Khi tội ác xảy ra trong chính gia đình
Ngày 6/5, báo Tiền Phong đã phối hợp với Bệnh viện Nhi Đồng 2, Công an phường Sài Gòn, Hội liên hiệp Phụ nữ Phường Sài Gòn; Ngân hàng Vietinbank ký kết quy chế phối hợp liên ngành bảo vệ trẻ em trước vấn nạn xâm hại và bạo hành.
Tham dự buổi lễ có sự hiện diện của các nạn nhân trong những vụ việc nghiêm trọng đã diễn ra. Một trong những trường hợp điển hình là N.K.P.U. (17 tuổi, ngụ tại TPHCM) bị tiểu đường mạn tính đang phải điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 2.
Chia sẻ với phóng viên, cô gái trẻ này cho biết, do hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên mẹ cô đã quyết định bán thân con mình cho người đàn ông quen biết với bà.
“Con chỉ vì thương mẹ nên mới đồng ý…” - lời kể của cô gái khiến căn phòng lặng đi.
Những ký ức bị chính mẹ ruột ép bán thân từ khi mới khoảng 14 tuổi không chỉ là nỗi đau thể xác mà còn là vết thương tinh thần kéo dài đến tận hôm nay. U. nghẹn ngào nhớ lại: “Lần đầu là con tự đồng ý vì nghĩ mình đang giúp mẹ nhưng lần sau thì con không biết trước… cứ vậy mà phải chịu”.
Đằng sau những câu nói rời rạc của cô thiếu nữ là một thực tế đau lòng. Chính gia đình, nơi đáng lẽ an toàn nhất lại trở thành nguồn cơn của tội ác.
Bi kịch chỉ bị phơi bày khi người cha phát hiện cuốn nhật ký của con gái. Từ những dòng viết đầy ám ảnh, ông lập tức tìm đến luật sư để cầu cứu.
Luật sư Trần Thị Ngọc Nữ (Hội bảo vệ Quyền trẻ em TPHCM) nhớ lại: “Khoảng 23 giờ đêm, tôi nhận được cuộc gọi. Đánh giá đây là vụ việc nghiêm trọng, chúng tôi lập tức liên hệ với công an và Bệnh viện Nhi Đồng 2 để phối hợp can thiệp ngay trong đêm”.
Một kịch bản giải cứu được triển khai khẩn cấp. Bệnh viện bố trí khu vực riêng nhằm bảo vệ nạn nhân, tránh để người gây hại phát hiện. Sáng hôm sau, lực lượng công an phối hợp cùng luật sư có mặt. Để đảm bảo an toàn, cán bộ công an cải trang thành nhân viên y tế khi tiếp cận. Chỉ trong khoảng 30 phút, người mẹ đã bị khống chế.
Kết quả giám định xác định bé gái có dấu hiệu bị xâm hại tình dục. Tại cơ quan điều tra, các đối tượng liên quan thừa nhận hành vi phạm tội. Bản án sau đó được tuyên với mức xử lý nghiêm khắc.
Tuy nhiên, công lý không thể xóa ngay những tổn thương. Hiện bên cạnh bệnh lý nền, P.U. đang rơi vào tình trạng trầm cảm rất nặng, phải theo dõi tâm lý định kỳ. Những cơn hoảng loạn, nỗi sợ vô hình vẫn đeo bám em trong cuộc sống thường nhật.
Một trường hợp khác đang gánh chịu đau thương tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, TPHCM là một bé trai mới 2 tuổi. Ngày 6/5, đại diện bệnh viện cho biết, trẻ nhập viện trong tình trạng hôn mê, đa chấn thương, dập lách, tổn thương gan, đứt tụy... Nguyên nhân ban đầu được cơ quan chức năng xác định là do mẹ và cha dượng bạo hành. Sau khi được điều trị tích cực, dù đã qua cơn nguy kịch nhưng bé vẫn cần theo dõi lâu dài.
Cần “lá chắn” bảo vệ an toàn cho trẻ
Hai vụ việc trên là hai hoàn cảnh khác nhau nhưng cùng chỉ ra một khoảng trống đáng lo ngại trong hệ thống bảo vệ trẻ em. Nhiều trẻ em đang bị xâm hại, bạo hành trong chính gia đình mình. Khi những hành vi đó bị che giấu, trẻ gần như không có cơ hội tự bảo vệ mình nếu không có sự can thiệp kịp thời từ bên ngoài hoặc thiếu cơ chế can thiệp nhanh.
Phát biểu tại lễ ký kết phối hợp liên ngành, PGS.TS.BS Phạm Ngọc Thạch, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng 2 nhấn mạnh: “Không chỉ điều trị bệnh, chúng tôi còn phối hợp với các cơ quan để bảo vệ pháp lý và hỗ trợ xã hội cho trẻ. Trẻ cần được chữa lành toàn diện, cả thể chất lẫn tinh thần”.
Ở góc độ thực thi pháp luật, Thượng tá Nguyễn Đức Dương, Trưởng Công an phường Sài Gòn thẳng thắn: “Quan niệm ‘con tôi thì tôi có quyền đánh’ không còn chỗ đứng. Tất cả hành vi bạo hành, xâm hại trẻ em đều đã được luật hóa và sẽ bị xử lý nghiêm”.
Trong khi đó, luật sư Trần Thị Ngọc Nữ cho rằng yếu tố quyết định trong các vụ việc là tốc độ phối hợp. Bà kể: “Có những trường hợp, chỉ vài giờ sau khi tiếp nhận thông tin, chúng tôi đã cùng bệnh viện và công an can thiệp thành công. Nếu chậm trễ, hậu quả có thể không thể cứu vãn”.
Từ thực tiễn đó, mô hình phối hợp liên ngành giữa bệnh viện – công an – luật sư – hội phụ nữ – báo chí đang dần trở thành “lá chắn” quan trọng. Báo Tiền Phong đã tiên phong trong cuộc chiến với vấn nạn xâm hại và bạo hành trẻ em.
Việc tham gia ký kết liên ngành giữa báo Tiền Phong với các đơn vị liên quan không chỉ dừng ở phản ánh mà còn góp phần thúc đẩy hành động, kết nối nguồn lực để bảo vệ trẻ em trên cơ sở thiết lập một cơ chế vận hành tức thời, đồng bộ, nơi mọi tín hiệu nguy cơ đều phải được lắng nghe và xử lý ngay lập tức.
Mô hình phối hợp liên ngành bảo vệ trẻ em được thiết lập giữa báo Tiền Phong; Bệnh viện Nhi Đồng 2; Công an phường Sài Gòn; Luật sư; Hội liên hiệp Phụ nữ Phường Sài Gòn; Ngân hàng Vietinbank hướng tới mục tiêu can thiệp nhanh, bảo vệ pháp lý, hỗ trợ tâm lý và đảm bảo quyền lợi cho trẻ, xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em toàn diện, phản ứng kịp thời trong các tình huống khẩn cấp