Ngày 23/10, tại buổi họp báo quý III của UBND TP Đà Nẵng, ông Tán Văn Vương - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng - cho biết Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thống nhất chủ trương khai quật khẩn cấp di vật, di tích tàu cổ được phát hiện tại khu vực ven biển Hội An, đoạn qua phường Hội An Tây. Dự kiến công tác khai quật được triển khai trong năm 2027.
Ông Vương cho biết thời gian qua, Sở đã tham mưu UBND thành phố trình Bộ xem xét, chấp thuận chủ trương khai quật khẩn cấp di tích tàu cổ ở biển Hội An.
"Sau khi nhận được văn bản phản hồi của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sở đã báo cáo UBND thành phố, xây dựng phương án triển khai các công việc liên quan. Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An được giao phối hợp với các sở, ngành và chuyên gia liên quan hoàn thiện phương án thực hiện. Dự kiến năm 2027, trung tâm sẽ triển khai khai quật khảo cổ khẩn cấp, đồng thời thực hiện các biện pháp bảo quản cấp thiết đối với di vật, di tích tàu cổ", ông Vương thông tin.
Con tàu cổ được người dân phát hiện vào cuối năm 2023, khi một phần khung tàu dần lộ ra dưới lớp cát sát mép nước trên bãi biển Hội An. Thời điểm đó, phần thân tàu lộ thiên dài khoảng 15 m, rộng khoảng 3 m, hệ thống khung gỗ còn tương đối nguyên vẹn. Trong năm 2024, Trung tâm Quản lý bảo tồn di sản văn hóa Hội An phối hợp với Bảo tàng Quảng Nam (nay là Bảo tàng Đà Nẵng) cùng các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát chuyên sâu nhằm xác định đặc điểm, cấu trúc và niên đại con tàu cổ.
Kết quả nghiên cứu ban đầu cho thấy đây là con tàu có kích thước lớn, mang nhiều đặc trưng của tàu thuyền truyền thống Đông Nam Á, như có sống mũi và kết cấu nhiều lớp ván be. Phần giang tàu được xác định làm từ gỗ bằng lăng, còn gọi là săng lẻ, trong khi ván be sử dụng gỗ kiền kiền. Căn cứ vào cấu trúc, kỹ thuật đóng tàu và vật liệu sử dụng, các chuyên gia nhận định con tàu cổ ở bờ biển Hội An nhiều khả năng có niên đại từ khoảng thế kỷ 14-16.
Tàu cổ nằm tại khu vực bãi biển công cộng, ngay phía sau phạm vi hoạt động của một khu nghỉ dưỡng du lịch. Do đó, việc bảo tồn và phát huy giá trị di vật ngay tại vị trí phát hiện được đánh giá là không khả thi.
Khu vực phát hiện tàu cổ nằm trong phạm vi đang triển khai dự án kè chống xói lở, bảo vệ bờ biển Hội An. Nếu không được khai quật kịp thời, di vật có nguy cơ bị xâm phạm, chịu những tác động tiêu cực trong quá trình thi công dự án.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lưu ý khi xây dựng phương án khai quật, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, cân nhắc phương án di chuyển và bảo quản con tàu sau khi đưa lên khỏi lớp cát. Việc này nhằm bảo đảm tính khả thi, hạn chế nguy cơ di vật bị xuống cấp hoặc hư hại trong quá trình khai quật và bảo quản.
