Iran phản ứng với tuyên bố chung của Mỹ và các nước vùng Vịnh

TPO - Iran ngày 26/6 tái khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz và cảnh báo các quốc gia vùng Vịnh không nên đứng về phía Mỹ. Tuyên bố được đưa ra một ngày sau vụ tấn công vào một con tàu gần Oman, làm nổi bật sự mong manh của thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran.

1643.jpg
Một người phụ nữ đi ngang qua bức tranh tường ở Tehran mô tả các đại diện của Iran và Mỹ tại bàn đàm phán. (Ảnh: EPA)

Đây là phản ứng của Iran trước tuyên bố chung "vô trách nhiệm và khiêu khích" của Mỹ và sáu quốc gia vùng Vịnh, trong đó bác bỏ yêu cầu của Iran về việc có thể thu phí đối với các tàu đi qua eo biển.

“Việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz không thể được đảm bảo trong bối cảnh các thỏa thuận mơ hồ, các tuyến đường song song hoặc các quyết định không tính đến vai trò của Iran với tư cách là một quốc gia ven biển”, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết trên X.

Nhấn mạnh những rủi ro mà ngành vận tải biển phải đối mặt, đài truyền hình nhà nước Iran sau đó đưa tin, ba tàu chở dầu nước ngoài đang cố gắng “đi lại trái phép” qua eo biển đã bị buộc phải quay đầu sau khi nhận được cảnh báo từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Đài truyền hình không cung cấp thêm thông tin chi tiết.

Trong tuyên bố chung, ông Rubio và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) kêu gọi lưu thông “tự do, vô điều kiện và không hạn chế” qua eo biển mà không thu phí hoặc “nỗ lực giành quyền kiểm soát”. Tuyên bố chung cho biết, một nền hòa bình lâu dài phải giải quyết vấn đề tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và sự hỗ trợ của Iran cho các nhóm chiến binh ở Trung Đông.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - vừa kết thúc chuyến công du vùng Vịnh để trấn an các đồng minh khu vực đang lo lắng về thỏa thuận tạm thời - nói với các phóng viên hôm 25/6 rằng nếu Iran đe dọa hoặc chặn tàu thuyền trong eo biển, “chúng ta sẽ gặp vấn đề”.

Bộ Ngoại giao Iran đã phản hồi hôm 26/6, bằng cách tuyên bố rằng sự hiện diện quân sự của Mỹ ở vùng Vịnh là nguồn gốc của sự bất ổn và chia rẽ trong khu vực. Bộ này nhấn mạnh, eo biển nên được Iran và Oman quản lý theo các điều khoản của thỏa thuận tạm thời.

“Chúng tôi cảnh báo về việc tiếp tục các chính sách thù địch và can thiệp trong khu vực”, Bộ Ngoại giao Iran cho biết.

Ali Akbar Velayati, cố vấn hàng đầu của lãnh tụ tối cao Iran, cũng đã đưa ra cảnh báo cho các đồng minh vùng Vịnh của Washington. "Sự ổn định của các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh Ba Tư phụ thuộc vào việc Iran quản lý eo biển Hormuz trong suốt một thế kỷ. Sự sống còn chiến lược của họ phụ thuộc vào sự khoan dung của Tehran", ông Velayati viết trên X.

Trước đó ngày 25/6, tàu Ever Lovely mang cờ Singapore đã bị một "vật thể không xác định" tấn công gần Oman. Không ai bị thương trong vụ việc và con tàu sau đó đã tiếp tục hành trình ra khỏi eo biển.

Hai quan chức Mỹ nói với Reuters rằng Iran đã bắn vào con tàu. Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran cho biết, việc đi qua các tuyến đường trái phép sẽ là "trách nhiệm của chủ sở hữu, người vận hành và thuyền trưởng tàu".

Hiện chưa có bình luận nào từ chính phủ Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo hồi đầu tháng rằng nếu Iran không tôn trọng thỏa thuận tạm thời, bao gồm cả việc mở lại eo biển, Mỹ có thể sẽ quay lại tấn công nước này.