Công nhận nghề làm nước mắm 300 năm tuổi là di sản quốc gia

TPO - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa đưa nghề làm nước mắm truyền thống Phan Thiết vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Ngày 17/11, thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đã ký quyết định đưa nghề làm nước mắm Phan Thiết vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Theo đó,di sản thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống, tri thức dân gian, phân bố tại các phường Phan Thiết, Phú Thủy và Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng (thuộc tỉnh Bình Thuận trước đây).

img-5864.jpg
Toàn tỉnh Lâm Đồng còn khoảng 200 hộ sản xuất nước mắm.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao UBND tỉnh Lâm Đồng cùng chính quyền các địa phương liên quan quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản theo quy định.

Theo hồ sơ di sản, nghề làm nước mắm Phan Thiết hình thành từ cuối thế kỷ XVII, khi cư dân miền Trung đến vùng biển này đánh bắt hải sản. Nhờ nguồn cá dồi dào, nhiều gia đình ở lại lập nghiệp, phát triển nghề chế biến nước mắm.

Ban đầu, người dân làm nước mắm phục vụ sinh hoạt gia đình. Sau đó, hoạt động sản xuất mở rộng, hình thành các làng nghề và cơ sở kinh doanh.

Nguyên liệu chính gồm cá cơm, cá nục và muối hạt. Người làm nghề ủ cá trong thùng gỗ hoặc lu sành từ 8-18 tháng để lên men tự nhiên. Thành phẩm có màu vàng rơm đến nâu đỏ cánh gián, mang hương vị đặc trưng.

Nước mắm rút lần đầu được gọi là mắm nhỉ, có độ đạm cao. Những lần rút tiếp theo tạo ra nước mắm ngang. Quy trình này đòi hỏi người làm nghề phải có kinh nghiệm chọn nguyên liệu, phối trộn và theo dõi quá trình ủ chượp.

img-5879.jpg
Người dân ủ cá trong thùng gỗ hoặc lu sành từ 8-18 tháng để lên men tự nhiên.

Đầu thế kỷ XX, nghề nước mắm Phan Thiết phát triển mạnh, hình thành nhiều cơ sở sản xuất lớn. Sản phẩm được đựng trong những chiếc tĩn bằng gốm, theo ghe bầu đến nhiều địa phương trên cả nước. Năm 1925, sản lượng nước mắm tại Phan Thiết đã vượt 4 triệu lít mỗi năm.

Theo Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết, giai đoạn 2021-2024, sản lượng nước mắm địa phương đạt khoảng 20-30 triệu lít/năm, doanh thu khoảng 1.000 tỷ đồng/năm.

Toàn tỉnh có khoảng 200 hộ sản xuất nước mắm, tập trung tại các phường Phan Thiết, Phú Thủy và Mũi Né. Nghề này tạo việc làm cho hàng trăm lao động thường xuyên, hàng nghìn lao động thời vụ và tiêu thụ khoảng 22.000 tấn cá mỗi năm.

Tuy nhiên, nghề truyền thống đang đối mặt với nhiều khó khăn khi không gian sản xuất thu hẹp do đô thị hóa, trong khi số người trẻ theo nghề ngày càng ít.

    Cùng chuyên mục

    Khách Tây say mê thưởng trà Hà Nội xưa giữa phố cổ

    Khách Tây say mê thưởng trà Hà Nội xưa giữa phố cổ

    TPO - Giữa nhịp sống tấp nập của phố cổ Hà Nội, Tuần lễ Di sản Văn hóa Trà Việt 2026 tại Ngôi nhà Di sản 87 Mã Mây, phường Hoàn Kiếm đang trở thành điểm hẹn văn hóa thu hút đông đảo giới trẻ Việt Nam và du khách quốc tế đến khám phá, thưởng trà và chạm vào nếp sống thanh tao của người Tràng An xưa.

    Săn vé concert quốc gia ở Mỹ Đình

    Săn vé concert quốc gia ở Mỹ Đình

    TPO - Với quy mô dự kiến khoảng 50.000 khán giả tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình, chương trình nghệ thuật đặc biệt "Muôn sắc Việt Nam" đặt ra yêu cầu cao về công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn. Trước tình trạng xuất hiện thông tin rao bán vé mời trên mạng xã hội, đại diện Công an TP Hà Nội khuyến cáo người dân thận trọng trước các lời mời chào mua vé, tránh bị lợi dụng, lừa đảo.

