Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong - phát biểu bế mạc hội thảo:
Đây là một hội thảo vô cùng cảm xúc, khi đến cuối buổi mà rất nhiều đại biểu vẫn mong muốn đóng góp ý kiến. Chúng ta đã có một hành trình đến với rất nhiều miền đất, lâu đài tri thức, đã được hệ thống lại thông qua tư duy của các nhà khoa học, các chuyên gia.
Bắt đầu với bức tranh về môi trường của PGS.TS Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - đã đưa ra những mức độ cảnh báo rất đúng về cạn kiệt tài nguyên, ý thức cũng như hậu quả, trách nhiệm rất lớn đối với hiện tại và tương lai.
TS, KTS. Phạm Anh Tuấn giới thiệu nhiều mô hình đô thị sinh thái trên thế giới, những khái niệm chưa bao giờ chúng ta được tiếp cận, quy hoạch sông Hàn với cách nhìn nhận rất mới. Chúng tôi cũng mong rằng trong tương lai tới đây, những con sông ở các địa phương sẽ có một sức sống mới, hệ sinh thái bền vững.
Bên cạnh đó, ý kiến của ông Phan Xuân Thanh - Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Du lịch TP. Đà Nẵng - chia sẻ về 4 trụ cột của du lịch xanh. Hay ông Vũ Duy Anh - đại diện Green SM - chia sẻ 3 năm triển khai xe điện, đã giảm phát thải tương đương với 10.000 ha rừng, mấy trăm triệu cây rừng.
Chúng ta cũng được lắng nghe đại diện Ban quản lý Khu Công nghệ cao và các Khu công nghiệp Đà Nẵng giới thiệu về mô hình khu công nghiệp sinh thái, một khái niệm lạ khi khu công nghiệp thường gắn với những vấn đề về môi trường.
Bên cạnh đó, ý kiến của các chuyên gia đến từ các trường đại học như: Phân hiệu Đại học Tài chính - Marketing tại Huế, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng cũng đã đóng góp tư duy, góc nhìn mới mẻ về chuyển đổi xanh, tăng trưởng xanh.
Đại diện Ngân hàng Agribank chia sẻ những chương trình, gói hỗ trợ đồng hành với người dân, doanh nghiệp, khách hàng trong phát triển các nguồn lực kinh tế xã hội, cung cấp tín dụng xanh cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh.
Cuối cùng là ý kiến rất hay của cháu Nguyễn Ánh Dương (Trường THCS Huỳnh Thị Lựu) về những sáng kiến, mô hình của người trẻ để bảo vệ môi trường, giảm rác thải nhựa tại trường học, xây dựng cộng đồng xanh trong các bạn trẻ.
Chúng ta đang sống trong môi trường buộc phải thay đổi để không tụt hậu, thích nghi nhanh với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tiêu dùng thông minh. Với vai trò là cơ quan ngôn luận của Trung ương Đoàn, Báo Tiền Phong luôn xác định thanh niên là lực lượng thích ứng nhanh chóng với những thay đổi tiên phong như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn.
Với hội thảo này, ban tổ chức mong muốn lan tỏa về những nỗ lực của các địa phương trong quá trình chuyển đổi xanh, mỗi thông tin, mỗi lời nói được lan tỏa có thể thay đổi hành vi, cộng đồng đồng lòng, chung tay tạo ra những thay đổi lớn lao.
Trân trọng cảm ơn lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lãnh đạo TP. Đà Nẵng và các địa phương, các đại biểu đã tham dự, đóng góp ý kiến, chia sẻ những kinh nghiệm quý báu về chuyển đổi xanh, tạo nên thành công của hội thảo.
Em Nguyễn Ánh Dương - học sinh lớp 9/4 Trường THCS Huỳnh Thị Lựu, phường Hội An Đông, TP. Đà Nẵng:
Em đang tham gia Dự án Công dân xanh - thành phố lành mạnh do Trung tâm Live and Learn phối hợp tổ chức. Dự án hiện thu hút hơn 20 câu lạc bộ xanh tại các trường THCS ở Hội An và Tam Kỳ (cũ).
Là Chủ nhiệm câu lạc bộ Sóng xanh của trường, trước đây, khi nhắc đến “chuyển đổi xanh” hay “môi trường xanh”, em nhận thấy nhiều bạn học sinh thường nghĩ đó là những vấn đề lớn, mang tính vĩ mô và khó thực hiện. Tuy nhiên, sau khi tham gia các hoạt động trong dự án, nhận ra rằng chuyển đổi xanh thực chất rất gần gũi, gắn liền với đời sống hằng ngày.
Quan trọng hơn, đó không chỉ là thay đổi về hình thức mà còn là sự chuyển biến trong nhận thức của mỗi cá nhân. Từ những trải nghiệm thực tế, các thành viên trong câu lạc bộ dần hình thành ý thức về vai trò và trách nhiệm của mình đối với môi trường, từ đó chủ động đóng góp những hành động nhỏ nhưng thiết thực.
Chúng em mong muốn các chương trình, hội thảo trong thời gian tới sẽ tạo thêm cơ hội để thanh thiếu niên tham gia, chia sẻ ý kiến. Bởi thế hệ trẻ chính là những người sẽ tham gia quản lý và phát triển thành phố trong tương lai. Việc được lắng nghe, được trang bị kiến thức và trải nghiệm từ sớm sẽ giúp các em sẵn sàng hơn trước những mô hình phát triển mới.
