Khó khăn bủa vây các dự án lớn
Dự án thành phần đường song hành Vành đai 4 đi qua địa bàn ba tỉnh thành là Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh, theo tiến độ lẽ ra đã hoàn thành năm 2025. Tuy nhiên, khảo sát của PV Tiền Phong cho thấy, đến gần hết quý II/2026, dự án trên địa bàn Hà Nội mới hoàn thành được trên 80% giá trị xây lắp; tỉnh Hưng Yên Đạt trên 70% giá trị xây lắp; tỉnh Bắc Ninh đạt trên 40% giá trị xây lắp...
Đề cập đến tiến độ thông xe dự án đường song hành Vành đai 4, đại diện Ban Quản lý dự án (QLDA) đầu tư xây dựng công trình giao thông Hà Nội (Ban Giao thông - chủ đầu tư đoạn qua Hà Nội) cho biết, Ban đang phấn đấu thông xe kỹ thuật đường song hành dự án trong tháng III/2026. Còn đại diện UBND tỉnh Hưng Yên cũng (chủ đầu tư đoạn đi qua tỉnh Hưng Yên) cho biết, tỉnh phấn đấu thông xe trong quý III/2026.
Trong khi đó, tại Bắc Ninh, dự án đường song hành trên địa phận tỉnh dài khoảng 30,6 km, đi qua 11 xã, phường , công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tỉnh Bắc Ninh đã hoàn thành 100%, nhưng giá trị xây lắp mới đạt trên 40% (thấp nhất trong 3 tỉnh thành thực hiện dự án).
Lý giải cho thực trạng này, đại diện UBND tỉnh Bắc Ninh vừa cho biết, dự án thành phần 2.3 tại Bắc Ninh gặp khó khăn về nguồn vật liệu đắp. Trong khi đó, các mỏ khảo sát bổ sung đã hết thời hạn khai thác. Hiện chủ đầu tư đang báo cáo UBND tỉnh Bắc Ninh đề nghị gia hạn, điều chỉnh giấy phép. Cùng với đó, tình hình xung đột tại Trung Đông, khiến giá xăng dầu tăng cao, làm tăng chi phí vận chuyển, tăng giá các loại vật tư, vật liệu xây dựng và tăng chi phí thi công..., khiến nhiều đoạn dự án thi công bị ngưng trệ.
Với dự án các tuyến đường Vành đai như Vành đai 1; Vành đai 2,5; Vành đai 3,5; dự án mở rộng Quốc lộ 6 (Ba La – Xuân Mai)…, cùng với khó khăn về mặt bằng, theo các nhà thầu, dự án cũng đối mặt với tình trạng thiếu đất đắp nền, giá dầu tăng cao từ 30 đến 50% so với hồ sơ lúc dự thầu. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến nhiều đoạn dự án bị chậm tiến độ, máy móc dừng thi công.
Cần gỡ nhiều “nút thắt” để về đích đúng hẹn
Với các 7 dự án cầu qua sông Hồng, theo ghi nhận của PV Tiền Phong, đến đầu tháng 7/2026 cả 7 dự án cầu vượt sông Hồng đều đang khẩn trương thi công, phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ đề ra. Ông Đặng Xuân Huấn, Phó Giám đốc Ban Giao thông (chủ đầu tư, đơn vị quản lý nhà nước 7 dự án cầu qua sông Hồng đang thi công) cho biết, hiện tiến độ các cầu đạt từ 15 đến 20%, đáp ứng khối lượng và kế hoạch Thành phố đặt ra.
Với các dự án đường Vành đai, trong đó có đường Vành đai 2,5, đã cơ bản hoàn thành hầm chui và một số đoạn đường BT; đường 3,5 (Thượng Cát – QL32) đã nhận mặt bằng đất công và bắt đầu đúc cấu kiện hào kỹ thuật; hai tuyến Quốc lộ 6 (Ba La – Xuân Mai) và Quốc lộ 1A (Văn Điển – Ngọc Hồi) đều đang được đẩy nhanh, trong đó QL1A đã hoàn thành cơ bản, thông xe tuyến chính.
Tuy nhiên, ông Huấn cũng xác nhận một thực tế, sau khi các dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn thành phố được giải quyết khó khăn về mặt bằng, đất đắp nền thì lại gặp tình trạng giá nhiên liệu xăng dầu tăng cao. Theo ông Huấn, chỉ trong 5 tháng đầu năm, giá dầu diesel - dùng cho máy móc thi công đã tăng đến 50%, có thời điểm gần gấp đôi. Tình trạng này đã dẫn đến, khó khăn “kép” khi máy móc ở công trường càng hoạt động thì nhà thầu càng bị thâm hụt chi phí (lỗ) so với giá trúng thầu, chưa kể giá nguyên vật liệu (xi măng, sắt thép, nhựa đường…) cũng tăng cao.
Ông Trần Đăng Khoa, Ban Quản lý dự án đường cao tốc Vành đai 4 cho biết, do giá xăng dầu và vật liệu tăng cao, có thời điểm còn khan hiếm, dẫn đến nhà thầu cứ làm là lỗ nên vừa qua nhiều vị trí thi công các nhà thầu chỉ thi công cầm chừng, hoặc để gián đoạn.
Tại dự án cầu Tứ Liên, ông Hoàng Quốc Hào, phụ trách thi công dự án cầu Tứ Liên thuộc Tập đoàn Thái Bình Dương (nhà thầu) cho biết, sau khi dự án có mặt bằng, máy móc và một số nguyên vật liệu nhà thầu phải mang từ nước sở tại (Trung Quốc) sang nên đã chủ động thi công, không bị ảnh hưởng nhiều trên thị trường Việt Nam.
Đưa ra giải pháp tháo gỡ tình trạng trên, ông Đặng Xuân Huấn, Phó Giám đốc Ban Giao thông Hà Nội cho biết, đối với các dự án trọng điểm trên địa bàn, thành phố đang phối hợp với các bộ, ngành triển khai cơ chế cho phép quy hoạch, phát triển nguồn vật liệu phục vụ thi công như cát, đất đắp. Trên cơ sở đó, Ban Giao thông đã làm việc với từng sở, ngành cùng chính quyền các phường, xã để cấp mới, bổ sung thêm các mỏ, bãi khai thác phục vụ dự án.
Ngoài ra, Sở Xây dựng đã cập nhật, ban hành định mức giá thi công mới phù hợp với việc tăng giá xăng dầu và giá nguyên vật liệu. Do đó, các nhà thầu được phép áp dụng các mức này để thi công, và sẽ được thanh toán bổ sung khi làm hồ sơ hoàn công trình. "Thời gian tới, Ban và các Sở ngành tiếp tục đề xuất thành phố phối hợp, kiến nghị các bộ ngành có chính sách cập nhật, điều chỉnh giá vật liệu thi công thường xuyên để tháo gỡ các khó khăn cho dự án và nhà thầu thi công", ông Huấn thông tin.
Về tiến độ các dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố, ông Đặng Xuân Huấn cho biết nhiều dự án dự kiến sẽ lần lượt hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2027. Riêng dự án xây dựng 7 cầu qua sông Hồng, dù kế hoạch ban đầu hoàn thành vào năm 2028, song trước áp lực giao thông ngày càng lớn và yêu cầu phục vụ kịp thời các sự kiện quan trọng, trong đó có Hội nghị APEC 2027, thành phố đang đẩy nhanh tiến độ để các dự án cầu cơ bản hoàn thành trước quý IV/2027.