Muôn hình vạn trạng hàng lậu lên không gian mạng
Chưa bao giờ việc mua bán lại trở nên dễ dàng và thuận tiện như hiện nay. Chỉ với vài cú click chuột hoặc những cái lướt màn hình trên điện thoại thông minh, người tiêu dùng có thể tiếp cận với hàng triệu sản phẩm khác nhau. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi ấy là một "ma trận" hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Thực tế cho thấy, hoạt động buôn bán hàng hóa vi phạm trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội ngày càng trở nên phổ biến, kéo theo những phương thức lừa đảo, gian lận mới, gây ra vô vàn khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường của các cơ quan chức năng.
Khác với phương thức kinh doanh truyền thống là "tiền trao cháo múc" tại các cửa hàng vật lý, hàng hóa trên chợ mạng có thể được giao dịch thông qua các cú pháp chốt đơn, sau đó được lưu giữ tại hàng chục kho hàng bí mật khác nhau, hoặc thậm chí vận chuyển trực tiếp từ xưởng sản xuất đến thẳng tay người tiêu dùng. Điều này khiến cho việc xác định nguồn gốc sản phẩm và truy tìm chủ thể kinh doanh thực sự trở thành một bài toán vô cùng nan giải.
Đại diện Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho biết, qua công tác theo dõi địa bàn và kết quả kiểm tra liên tục trong thời gian qua, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại trên địa bàn thành phố vẫn diễn biến hết sức phức tạp. Các đối tượng thường tập trung vào những nhóm hàng có nhu cầu tiêu dùng cao, mang lại lợi nhuận "khủng". Trong đó, đáng chú ý nhất là các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân như thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, dược phẩm. Bên cạnh đó, các sản phẩm như thuốc lá, rượu bia, thời trang, hàng điện tử và hàng tiêu dùng thiết yếu cũng là đích ngắm của các đường dây làm giả. Những hành vi vi phạm chủ yếu xoay quanh việc kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, hàng nhập lậu, giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và đặc biệt là vi phạm nghiêm trọng các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Theo đại diện Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội thay vì bày bán công khai tại các cửa hàng mặt phố, các đối tượng vi phạm giờ đây tận dụng triệt để sức mạnh của công nghệ. Họ lập ra hàng loạt gian hàng trên các sàn thương mại điện tử, xây dựng website riêng, hoặc sử dụng Facebook, Zalo, Tiktok để quảng cáo rầm rộ. Các buổi livestream bán hàng chốt hàng nghìn đơn, hay các nhóm kín trên mạng xã hội với những quy định "ngầm" đang trở thành phương thức giao dịch chủ đạo, hòng qua mặt lực lượng chức năng.
Bảo vệ môi trường kinh doanh minh bạch
Đứng trước thực tế tội phạm công nghệ cao ngày càng lộng hành, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội không chỉ dựa vào những phương thức tuần tra truyền thống. Hiện nay, Chi cục đang có bước chuyển mình mạnh mẽ, chuyển sang phương thức quản lý hiện đại: kết hợp chặt chẽ giữa giám sát môi trường số và quản lý địa bàn thực tế.
“Thông tin thu thập trên mạng được chúng tôi sử dụng như những manh mối quan trọng để áp dụng các biện pháp nghiệp vụ. Từ môi trường mạng, lực lượng sẽ xác minh danh tính chủ thể kinh doanh, truy quét địa chỉ kho hàng ẩn khuất, các điểm tập kết, đường dây cung cấp nguồn hàng và toàn bộ quá trình vận chuyển. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng này, chúng tôi tổ chức các cuộc kiểm tra đột xuất, đánh trúng đối tượng, đúng thời điểm”, đại diện Chi cục quản lý thị trường Hà Nội cho biết.
Bên cạnh đó, Chi cục cũng đang tăng cường thắt chặt mối quan hệ phối hợp với cơ quan công an, cơ quan quản lý an toàn thông tin - thương mại điện tử, chính quyền địa phương các cấp và các đơn vị liên quan. Sự liên kết này tạo ra một mạng lưới thông tin tình báo kinh tế xuyên suốt, giúp việc xác minh, xử lý vi phạm diễn ra nhanh chóng, triệt để và đúng quy định của pháp luật.
Nhận định về diễn biến thị trường trong những tháng cuối năm, đại diện Chi cục Quản lý thị trường đưa ra dự báo đầy thách thức: Đây là thời điểm nhu cầu sản xuất, kinh doanh và mua sắm tiêu dùng của người dân tăng vọt. Đặc biệt, trong giai đoạn cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán, lượng hàng hóa lưu thông sẽ đạt mức cao. Hệ lụy tất yếu đi kèm là sự gia tăng đột biến của các nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng cấm như pháo nổ, động vật hoang dã.
Không để rơi vào thế bị động, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đã sớm hoàn thiện và ban hành các kế hoạch kiểm tra chuyên đề, cao điểm. Những kế hoạch này được xây dựng bài bản trên cơ sở đánh giá, dự báo chính xác tình hình, khoanh vùng các địa bàn "nóng", nhận diện rõ các đối tượng và lập danh sách những nhóm hàng hóa trọng điểm cần đưa vào kiểm tra.
