên”, ông Farinelli nói. “Khi tổ chức một lễ hội phim, bạn chỉ có thể hy vọng là nó sẽ ngày càng phát triển.
Nhưng điều thật sự độc đáo ở Il Cinema Ritrovato là lễ hội đã lớn mạnh mà vẫn giữ nguyên những nguyên tắc ban đầu – đó là đi sâu vào điện ảnh, giới thiệu không chỉ các bộ phim mà còn cả những mối liên hệ, sự phong phú và những mâu thuẫn trong lịch sử điện ảnh”.
