Đẩy mạnh tiết kiệm điện để thúc đẩy chuyển dịch năng lượng bền vững

TPO - Theo ông Trần Viết Nguyên, Phó Trưởng ban Kinh doanh và mua bán điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tiết kiệm điện không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu mà còn nâng cao ý thức sử dụng năng lượng hiệu quả, bảo vệ môi trường và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng bền vững.

Những đợt nắng nóng kéo dài trong tháng 5 vừa qua đã khiến hệ thống điện rơi vào tình trạng khá căng thẳng về mặt cung ứng. Trong bối cảnh nhu cầu điện liên tục tăng cao, đặc biệt trong các đợt nắng nóng, EVN đánh giá vai trò của các chương trình tiết kiệm điện và quản lý nhu cầu điện đối với việc bảo đảm cung ứng điện hiện nay như thế nào?

Đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đẩy mạnh tiết kiệm điện cùng với việc triển khai các chương trình quản lý nhu cầu điện trong thời điểm nắng nóng gay gắt là một trong những giải pháp chiến lược ưu tiên hàng đầu cần phải triển khai.

Ngân hàng Thế giới và nhiều chuyên gia đã thống kê, chi phí để thực hiện 1 KWh điện tiết kiệm ở phía cầu chỉ bằng 1/4 đến 1/5 chi phí để tạo ra 1 KWh điện từ khâu phát điện, truyền tải, phân phối đến người dân. Cùng với đó, tiết kiệm điện sẽ tạo một thói quen giúp cho mọi người dân, mọi khách hàng dùng điện có trách nhiệm đối với xã hội. Đây là việc chúng ta đảm bảo an ninh năng lượng, duy trì bảo vệ môi trường bền vững và xu thế đang là chuyển dịch năng lượng.

Ở Việt Nam chúng ta, thực hiện theo đúng các chính sách chủ trương của chính phủ. Tiết kiệm năng lượng là giải pháp đầu tiên mà chúng ta thực hiện. Ở EVN, chúng tôi cũng đã và đang tích cực, chủ động, tổ chức triển khai rất sâu rộng hoạt động này.

tietkiemdien.jpg
Ngành điện Hà Tĩnh tăng cường phát tờ rơi, khuyến cáo khách hàng các biện pháp sử dụng điện tiết kiệm, an toàn. (Ảnh: PC Hà Tĩnh)

Thời gian qua, EVN đã triển khai nhiều chương trình như điều chỉnh phụ tải (DR), tuyên truyền tiết kiệm điện, hỗ trợ khách hàng sử dụng điện hiệu quả. Ông có thể chia sẻ những kết quả nổi bật ngành điện đã đạt được? Đâu là những chuyển biến đáng ghi nhận nhất trong nhận thức và hành vi sử dụng điện của người dân, doanh nghiệp hiện nay?

EVN đã tổ chức triển khai sâu rộng các chương trình về tiết kiệm điện cũng như quản lý phía nhu cầu sử dụng điện từ rất nhiều năm nay. Đặc biệt trong năm 2026, đứng trước nguy cơ một số thời điểm nắng nóng đã bị mất cân bằng cung cầu và Thủ tướng cũng đã ban hành Chỉ thị 09 và Chỉ thị 10, EVN đã chủ động tuyên truyền và phổ biến tất cả quy định của pháp luật đi kèm theo tư vấn về các giải pháp sử dụng điện hiệu quả và tiết kiệm theo các nhóm khách hàng sản xuất công nghiệp, thương mại, dịch vụ, hành chính sự nghiệp, trường học, bệnh viện, chiếu sáng công cộng với rất nhiều các giải pháp cụ thể đối cho các nhóm ngành.

Chúng tôi đã trực tiếp làm việc với các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp thuộc danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm và các doanh nghiệp có mức tiêu thụ điện năng lớn từ 1 triệu KWh/năm trở lên để tham gia vào các chương trình quản lý phía cầu theo quy định tại Thông tư 07.

Chúng tôi cũng rất mừng và rất cảm ơn tất cả khách hàng doanh nghiệp đã tham gia rất tích cực, thể hiện được vai trò cũng như trách nhiệm của mình trong việc đồng hành cùng EVN cũng như các đơn vị điện lực để thực thi các chính sách của Chính phủ.

Về kết quả, theo chúng tôi đánh giá, Chính phủ và UBND các tỉnh, thành phố, các bộ, ngành đã tổ chức triển khai hiện thực hóa rất nhiều các chính sách và hầu hết người dân, khách hàng sử dụng điện đã có những chuyển biến rất tích cực, đều đã nhận thức rõ được vai trò và trách nhiệm của việc tiết kiệm điện đóng góp cho an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường.

Người dân cũng như doanh nghiệp đã bắt đầu triển khai khá nhiều các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả. Đặc biệt là các doanh nghiệp, vì chi phí năng lượng chiếm cỡ 10 thậm chí đến 20% chi phí đầu vào của doanh nghiệp.

Rất mừng là trong đợt nắng nóng vừa rồi từ ngày 23, 24/5 cho đến cuối tháng 5, chúng tôi cũng đã thực hiện được các chương trình dịch chuyển phụ tải ra khỏi khung giờ cao điểm với lượng công suất tối đa mà dịch chuyển được lên tới gần 1.000 MW công suất. Con số đấy rất ý nghĩa trong thời điểm hệ thống chúng ta đang rất căng về nguồn cung và có nguy cơ mất cân bằng cung cầu.

ong-tran-viet-nguyen-pho-truong-ban-kinh-doanh-va-mua-ban-dien-tap-doan-dien-luc-viet-nam-evn.jpg
Ông Trần Viết Nguyên, Phó Trưởng ban Kinh doanh và mua bán điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)

Dù tiết kiệm điện được nhắc đến thường xuyên, nhưng ở nhiều nơi vẫn mang tính thời điểm; việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả chưa thực sự trở thành thói quen của một bộ phận người dân và doanh nghiệp. Theo ông, đâu là nguyên nhân của thực trạng này?

