Mã hóa, giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần phần mềm
Chiều 3/11, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế.
Đây là bước tiến lịch sử của ngành vi mạch bán dẫn và an ninh mật mã quốc gia, đưa thuật toán mật mã Việt Nam tích hợp trực tiếp vào silicon, tạo tiền đề vững chắc bảo vệ chủ quyền số từ công nghệ lõi, giúp Việt Nam từ vị thế người sử dụng công nghệ thành nhà kiến tạo công nghệ.
Theo Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ, trong môi trường số hiện nay, yêu cầu bảo vệ thông tin phải được đặt ra ngay từ phần cứng thực thi mật mã.
Để đáp ứng yêu cầu này, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel cùng phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật, với VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên.
Chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28nm.
Theo kết quả đo kiểm, chip mã hóa, giải mã nhanh gấp khoảng 15 lần giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ.
Bên cạnh hiệu năng xử lý, đội ngũ kỹ sư cũng áp dụng biện pháp kỹ thuật để bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt hoặc dịch ngược.
Trên thế giới, nhiều nhà sản xuất tích hợp chip hoặc phần cứng bảo mật chuyên dụng vào thiết bị số để hỗ trợ xử lý mật mã và bảo vệ dữ liệu, như Titan M trên một số thiết bị Pixel của Google hay Secure Enclave trên các nền tảng của Apple. VGC v1.0 cũng được phát triển theo định hướng này.
Trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật, được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế - xã hội.
VGC v1.0 sẽ bước đầu được ứng dụng trong USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Tiếp theo là đưa chip VGC v1.0 phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.
"Nền tảng bán dẫn bảo mật và chip VGC v1.0 tạo cơ sở để Ngành Cơ yếu chủ động phát triển các sản phẩm phù hợp với yêu cầu bảo mật đặc thù của Việt Nam", Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm chia sẻ.
Nền tảng bán dẫn bảo mật - bệ phóng cho các thế hệ chip do Việt Nam tự chủ
Bên cạnh con chip VGC v1.0, Lễ công bố đặc biệt nhấn mạnh ý nghĩa của nền tảng bán dẫn bảo mật.
Dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, đội ngũ kỹ sư thiết kế bộ xử lý có thể chủ động điều chỉnh từ đó làm chủ thiết kế từ gốc cùng quy trình kiểm chứng, giúp những sản phẩm sau kế thừa thành quả đã có thay vì bắt đầu lại từ đầu.
Theo Trung tướng Tào Đức Thắng, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, giá trị lớn hơn của chip VGC v1.0 nằm ở năng lực nền tảng đã được hình thành và có thể kế thừa.
"Viettel cam kết cùng Ban Cơ yếu Chính phủ tiếp tục phát triển các thế hệ chip bảo mật do người Việt làm chủ, đáp ứng những yêu cầu chuyên biệt của quốc gia”, Trung tướng Tào Đức Thắng nói.
Trong thời gian tới, Viettel tiếp tục đi sâu và phát triển công nghệ thiết kế chip. Năng lực này là cơ sở để Viettel phát triển các dòng chip lưỡng dụng cho trí tuệ nhân tạo, viễn thông 6G, camera thông minh, Internet vạn vật, UAV và robot, từng bước giảm phụ thuộc vào chip nhập khẩu trong các lĩnh vực then chốt.
Làm chủ trọn vẹn chuỗi giá trị bán dẫn - thiết kế - sản xuất - đóng gói
Trong khuôn khổ Lễ công bố, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel đã ký thỏa thuận theo bốn trụ cột hợp tác trọng tâm.
Thứ nhất, hai bên triển khai phương án đưa VGC v1.0 vào sản xuất loạt, hướng tới trang bị cho các thiết bị bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ.
Thứ hai, hai bên phối hợp phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi, tích hợp các thành phần mật mã chuyên dụng cho những ứng dụng quy mô lớn.
Thứ ba, hai bên đào tạo nhân lực chuyên sâu về thiết kế vi mạch, mật mã và an toàn phần cứng.
Cuối cùng, thỏa thuận cũng đặt ra việc thử nghiệm sản phẩm trên thiết bị thực tế, kiểm định và đánh giá trước khi đưa vào sử dụng.
Cùng với nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc đang được Viettel xây dựng, thỏa thuận hợp tác này hướng tới việc làm chủ trọn vẹn chuỗi giá trị bán dẫn - thiết kế - sản xuất - đóng gói, góp phần bảo đảm an ninh nguồn cung trước những biến động địa chính trị.
