Hồ thủy lợi thành bể chứa nước thải
Nhiều tháng qua, người dân sống quanh khu vực hồ Đầm Sen, tại tổ dân phố Cống Đá, phường Âu Lâu, liên tục phản ánh về tình trạng nguồn nước tại đây bị ô nhiễm nặng nề.
Ngày 13/5, phóng viên báo Tiền Phong có mặt tại tổ dân phố Cống Đá, ghi nhận một hồ thủy lợi với diện tích khoảng 4 ha, trên mặt hồ bị bủa vây bởi những mảng váng bọt trắng xóa và chất thải lỏng, rác thải nổi dày đặc dọc bờ hồ, ngõ ngách.
Phía đầu thượng nguồn, nước từ các nơi đổ về chia làm 3 màu đen - đỏ - vẩn đục rõ rệt. Mùi hôi nồng nặc bốc lên giữa trưa hè gây cảm giác ngột ngạt, khó chịu, buồn nôn.
Ông Nguyễn Xuân Hùng (tổ dân phố Cống Đá, phường Âu Lâu) phân trần: "Trước đây nước hồ trong lành, là nơi thả cá, lấy nước cấy lúa của cả vùng. Gia đình cũng nhận thầu Đầm Sen từ Công ty TNHH Tân Phú để nuôi cá, đến năm 2023 cá chết rải rác dần sau đó là chết hàng loạt, thiệt hại hơn tỷ đồng. Nguyên nhân do nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng".
Là hộ dân sinh sống ngay gần hồ Đầm Sen, ông Nguyễn Quang Việt (62 tuổi) xót xa - Nước đầm đen như hố phân lợn, không thể chịu nổi. Cứ ngày nắng thì mùi nồng nặc bay vào nhà. Nguồn nước từ Đầm Sen tôi không dám sử dụng cho ao cá hay ruộng lúa, rau màu vì quá ô nhiễm.
Theo các hộ dân nơi đây, nguyên do hồ Đầm Sen ô nhiễm kéo dài xuất phát từ việc xả thải của các doanh nghiệp trên địa bàn và hành vi xả rác thải của các hộ dân tại khu vực thượng nguồn, tích tụ lâu ngày gây ra.
Ông Nguyễn Văn Bái - Tổ trưởng Tổ dân phố Cống Đá nói: “Sau khi phát hiện từ năm 2021, tổ dân phố đã ý kiến lên cấp chính quyền tại một số kỳ họp, nhưng không giải quyết được do chưa xác định được nguồn gây ô nhiễm từ đâu ra”.
Truy tìm nguyên nhân gây ô nhiễm hồ Đầm Sen
Hệ lụy của việc hồ Đầm Sen bị "đầu độc" không dừng lại ở câu chuyện mùi hôi. Nguồn nước ô nhiễm này đang hằng ngày rỉ chảy, ngấm sâu vào hệ thống kênh mương thủy lợi, trực tiếp đe dọa đến hàng chục ha hoa màu và diện tích trồng lúa của bà con nông dân.
Theo thông tin từ UBND phường Âu Lâu, nguồn nước của hồ Đầm Sen có nhiệm vụ tưới tiêu cho hơn 12 ha cây trồng của người dân, trong đó có 1,8 ha rau an toàn.
Mới đây, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lào Cai (đơn vị phối hợp theo dõi địa bàn phụ cận) đã có văn bản kiến nghị gửi tới UBND phường Âu Lâu, khẩn trương tổ chức kiểm tra, toàn diện tình trạng ô nhiễm môi trường tại hồ Đầm Sen và hệ thống kênh thủy lợi thuộc tổ dân phố Cống Đá.
Cùng với đó, UBND phường cần đánh giá chính xác mức độ ô nhiễm, xác định rõ nguyên nhân phát sinh ô nhiễm làm cơ sở cho việc xử lý; kịp thời áp dụng các biện pháp ngăn chặn và xử lý cấp bách, bao gồm việc kiểm soát, dừng ngay các nguồn xả thải chưa được xử lý vào hồ; tổ chức thu gom rác thải, váng nổi, chất ô nhiễm; triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm cải thiện chất lượng nước, hạn chế ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân.
Ngoài ra, UBND phường cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường; trường hợp phát hiện tổ chức, cá nhân có hành vi xả thải gây ô nhiễm thì phải xử lý theo đúng quy định, buộc thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại (nếu có), bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa chung.
Ông Phạm Tiến Dũng - Chủ tịch UBND phường Âu Lâu cho biết: “Sự việc này xảy ra từ trước khi có chính quyền hai cấp và sáp nhập tỉnh. Hiện nay, phường đã vào cuộc kiểm tra, xác minh để làm rõ nguồn nước gây nhiễm; cùng với đó là yêu cầu các doanh nghiệp tại Cụm Công nghiệp Âu Lâu tạm dừng hoạt động nhằm xử lý ô nhiễm môi trường. Đồng thời, dùng nước sông Hồng bơm lên để thau rửa nguồn nước ô nhiễm”.