PGS, TS. Võ Văn Minh - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng:
Trong suốt 2 thập kỷ qua, câu chuyện chuyển đổi xanh tại Đà Nẵng đã có những bước tiến dài, nhưng nhìn thẳng vào sự thật, “tốc độ xanh” dường như vẫn đang đi chậm hơn so với tốc độ của các dự án hạ tầng. Nếu trước đây chúng ta hiểu “xanh” chỉ đơn thuần là làm cho thành phố sạch hơn, đẹp hơn, thì giờ đây, khái niệm này đã nâng lên một tầm cao mới. Đó là sự phát triển hài hòa dựa trên các nguyên lý hệ sinh thái.
Việt Nam không cần phải trở thành một bản sao của Singapore hay Đan Mạch, mà cần một mô hình xanh đặc thù, khởi nguồn từ chính thực tiễn và bản sắc Việt để chúng ta có thể tự hào với thế giới. Một trong những hạn chế lớn của giai đoạn trước là thiếu hệ thống dữ liệu để quản lý và giám sát. Không có dữ liệu đồng nghĩa với việc các chính sách khó đi vào thực tiễn một cách hiệu quả.
Từ đó, khái niệm “chuyển đổi kép” kết hợp giữa chuyển đổi xanh và chuyển đổi số trở thành xu hướng tất yếu. Công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà chính là nền tảng để vận hành đô thị thông minh, minh bạch và bền vững. Nhưng công nghệ không thể thay thế con người.
Một thành phố thông minh trước hết cần những công dân có tư duy thông minh những người hiểu, sống và hành động vì môi trường. Điểm đáng chú ý là sự tham gia ngày càng nhiều của học sinh, sinh viên trong các diễn đàn môi trường. Đây không chỉ là tín hiệu tích cực mà còn là nền tảng cho một “chuyển đổi thế hệ”. Thực tế cho thấy, xây dựng một tòa nhà chỉ mất vài năm, nhưng hình thành ý thức sống xanh cho một thế hệ có thể mất hàng chục năm.
Vì vậy, giáo dục được xác định là ưu tiên hàng đầu. Không chỉ là kiến thức, mà là thay đổi hành vi, lối sống và trách nhiệm với môi trường. Một tầm nhìn lớn sẽ trở nên vô nghĩa nếu thiếu hành động cụ thể. Chuyển đổi xanh không thể chỉ dừng ở khẩu hiệu hay kế hoạch trên giấy, mà cần được cụ thể hóa bằng chính sách rõ ràng, minh bạch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân cùng tham gia.
Ông Nguyễn Quốc Dũng - Phó Trưởng Văn phòng đại diện Agribank khu vực miền Trung:
Là ngân hàng thương mại Nhà nước giữ vai trò chủ lực trong lĩnh vực “tam nông”, Agribank luôn xác định rõ: phát triển bền vững là chiến lược xuyên suốt, không phải là xu hướng nhất thời. Trong thời gian qua, Agribank đã triển khai nhiều chương trình, chính sách “xanh hóa nguồn vốn”, đồng thời tích cực phối hợp với các bộ, ngành để hoàn thiện khung pháp lý cho tài chính xanh, triển khai nhiều chương trình tín dụng xanh quy mô lớn.
Có thể kể đến như: Chương trình cho vay quy mô 50.000 tỷ đồng cho khách hàng sản xuất kinh doanh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp sạch; chương trình cho vay không giới hạn quy mô để thực hiện đề án 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long; gói tín dụng 30.000 tỷ đồng cho khách hàng doanh nghiệp đầu tư các dự án thuộc các ngành trọng điểm và dự án thuộc lĩnh vực xanh…
Chính vì sự quyết tâm trong lĩnh vực tín dụng xanh, Agribank đã được ghi nhận và vinh danh trong Top 100 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2025, Top 10 Doanh nghiệp ESG ngành Ngân hàng 2025 và là ngân hàng tiêu biểu phát triển chuỗi giá trị gắn với an sinh xã hội.
Năm 2026, Agribank tiếp tục triển khai hệ thống các chương trình tín dụng ưu đãi quy mô lớn, được thiết kế có trọng tâm, trọng điểm, nhằm dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực tạo ra giá trị dài hạn cho môi trường và xã hội, như: Triển khai gói 385.000 tỷ đồng để hỗ trợ khách hàng bổ sung vốn lưu động trong đó có các mục đích xanh; chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 30.000 tỷ đồng cho các dự án đầu tư thuộc các lĩnh vực xanh, các doanh nghiệp ESG…
Đây là chương trình thể hiện rõ cam kết của Agribank trong việc biến mục tiêu phát triển bền vững thành các dòng vốn cụ thể, có thể đo lường và lan tỏa. Vừa qua, Agribank đã ký kết hợp đồng tín dụng với Công ty cổ phần môi trường Việt Nam triển khai dự án Nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tại Khánh Sơn, Đà Nẵng với tổng mức đầu tư gần 2.000 tỷ đồng; ký kết Quy chế hợp tác với Hiệp hội Doanh nghiệp xanh TPHCM nhằm giúp doanh nghiệp xanh tiếp cận vốn.
