Nhiều địa phương có lợn mắc bệnh
Từ ổ dịch tả lợn châu Phi đầu tiên được phát hiện tại xóm Nghĩa Bình, dịch bệnh đã lan sang nhiều hộ chăn nuôi trên địa bàn xã Nghĩa Đồng, tỉnh Nghệ An, gây thiệt hại lớn về kinh tế và tạo áp lực trong công tác khoanh vùng, kiểm soát nguồn lây.
Bà Đặng Thị Vân - Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Nghĩa Đồng cho biết toàn xã ghi nhận 13 hộ chăn nuôi tại các xóm Nghĩa Bình, Bình Sơn và Đại Thành có lợn mắc bệnh, với tổng trọng lượng lợn buộc phải tiêu hủy hơn 46 tấn.
Ngay sau khi phát hiện ổ dịch, địa phương thành lập ban chỉ đạo, tổ tiêu hủy và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch; đồng thời hướng dẫn người dân vệ sinh, khử trùng chuồng trại, phun hóa chất và cắm biển cảnh báo tại vùng dịch.
Để ngăn dịch lây lan, từ ngày 7/10/2026, UBND xã Nghĩa Đồng tạm dừng hoạt động giết mổ, kinh doanh, buôn bán và vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn tại các xóm Nghĩa Bình, Yên Bình, Bình Sơn, Khe Thần, Đại Thành và khu vực chợ Nghĩa Bình.
Không chỉ Nghĩa Đồng, nhiều địa phương khác tại Nghệ An cũng gặp khó khăn trong kiểm soát dịch bệnh.
Tại xã Châu Tiến, dịch tả lợn châu Phi kéo dài từ tháng 6/2026 đến nay. Địa phương có hơn 3.000 con lợn, chủ yếu được nuôi nhỏ lẻ trong các hộ dân. Các trường hợp mắc bệnh xuất hiện rải rác trên địa bàn rộng, khiến việc giám sát, khoanh vùng và kiểm soát nguồn lây gặp nhiều trở ngại.
Trong khi đó, tại xã Anh Sơn, dịch xuất hiện ở nhiều thôn, bản từ đầu tháng 10/2026, khiến địa phương phải tiêu hủy hơn 6,5 tấn lợn nhiễm bệnh. Đến nay, dịch vẫn còn tại 6 thôn, bản.
Siết kiểm soát, ngăn dịch lây lan
Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, Nghệ An ghi nhận hơn 30 ổ dịch tả lợn châu Phi, khoảng 7.500 con lợn buộc phải tiêu hủy, với tổng trọng lượng khoảng 450 tấn. Dịch vẫn diễn biến phức tạp tại một số địa phương như Châu Tiến, Quỳ Châu, Nga My, Tương Dương, Nghĩa Đồng và Lượng Minh.
Trước tình hình này, ngày 18/10, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Công điện số 27/CĐ-UBND, yêu cầu tăng cường phòng, chống dịch tả lợn châu Phi, chủ động kiểm soát nguồn lây và ngăn dịch lan rộng.
Theo công điện, các xã, phường phải rà soát đàn vật nuôi, khoanh vùng, xử lý ổ dịch; kịp thời tiêu hủy lợn mắc bệnh, vệ sinh, khử trùng chuồng trại và các khu vực liên quan. Công tác giám sát, kiểm soát vận chuyển, mua bán, giết mổ lợn cũng phải được tăng cường; các hành vi giấu dịch, bán chạy lợn bệnh, vứt xác động vật ra môi trường phải bị xử lý nghiêm.
Đối với những địa bàn chưa có dịch hoặc đã công bố hết dịch, tỉnh yêu cầu tiếp tục giám sát đàn lợn, kiểm soát nguồn giống và chỉ hướng dẫn tái đàn khi bảo đảm điều kiện an toàn sinh học. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tăng cường kiểm tra, hỗ trợ chuyên môn, bổ sung vaccine, hóa chất khi cần thiết; phấn đấu tỷ lệ tiêm phòng vaccine cho đàn vật nuôi đạt trên 80% tổng đàn.
Người chăn nuôi có lợn buộc tiêu hủy, nếu đáp ứng đủ điều kiện, được xem xét hỗ trợ 40.000 đồng/kg lợn hơi theo quy định.
Ông Trần Võ Ba - Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nghệ An cho hay, thời điểm chuyển mùa, sau mưa lũ là giai đoạn cần đặc biệt cảnh giác với dịch bệnh trên đàn vật nuôi.
Tại các địa bàn miền núi, hình thức chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán, thậm chí còn tình trạng thả rông ở một số nơi, khiến việc theo dõi và kiểm soát dịch gặp nhiều khó khăn. Nếu người dân không khai báo kịp thời hoặc tự ý tái đàn khi điều kiện an toàn chưa bảo đảm, nguy cơ dịch tái phát và lây lan sẽ tăng lên.
Theo ông Ba, bên cạnh công tác tuyên truyền, các địa phương cần tăng cường giám sát, ngăn chặn hành vi vứt xác lợn chết ra môi trường. Lực lượng chức năng cần đẩy mạnh tuần tra tại các khu vực có nguy cơ cao, nghiên cứu bố trí lưới chắn ở những điểm cuối kênh hoặc lắp camera tại các điểm nóng để kịp thời phát hiện vi phạm.
"Cần xác định rõ trách nhiệm của từng lực lượng, duy trì kiểm tra thường xuyên và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm. Vai trò của trưởng thôn, bản trong nắm bắt tình hình đàn vật nuôi và phối hợp với lực lượng chức năng cũng cần được phát huy nhằm phát hiện sớm ổ dịch, hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh", ông Ba chia sẻ.