    Tân Hoa hậu Việt Nam mang cây hạnh phúc trở về Báo Tiền Phong

    Tân Hoa hậu Việt Nam mang cây hạnh phúc trở về Báo Tiền Phong

    TPO - Trong ngày Báo Tiền Phong kỷ niệm 73 năm ra số báo đầu tiên, Hoa hậu Nguyễn Yến Trang cùng hai á hậu và các đại sứ mang cây hạnh phúc trở lại tòa soạn, thực hiện lời hẹn từ trước vòng chung khảo. Gọi Tiền Phong là “ngôi nhà thứ hai”, các người đẹp mong đồng hành trong những hoạt động vì cộng đồng.

    3.000 nghệ sĩ đổ về Mỹ Đình

    3.000 nghệ sĩ đổ về Mỹ Đình

    TPO - Chương trình nghệ thuật quy mô quốc gia “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” diễn ra tối 24/11 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội), quy tụ nhiều thế hệ nghệ sĩ như NSND Quang Thọ, NSND Thu Hiền, ca sĩ Mỹ Tâm, Tùng Dương, Hòa Minzy, Hoàng Thùy Linh, Noo Phước Thịnh. Toàn bộ vé tham dự được phát miễn phí.

    Nghệ sĩ tự bảo vệ mình thế nào sau vụ Hoàng Mèo, Tấn Bo?

    Hệ lụy phim ‘giang hồ mạng’

    TPO - Tấn Bo, Hoàng Mèo bị khởi tố, bắt tạm giam liên quan phim ca nhạc "Huy Bến xe", đưa chuyện nghệ sĩ tham gia sản phẩm có “giang hồ mạng” trở lại tâm điểm. Nhiều nhà giáo dục lo ngại rằng những màn thanh toán, trả thù được tô vẽ thành hành động trượng nghĩa có thể khiến người trẻ ngộ nhận về bạo lực.

    Nơi mặt trời trở về

    Nơi mặt trời trở về

    Có những câu hỏi đi qua tuổi thơ nhẹ như một cánh bướm chạm vào ô cửa. Người hỏi chẳng đợi lâu, người nghe cũng chẳng nhớ nhiều; một thoáng tò mò khép lại, ngày tháng lại tiếp tục trôi, tưởng như chẳng có gì bị bỏ quên.

    Tháp nước Hàng Đậu phát ra 'cơn mưa âm thanh' của côn trùng và nhện

    Tháp nước Hàng Đậu phát ra 'cơn mưa âm thanh' của côn trùng và nhện

    TPO - Những cuộc đối thoại, tín hiệu tự vệ của côn trùng được tái hiện qua 59 bản ghi âm khoa học, tạo nên không gian âm thanh kỳ lạ bên trong tháp nước Hàng Đậu (Hà Nội), mang đến cho công chúng trải nghiệm độc đáo tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.

    Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

    Lý giải trưởng ấp ở miền Tây có tên độc, lạ

    TPO - Việc người dân miền Tây có một số cái tên độc, lạ được soạn giả Nhâm Hùng - nhà nghiên cứu văn hóa Nam Bộ lý giải, do thói quen, phản ánh tín ngưỡng dân gian, tâm trạng vui buồn và mong ước của cha mẹ. Người Nam Bộ từ xưa tới nay nổi tiếng với cách đặt tên mộc mạc, từ mong ước "Phú, Quý, Vinh, Hoa" đến những danh xưng gắn liền với các loài vật cũng để dễ nuôi.

    Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

    Ngày mai, tôi sẽ là tôi khác

    Tôi đã từng rất sợ tiếng động. Chỉ một tiếng thìa khẽ chạm vào thành bát cũng khiến tôi giật mình. Tiếng tivi từ phòng bên, tiếng người trò chuyện hay tiếng chuông điện thoại đều làm tôi khó chịu. Có những ngày, tôi chỉ nằm im trong phòng, đóng kín cửa, không muốn gặp gỡ hay nói chuyện với bất kỳ ai.

    Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

    Sắc màu văn hóa hội tụ trong ngày hội đoàn kết ở Lan Thượng

    Giữa không khí rộn ràng của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam, người dân các dân tộc ở thôn Lan Thượng, xã Tam Tiến, thành phố Bắc Ninh cùng chung niềm vui, gắn bó và khát vọng xây dựng quê hương ngày càng phát triển.