Tất cả chương trình, gói tín dụng; những giải pháp mà Agribank đã và đang triển khai không chỉ tạo khả năng tiếp cận vốn xanh mà là cam kết mạnh mẽ của Agribank trong việc hỗ trợ khách hàng nâng cao năng lực ESG, kết nối nguồn lực quốc tế trong hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ, tối ưu hiệu quả tài chính cho khách hàng để tăng khả năng cạnh tranh.
Ông Đỗ Anh Tú - Phó Tổng Giám đốc Fanae Group:
Giá trị của một doanh nghiệp hay một dự án không chỉ được đo bằng quy mô hay lợi ích kinh tế mang lại, mà còn nằm ở cách ứng xử và trách nhiệm đối với môi trường, tài nguyên, di sản, cũng như đóng góp vào việc nâng cao chất lượng sống cho con người.
Từ nhận thức đó, doanh nghiệp đã có cái nhìn đầy đủ và đúng đắn hơn trong việc đặt yếu tố môi trường xanh vào trung tâm của chiến lược phát triển bền vững. Quan điểm phát triển được xác định rõ: Không chạy nhanh hơn thiên nhiên mà phải đồng hành cùng thiên nhiên trong một hành trình lâu dài.
Vì vậy, trong quá trình triển khai các dự án, doanh nghiệp luôn hướng đến việc hình thành những 'điểm xanh', nơi không chỉ đáp ứng nhu cầu ở mà còn tạo điều kiện tái tạo năng lượng, cải thiện sức khỏe và cân bằng cuộc sống. Đặc biệt, sau đại dịch COVID-19, nhu cầu về không gian sống xanh, an toàn và bền vững trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Doanh nghiệp cũng chú trọng xây dựng các hệ sinh thái xanh, tạo nên những điểm đến có giá trị, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn phát triển khác biệt cho từng dự án.
Hướng đi này không tách rời yếu tố bảo tồn di sản văn hóa, nhất là tại những khu vực giàu giá trị lịch sử như Hội An. Xác định môi trường xanh là nền tảng cốt lõi cho phát triển bền vững, doanh nghiệp cam kết tiếp tục đồng hành cùng địa phương, kiến tạo những sản phẩm chất lượng cao, mang dấu ấn riêng, góp phần làm đẹp cảnh quan và nâng tầm giá trị cho mỗi vùng đất.
TS. Hoàng Hồng Hiệp - Giám đốc Phân hiệu Trường ĐH Tài chính - Marketing tại TP. Huế:
Phương thức tăng trưởng xanh là không làm phương hại đến môi trường chứ không phải là giảm thiểu tác động môi trường, để phân biệt rõ với tăng trưởng nâu (hạn chế tối đa tác hại, dọn dẹp phía sau).
Tăng trưởng xanh là kiểm soát nguồn lực từ đầu, nếu phương hại đến môi trường thì loại bỏ. Nếu tiếp cận đúng nội hàm thì không phải là vấn đề chỉ riêng của ngành môi trường mà là của tất cả các ngành, lĩnh vực. Tăng trưởng xanh hiện nay không chỉ là vai trò của Nhà nước mà là của nhiều bên.
Hiện, tại các nước phát triển đưa ESG là yếu tố tiên quyết để doanh nghiệp lên sàn. Tăng trưởng xanh không chỉ tận dụng tốt nguồn lực mà phải dựa vào phương thức tăng trưởng xanh để tạo lợi thế cạnh tranh cho địa phương.
Đà Nẵng phải trở thành địa phương đi đầu cả nước về tiêu dùng xanh, bởi thị trường quyết định và điều phối sản xuất, chỉ có người tiêu dùng xanh, thông minh mới định nước được công nghiệp, sản xuất xanh, tạo ra những doanh nghiệp xanh.
Bên cạnh đó, nguồn lực tăng trưởng xanh không chỉ giới hạn trong vốn ngân sách và cơ chế mà là mô hình tăng trưởng mới, từ nguồn lực nội sinh cũng như nguồn lực bên ngoài. Địa phương phải thu hút các doanh nghiệp "sếu đầu đàn" về tăng trưởng xanh. Nếu không có cơ chế tốt để sàng lọc ngay từ đầu các doanh nghiệp, chỉ tập trung vào tăng trưởng, mục tiêu ngắn hạn thì sẽ bị bỏ lại. Đà Nẵng nên có “bộ lọc” thu hút đầu tư rất mạnh, đó không phải rào cản mà thể hiện quyết tâm chính trị to lớn của thành phố trên định hướng tăng trưởng xanh, bền vững.
Liên kết vùng cũng là hết sức cần thiết với các địa phương, nhất là khi 2 thành phố Trung ương là Huế và Đà Nẵng nằm cạnh nhau, cần có sự liên kết chặt chẽ, rút ngắn khoảng cách giữa 2 địa phương để tận dụng tốt các lợi thế.
Bà Trần Hạnh An - Nhà sáng lập và Giám đốc điều hành Trường Liên cấp Toàn cầu HAIS:
Giáo dục xanh quốc tế là mô hình giáo dục tích hợp các giá trị phát triển bền vững, chuẩn quốc tế và tư duy công dân toàn cầu. Mô hình này không chỉ cung cấp tri thức mà còn hình thành ý thức bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội; phát triển tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề toàn cầu; tạo ra thế hệ công dân có khả năng thích ứng với nền kinh tế xanh, kinh tế số.