Hiệu quả tiết kiệm điện sẽ tới từ 3 vấn đề quan trọng mà bất cứ khách hàng nào cũng cần cân nhắc trước lúc thực hiện. Điều đầu tiên đó là nhận thức, tức là hiểu biết về việc tiết kiệm đóng một vai trò quan trọng như thế nào. Thứ hai là các giải pháp thiết bị khoa học công nghệ phải sẵn sàng. Thứ ba là chi phí. Hiểu rồi, có công nghệ rồi, nhưng có sẵn sàng để thay thiết bị hay không, đó là liên quan đến thu xếp tài chính để đầu tư để thay đổi. Thay một hai cái bóng đèn thì dễ nhưng đặc biệt đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh khi họ thay đổi có thể phải thay đổi cả một dây chuyền vì nếu là công nghệ hiệu suất thấp thì phải thay đổi cả dây chuyền và cái đó đòi hỏi đầu tư rất lớn.

Với nhóm khách hàng hộ gia đình hiện nay, chiếm cỡ 33% tổng nhu cầu tiêu thụ điện năng toàn quốc, chúng tôi vẫn hay nói là chỉ cần thay đổi thói quen tắt điện, đặt điều hòa 26 độ C là sẽ giúp cho khách hàng tiết kiệm cỡ 10% tiền điện hàng tháng phải trả

Nếu mỗi một ngày một người dân chỉ tiết kiệm 1 KWh điện thôi thì cả hơn 100 triệu dân Việt Nam chúng ta sẽ tiết kiệm được một nguồn năng lượng rất lớn, giúp giảm áp lực đầu tư cho hệ thống điện rất lớn khi không phải đầu tư không những nguồn điện, nhà máy điện rất đắt tiền cũng như nâng cấp cả hệ thống lưới điện.

Chúng tôi mong muốn tất cả khách hàng sử dụng điện toàn quốc, đặc biệt khu vực phía Bắc trong các tháng hè cao điểm tháng 6, tháng 7, tháng 8 hãy ưu tiên cho việc thực hành tiết kiệm điện trên các thiết bị làm mát. Nó mang lại hiệu quả rất cao, chúng ta giảm được chi phí hóa đơn tiền điện hằng tháng và đóng góp cho việc vận hành hệ thống lưới điện ổn định và tin cậy.

3-17443329890531061279821-0-0-496-794-crop-17443329912311067172237-1774920127986731274195.jpg
Tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà giúp giảm gánh nặng đầu tư các nguồn điện mới

Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu mà Chính phủ đặt ra tại Chỉ thị số 09/CT-TTg và Chỉ thị số 10/CT-TTg, EVN sẽ triển khai những giải pháp nào? Theo ông cần có sự phối hợp như thế nào giữa ngành điện, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người dân nhằm đưa tiết kiệm điện trở thành một giải pháp thường xuyên, bền vững?

EVN thời gian qua đã nỗ lực và thành công xây dựng một hệ sinh thái số cung cấp thông tin kịp thời cho khách hàng về mức tiêu thụ điện. Bất cứ khách hàng nào dùng điện ở Việt Nam hiện nay đều có thể tra cứu được điện năng tiêu thụ của mình. Đặc biệt đối với các khách hàng sản xuất công nghiệp gần như có thể theo dõi số liệu thực.

Các khách hàng sinh hoạt thì số liệu theo ngày và theo tuần, theo tháng. Thông qua đó, chúng tôi hy vọng cung cấp dữ liệu tức thời cho khách hàng và chúng tôi cũng đưa ra các cảnh báo. Ví dụ, khách hàng đang dùng cao hơn so với cùng kỳ hoặc tháng trước 30%, 50% chúng tôi cảnh báo để khách hàng có những sự điều chỉnh nhất định theo nhu cầu của mình.

Đối với ngành điện, chúng tôi đã chỉ đạo toàn bộ các đơn vị điện lực ở các tỉnh, thành phố đẩy mạnh xây dựng các kịch bản, các chương trình về tiết kiệm điện cũng như quản lý phía nhu cầu dịch chuyển khỏi giờ cao điểm, điều chỉnh phụ tải điện và huy động các nguồn phân tán, tuyên truyền lắp đặt điện mặt trời mái nhà.

Như tại EVN, chúng tôi tiên phong gương mẫu thực hành tiết kiệm điện trong chính nội tại, từ cơ quan công sở đến các đơn vị ở dưới. Điều hòa nhiệt độ chúng tôi đặt từ 27 độ, điều này đóng góp cho việc tiết kiệm điện rất tốt. Tất cả các trụ sở đơn vị chỗ nào có thể lắp được điện mặt trời mái nhà là EVN cũng tiên phong lắp bằng chi phí để giảm chi phí điện tự dùng.

Ngoài ra, hiện nay EVN có rất nhiều kênh truyền thông và chăm sóc khách hàng, hơn 32 triệu khách hàng đang dùng điện của EVN. Qua phương tiện thông tin đại chúng, qua trang web, qua ứng dụng, qua trang mạng xã hội từ YouTube, TikTok, fanpage, chúng tôi lan tỏa thông điệp tiết kiệm điện thành thói quen qua tất cả các nền tảng. EVN cũng đồng hành rất nhiều chương trình của các Bộ ngành cụ thể như Giờ Trái đất…

Cảm ơn ông