TP. Đà Nẵng sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển giáo dục xanh và đã được cụ thể hóa, bao gồm: Định hướng chiến lược với các mục tiêu “Thành phố môi trường”, “Thành phố đáng sống”; “Thành phố thông minh” với hạ tầng đô thị hiện đại, quy hoạch đồng bộ; cùng khả năng thu hút chuyên gia nước ngoài, nhà đầu tư và cộng đồng quốc tế.
Phát triển giáo dục xanh quốc tế sẽ mang lại lợi ích kép. Đối với nhà đầu tư và chuyên gia nước ngoài, lợi ích mang lại là tạo môi trường học tập chất lượng cao, an toàn và bền vững cho con em họ; giúp các chuyên gia yên tâm công tác lâu dài, giảm rủi ro nhân lực và tăng cam kết đầu tư. Đối với thành phố là nâng cao hình ảnh Đà Nẵng như một đô thị hiện đại, đáng sống và phát triển bền vững; tạo lợi thế cạnh tranh so với các địa phương khác trong thu hút FDI.
Giáo dục xanh quốc tế không chỉ là yếu tố phát triển bền vững, mà còn là tiêu chí chiến lược để biến Đà Nẵng thành điểm đến ưu tiên của các nhà đầu tư toàn cầu, đồng thời giữ chân nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đà Nẵng hoàn toàn có đủ điều kiện để ứng dụng mô hình giáo dục xanh quốc tế tại Việt Nam.
Để hiện thực hóa mục tiêu này cần triển khai các giải pháp như: Hoàn thiện chính sách và khung pháp lý; phát triển hạ tầng giáo dục xanh; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng hệ sinh thái hợp tác quốc tế; lựa chọn một số trường hiện hữu để triển khai mô hình giáo dục xanh quốc tế, đồng thời thiết lập hệ thống đánh giá hiệu quả dựa trên ESG và SDGs.
Bà Đoàn Thị Ngọc Thủy - Phó trưởng Phòng Xây dựng và Môi trường, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng:
Phát triển khu công nghiệp sinh thái là hướng đi tất yếu để thực hiện kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố. Việc thúc đẩy mô hình này sẽ huy động nguồn lực lớn từ khu vực tư nhân cho các giải pháp công nghiệp xanh, đảm bảo an ninh năng lượng và góp phần vào tăng trưởng xanh.
Hiện Đà Nẵng có 6 khu công nghiệp, 1 khu công nghệ cao và 1 khu công nghệ số tập trung, đồng thời đang chuẩn bị mở rộng thêm. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2025 chuyển đổi ít nhất 1 khu công nghiệp sang mô hình sinh thái, đến năm 2030 có 2-3 khu đạt tiêu chí quốc gia.
Thí điểm tại Khu công nghiệp Hòa Khánh cho thấy hiệu quả rõ nét việc áp dụng giải pháp sử dụng tài nguyên hiệu quả và sản xuất sạch hơn vừa cải thiện môi trường, vừa tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, tạo nền tảng nhân rộng mô hình. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt nhiều thách thức như hạn chế tài chính của doanh nghiệp, hạ tầng chưa đồng bộ, thiếu cơ chế ưu đãi và mạng lưới cộng sinh công nghiệp. Việc chuyển đổi đòi hỏi nguồn lực lớn, thay đổi tư duy quản trị và tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp.
Để hình thành khu công nghiệp sinh thái, Đà Nẵng định hướng tổ chức không gian theo mô hình 3 lớp: Khu lõi công nghệ cao, vành đai công nghiệp đa ngành có kiểm soát và vùng đệm công nghiệp chuyên ngành.
Thành phố sẽ áp dụng lộ trình phát triển linh hoạt theo từng giai đoạn, từ thu hút đầu tư đến chuyển đổi sinh thái; ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên, thí điểm chuyển đổi, phát triển hạ tầng thông minh và thúc đẩy cộng sinh công nghiệp để tạo hệ sinh thái sản xuất tuần hoàn, bền vững.
Đà Nẵng cần triển khai mô hình 3 lớp tích hợp, ưu tiên chất lượng hơn số lượng để hình thành các khu công nghiệp sinh thái thực chất, dẫn dắt tăng trưởng xanh.
Ông Vũ Duy Anh - Giám đốc Vận hành Vinbus:
Trong bối cảnh các đô thị phát triển nhanh đối mặt với áp lực ô nhiễm, ùn tắc và suy giảm chất lượng sống, chuyển đổi sang giao thông xanh không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Giao thông chính là “mạch máu” của đô thị, đồng thời cũng là nguồn phát thải lớn cần được ưu tiên chuyển đổi.
Để xây dựng một thành phố đáng sống, không thể chỉ dựa vào tăng trưởng kinh tế hay mở rộng hạ tầng, mà cần đặt trọng tâm vào môi trường sống và chất lượng đời sống người dân. Trong đó, giao thông xanh đóng vai trò nền tảng, nhưng chỉ có thể phát huy hiệu quả khi có sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng. Chính sách dẫn dắt, hạ tầng phù hợp, cùng sự thay đổi thói quen của người dân sẽ quyết định thành công của quá trình này.
Từ thực tiễn triển khai, hệ sinh thái giao thông xanh của VinBus và Green SM được xem là mô hình tiên phong. Sau hơn 5 năm vận hành, VinBus đã khai thác hàng chục tuyến xe buýt điện tại nhiều đô thị lớn, trong khi Green SM nhanh chóng mở rộng ra khu vực Đông Nam Á với hàng trăm nghìn phương tiện điện. Tổng cộng, hệ thống này đã phục vụ hàng trăm triệu lượt di chuyển, góp phần đưa giao thông xanh trở thành lựa chọn quen thuộc của người dân. Không chỉ dừng ở quy mô, hiệu quả môi trường từ mô hình này cũng được ghi nhận rõ rệt.
Việc thay thế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng xe điện giúp cắt giảm đáng kể lượng khí CO₂ phát thải. Với hàng tỷ km di chuyển xanh, hệ sinh thái này đã góp phần giảm hàng trăm nghìn tấn khí thải, tương đương khả năng hấp thụ của hàng chục triệu cây xanh mỗi năm. Đáng chú ý, chuyển đổi xanh không làm giảm tốc độ tăng trưởng, mà còn mở ra dư địa phát triển mới. Khi giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, các nguồn lực năng lượng có thể được phân bổ hiệu quả hơn cho sản xuất và logistics. Đồng thời, môi trường sống được cải thiện cũng giúp nâng cao sức hút đầu tư và du lịch của đô thị.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay lại nằm ở chính thói quen di chuyển của người dân. Để thay đổi điều này, cần tạo ra những lựa chọn giao thông xanh đủ thuận tiện, dễ tiếp cận và đáng tin cậy. Việc ngày càng nhiều doanh nghiệp vận tải, từ các hợp tác xã địa phương đến các hãng taxi lớn, tham gia điện hóa đội xe cho thấy xu hướng chuyển đổi đang lan rộng. Đặc biệt, mô hình nền tảng mở như Green SM cho phép người dân trực tiếp tham gia vào hệ sinh thái giao thông xanh, góp phần thúc đẩy sự thay đổi từ bên trong xã hội.
Đây được xem là hướng đi giúp quá trình chuyển đổi không bị giới hạn trong phạm vi một doanh nghiệp, mà trở thành phong trào chung. Từ những kết quả bước đầu, có thể thấy giao thông xanh không chỉ là giải pháp môi trường, mà còn là yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh cho đô thị trong tương lai. Một thành phố xanh, thông minh và ít phát thải sẽ không chỉ đáng sống hơn, mà còn hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư và du khách. Hành trình chuyển đổi xanh không thể đi một mình. Mỗi quyết định đầu tư, mỗi chuyến xe điện được lựa chọn hôm nay đều góp phần định hình diện mạo đô thị bền vững cho ngày mai.
Ông Phan Xuân Thanh - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, Chủ tịch Chi hội Điểm đến xanh Đà Nẵng:
Xây dựng điểm đến xanh không đơn thuần là một chiến dịch bảo vệ môi trường hay kích cầu du lịch. Đó là quá trình tái cấu trúc toàn bộ mô hình phát triển kinh tế đô thị dựa trên các khung chuẩn mực quốc tế về ESG, trong khi vẫn cắm rễ sâu vào lợi thế di sản và nguồn lực bản địa. Mục tiêu đưa Đà Nẵng thành hình mẫu kinh tế xanh hàng đầu Việt Nam và vươn tầm châu Á.
Điểm đến xanh có nghĩa là du lịch vận hành theo nguyên lý bền vững, cam kết cùng xanh và cùng theo đuổi giá trị bền vững. Hệ sinh thái xanh bao trùm từ chuỗi cung ứng thực phẩm đến năng lượng, giao thông, hành vi tiêu dùng…
Có 4 trụ cột định hình cấu trúc điểm đến xanh: Môi trường, xã hội, kinh tế và quản trị. Với Đà Nẵng, thành phố đang thực hiện lộ trình Net Zero, bảo tồn đa dạng sinh học với định vị Sơn Trà là tài sản chiến lược.
Cần khuyến khích đầu tư mạnh mẽ vào nông nghiệp nông thôn sinh thái - bền vững; hỗ trợ đầu tư chuỗi giá trị du lịch nông nghiệp, giảm phát thải với sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng. Chuyển đổi sang xe điện và xe đạp du lịch để tăng tương tác, trải nghiệm của du khách với môi trường; phát triển các tuyến giao thông đường sông nhằm giảm phát thải, nâng tầm trải nghiệm…
TS, KTS. Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch Chi hội Kiến trúc sư cảnh quan Việt Nam, Trưởng nhóm chuyên môn Kiến trúc cảnh quan, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch (Trường ĐH Xây dựng Hà Nội):
Đô thị sinh thái là điều chúng ta đang hướng tới, còn hạ tầng cảnh quan là lời giả cho bài toán phát triển bền vững cho khu vực đô thị. Trong đó, hạ tầng cảnh quan mềm, tái tạo cảnh quan thiên nhiên, mở rộng các tham số cảnh quan để nâng cao chức năng của hạ tầng đô thị là yếu tố cốt lõi. Phát triển đô thị sinh thái phải coi trọng hệ sinh thái thiên nhiên, hướng đến giảm phát thải ròng.
Đô thị sinh thái có 6 vấn đề chính, trong đó tập trung phát triển hệ thống năng lượng bền vững, quản lý chất thải bền vững, cơ sở hạ tầng hiệu suất cao, các tòa nhà hiệu suất cao, giao thông bền vững, xanh hóa và đa dạng sinh thái.
Tại Trung Quốc, khái niệm đô thị có khả năng thẩm thấu là cách tiếp cận, thích ứng khai thác tài nguyên thiên nhiên thông qua giải pháp kỹ thuật, giải pháp cảnh quan như cải tạo địa hình, tạo hồ chứa, đảo nổi…. Đây là mô hình được cải tạo được áp dụng ở đảo Hải Nam (Trung Quốc) với bài học không kè cứng các không gian mặt nước để tạo môi trường cho các loài động, thực vật phát triển, giữ gìn đa dạng sinh học.
Tại Hà Lan, với địa hình thấp hơn mặt nước biển, giải pháp chống ngập rất độc đáo, tạo không gian sống cho các dòng sông, chuyển đổi không gian theo mùa để ứng phó với các điều kiện thời tiết. Nhật Bản cũng áp dụng hiệu quả việc đưa các yếu tố sinh thái vào hạ tầng kỹ thuật mềm thay cho hạ tầng kỹ thuật cứng.
Các dự án đó đều có một điểm chung là phải trải qua thời gian rất dài, trải qua nhiều thế hệ lãnh đạo để cùng phát triển các không gian sinh thái, tạo sự chuyển động bền vững, phát triển lâu dài. Đó là những bài học chuyển đổi từ những không gian ô nhiễm thành những không gian đa chức năng, không chỉ là không gian sinh thái thông thường mà còn có tác dụng giữ nước, trữ nước.
Hiện trạng Đà Nẵng ngập lụt là do việc quy hoạch hạ tầng chưa trọn vẹn, chưa có cách tiếp cận phù hợp để có thể ứng phó với các diễn biến bất thường của thiên tai. Có một số kịch bản để phát triển đô thị bền vững dọc sông Hàn, tạo ra hệ sinh thái cảnh chuyển hóa nhịp nhàng từ núi đến sông đến biển. Bên cạnh đó, yếu tố vật liệu cũng đóng vai trò quan trọng, như chức năng thẩm thấu, giữ nước, thân thiện với môi trường. Đây cũng là giải pháp cho định hướng phát triển đô thị sinh thái cho Đà Nẵng.
PGS, TS. Nguyễn Đình Thọ - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường:
Trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với những thách thức ngày càng gay gắt từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và ô nhiễm môi trường buộc các quốc gia, trong đó có Việt Nam, phải thay đổi tư duy phát triển. Mô hình tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững được xác định là hướng đi trọng tâm. Trong tiến trình này, đô thị giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Các thành phố vừa là động lực tăng trưởng, vừa là nơi tiêu thụ tài nguyên và phát thải lớn nhất.
Việc xây dựng các đô thị sinh thái, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu là nhiệm vụ cấp thiết. Chuyển đổi xanh trong đô thị không chỉ dừng ở việc trồng thêm cây xanh hay cải thiện cảnh quan, mà là sự thay đổi toàn diện từ quy hoạch, hạ tầng, sản xuất đến lối sống của người dân. Chuyển đổi xanh cần được tiếp cận theo hướng hệ thống.
Trước hết là hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ cho các hoạt động phát triển xanh. Các cơ chế khuyến khích đầu tư vào công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, hạ tầng xanh cần được đẩy mạnh; cần có các công cụ kinh tế phù hợp để điều tiết hành vi, thúc đẩy doanh nghiệp và người dân tham gia vào quá trình này.
Một nội dung quan trọng khác là phát triển hạ tầng đô thị theo hướng thân thiện môi trường. Điều này bao gồm việc xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, giảm phát thải; phát triển các công trình tiết kiệm năng lượng; quản lý hiệu quả tài nguyên nước và chất thải. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý đô thị cũng được xem là yếu tố then chốt.
Bên cạnh đó, vai trò của cộng đồng và doanh nghiệp cũng rất quan trọng. Người dân cần thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng bền vững hơn, trong khi doanh nghiệp cần đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh gắn với tiêu chí môi trường. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, dẫn dắt, nhưng chính thị trường và xã hội mới là lực lượng thực thi quan trọng.
Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức trong quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Đó là nguồn lực tài chính còn hạn chế, công nghệ chưa đồng bộ, nhận thức của một bộ phận người dân và doanh nghiệp còn chưa đầy đủ.
Từ thực tiễn đó, cần có các giải pháp đồng bộ và mang tính đột phá. Trước hết là tăng cường huy động nguồn lực, đặc biệt là từ khu vực tư nhân và hợp tác quốc tế. Việc tận dụng các nguồn tài chính xanh, quỹ khí hậu, cũng như chuyển giao công nghệ từ các đối tác phát triển sẽ góp phần thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi. Song song với đó là nâng cao năng lực quản lý và thực thi chính sách ở các địa phương.
Các đô thị cần chủ động xây dựng lộ trình chuyển đổi xanh phù hợp với điều kiện thực tế, tránh tình trạng áp dụng máy móc. Chuyển đổi xanh là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm. Nếu được triển khai hiệu quả, đây không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn mở ra cơ hội phát triển mới, nâng cao chất lượng sống của người dân và gia tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Ông Nguyễn Đình Đức - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế:
Đối với Huế, chuyển đổi xanh không chỉ là lựa chọn, mà là con đường tất yếu để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa bảo tồn di sản, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng sống của người dân thành phố.
Thời gian qua, TP. Huế đã từng bước lồng ghép mục tiêu tăng trưởng xanh vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, triển khai các chương trình có hiệu ứng lan tỏa như nền tảng đô thị thông minh Hue-S, phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, giảm rác thải nhựa, bảo vệ hệ sinh thái đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Tuy nhiên, các hoạt động chuyển đổi xanh hiện nay vẫn còn phân tán, quy mô chưa lớn, chưa tạo được sự đột phá rõ nét.
Trong định hướng thời gian tới, Huế sẽ phát triển đô thị sinh thái lấy sông Hương làm trục cảnh quan trung tâm, mở rộng không gian xanh ra khu vực đầm phá và dải ven biển, hình thành các đô thị ven biển gắn với kinh tế biển và thích ứng biến đổi khí hậu. Thành phố đồng thời thúc đẩy giao thông xanh, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và du lịch giảm phát thải.
Thành phố xác định liên kết phát triển vùng du lịch xanh ven biển phía nam Huế với Đà Nẵng, hình thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng biển và du lịch di sản văn hóa thế giới. Việc tăng cường liên kết vùng sẽ tạo động lực hình thành chuỗi du lịch xanh liên hoàn, phát huy giá trị cảnh quan biển, đầm phá và hệ thống di sản đặc thù của khu vực miền Trung.
Ông Nguyễn Hồng Quang - Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường:
Chủ đề “Thúc đẩy chuyển đổi xanh - Hướng tới thành phố sinh thái và môi trường" có ý nghĩa rất thiết thực, không chỉ trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế toàn cầu, mà còn gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển đô thị mới của Việt Nam - nơi chất lượng môi trường, hạ tầng và công nghệ sẽ quyết định năng lực cạnh tranh và chất lượng sống của người dân.
Hiện nay, tiến trình đô thị hóa đã và đang mang lại nhiều cơ hội về tăng trưởng kinh tế, tạo ra các động lực của sản xuất, dịch vụ, đổi mới và tăng năng suất lao động. Chính vì vậy, chuyển đổi xanh, phát triển mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, carbon thấp ở khu vực đô thị có ý nghĩa hết sức quan trọng, là trọng tâm để thúc đẩy tiến trình phát triển xanh của cả nền kinh tế, bảo đảm giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống và khả năng chống chịu của đô thị trước các thách thức.
Ở Việt Nam, phát triển theo hướng kinh tế xanh đã và đang từng bước được hiện thực hóa bằng nhiều hành động cụ thể.
Đặc biệt, một trong những định hướng phát triển của đất nước giai đoạn 2026-2030 được đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đưa ra là “xác lập mô hình tăng trưởng mới với mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tạo ra sức sản xuất và phương thức sản xuất mới chất lượng cao, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực…
Chuyển đổi xanh không phải là một đích đến cố định, mà là một hành trình liên tục của sự đổi mới và sáng tạo. Thể chế hóa các tiêu chí xanh và tuần hoàn chính là bước đi đầu tiên để biến những cam kết chính trị thành những dòng tiền thực tế, thúc đẩy kinh tế phát triển mạnh mẽ và bền vững. Xây dựng thành phố sinh thái và thông minh cũng không phải là một mục tiêu xa vời, mà là một quá trình cụ thể, bắt đầu từ những thay đổi trong quy hoạch, quản lý và cách chúng ta sử dụng tài nguyên hàng ngày. Đây cũng là con đường để nâng cao chất lượng sống cho người dân, tăng sức hấp dẫn của đô thị và tạo nền tảng cho phát triển bền vững lâu dài.
Để thúc đẩy cách tiếp cận này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng đơn vị chức năng, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, các công cụ kinh tế để khuyến khích đổi mới, sáng tạo trong áp dụng các giải pháp xanh, giải pháp tuần hoàn; tăng cường các hoạt động truyền thông, phổ biến, giáo dục pháp luật về chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn; đa dạng hóa các kênh đầu tư, đặc biệt là đầu tư xanh thông qua tín dụng xanh, trái phiếu xanh...
Ông Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong:
Chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu cấp thiết, mang tính sống còn đối với mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Thời gian qua, định hướng chuyển đổi xanh ở nước ta đã được xác lập rõ trong các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.
Cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng bền vững. Nhờ các chiến lược, chương trình hành động quốc gia về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển đô thị xanh, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong thúc đẩy chuyển đổi xanh. Đó là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng đến phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Đà Nẵng không chỉ được biết đến bởi vẻ đẹp hài hòa giữa biển, núi và sông, mà còn bởi con người thân thiện, năng động và tinh thần đổi mới mạnh mẽ. Đó là nền tảng quan trọng để thành phố tiên phong trong hành trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Những năm qua, Đà Nẵng đạt nhiều thành tựu đáng ghi nhận như phát triển hạ tầng đô thị thông minh, thúc đẩy năng lượng sạch, cải thiện chất lượng môi trường sống và xây dựng hình ảnh “thành phố đáng sống”.
Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh và tăng trưởng kinh tế, thành phố cũng đang đối mặt với không ít áp lực: Quá tải hạ tầng, ô nhiễm môi trường cục bộ, suy thoái tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là tác động của thiên tai ngày càng dị thường và khốc liệt.
Hôm nay, Báo Tiền Phong phối hợp với UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội thảo Thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới thành phố sinh thái và thông minh với kỳ vọng trở thành diễn đàn kết nối tri thức, kinh nghiệm và giải pháp thực tiễn nhằm thúc đẩy quá trình phát triển bền vững của thành phố.
Đây không chỉ là nơi các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ những mô hình hiệu quả, mà còn là cơ hội để tiếp nhận các luận cứ khoa học, gợi mở chính sách và sáng kiến phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong quá trình chuyển đổi xanh của thành phố. Qua đó, tiếp tục khẳng định vị thế là thành phố đáng sống, điểm đến hấp dẫn, năng động của khu vực, không chỉ về kinh tế mà còn ở tầm nhìn phát triển xanh và bền vững.
Ông Trần Nam Hưng - Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng:
Thành phố kiên định lựa chọn mô hình tăng trưởng xanh, coi đây là nền tảng nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh. Đà Nẵng không phát triển bằng mọi giá mà theo đuổi sự cân bằng giữa kinh tế, môi trường và xã hội, trong đó chuyển đổi xanh giữ vai trò dẫn dắt. Thời gian qua, thành phố Đà Nẵng đã cụ thể hóa định hướng này bằng nhiều chương trình, đề án thiết thực.
Ngay từ năm 2008, Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - thành phố môi trường” đã đặt nền móng cho hướng phát triển xanh, sạch, bền vững. Nhờ đó, Đà Nẵng nhiều năm liền dẫn đầu chỉ số PEPI về bảo vệ môi trường và đạt nhiều giải thưởng uy tín trong nước, quốc tế…
Theo định hướng của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, môi trường là một trong ba trụ cột phát triển, bên cạnh kinh tế và xã hội. Trong bối cảnh mở rộng không gian đô thị, Đà Nẵng đứng trước cơ hội phát triển các vùng sinh thái, khu đô thị mới, đồng thời đối mặt yêu cầu cao về hạ tầng, kiểm soát ô nhiễm và bảo đảm phát triển bền vững.
Thành phố đã tích hợp mục tiêu chuyển đổi xanh vào Quy hoạch giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050; đồng thời điều chỉnh Đề án “Thành phố môi trường” cho giai đoạn 2026-2030, bảo đảm phù hợp Luật Bảo vệ môi trường 2020 và chiến lược quốc gia. Chuyển đổi xanh mở ra nhiều cơ hội như thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển các ngành công nghệ cao, năng lượng sạch, giao thông xanh và du lịch bền vững. Đây sẽ là lợi thế cạnh tranh giúp Đà Nẵng phát triển nhanh nhưng bền vững hơn.
Chúng tôi xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm của chuyển đổi xanh. Thành phố đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ sạch, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng. Bên cạnh đó, các hoạt động như phân loại rác tại nguồn, tiết kiệm năng lượng, sử dụng phương tiện xanh… đang được lan tỏa mạnh mẽ. Chuyển đổi xanh chỉ thành công khi trở thành hành động tự giác của toàn xã hội.
Hội thảo hôm nay là diễn đàn quan trọng để kết nối tri thức, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp thiết thực thúc đẩy phát triển xanh ở Đà Nẵng và cũng như cả nước. Thành phố mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hợp tác và đóng góp quý báu của các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và doanh nghiệp để cùng hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố sinh thái, thông minh và đáng sống.
Hội thảo "Thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới thành phố sinh thái và thông minh" do UBND TP. Đà Nẵng phối hợp với Báo Tiền phong tổ chức là diễn đàn trao đổi, chia sẻ các kinh nghiệm, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Đây là cơ hội kết nối các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và cộng đồng để thúc đẩy sự hợp tác, đầu tư vào các dự án xanh tại TP. Đà Nẵng và khu vực miền Trung.
Tham dự hội thảo có 200 đại biểu, khách mời. Đặc biệt có lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương:
1. KHÁCH MỜI TRUNG ƯƠNG:
- Ông Đặng Ngọc Điệp - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
- Ông Nguyễn Hồng Quang - Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường
- Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường
- PGS, TS. Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường
- Ông Nguyễn Thế Hòa - Vụ trưởng Vụ địa phương 2, Ban Tuyên giáo và Dân vận trung ương tại miền Trung và Tây nguyên.
2. VỀ PHÍA CÁC ĐỊA PHƯƠNG:
- Ông Nguyễn Khắc Toàn - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Huế
- Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ngãi.
- Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Bí thư Thành Ủy, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng.
- Ông Trần Nam Hưng - Ủy viên Ban thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng.
3. BAN TỔ CHỨC:
- Ông Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong
- Ông Võ Như Toàn - Phó Giám đốc, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng
4. Chương trình có sự hiện diện đại diện các bộ/ban/ngành, các chuyên gia, nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu, trường đại học, các Sở, ban, ngành, UBND các phường, xã, các hội đoàn thể và các đơn vị.
5. CÁC NHÀ TÀI TRỢ:
- Công ty phát triển Đô thị Bắc Hội An
- Ngân hàng NN&PTNT khu vực miền Trung
- Trường Quốc tế Hội An
- Công ty CP Regal Group
* CÁC ĐƠN VỊ ĐỒNG HÀNH:
- Công ty CP Môi trường Đô thị Đà Nẵng
- Công ty CP Cosevco Hội An
- Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Dacinco
- Công ty TNHH Xây dựng Phát triển Thái Anh Đà Nẵng
- PVOIL miền Trung
- Khách sạn Mikazuki Resort
- Khách sạn Furama
- Công ty CP Dịch vụ Cáp treo Bà Nà
- Công ty TNHH Enso Dana