Chữa lành và cống hiến
Mở đầu phần chia sẻ bản thân, anh Thạch Trần Bạch Long (SN 1997, dân tộc Khmer) hiện là giảng viên thỉnh giảng tại Viện Ứng dụng khoa học tâm lý giáo dục TPHCM, đã thẳng thắn đối diện và trân trọng khiếm khuyết của cơ thể.
Anh Long từ nhỏ đã nhận ra sự khác biệt của mình với làn da, mái tóc trắng phau do chứng bạch tạng, so với những người xung quanh. Đôi mắt không thể nhìn rõ chữ trên bảng như các bạn, anh đã dành nhiều thời gian để học, ghé sát mắt vào từng trang vở để nghiền ngẫm kiến thức. Anh cũng kiên trì, nỗ lực học cách tự chăm sóc bản thân và hỗ trợ việc nhà.
Với nỗ lực không chỉ của bản thân mà còn có sự hỗ trợ từ thầy cô, bạn cùng lớp, cậu học trò có ngoại hình khác biệt và thị lực ở mức 1/10 ấy đạt danh hiệu học sinh giỏi suốt 12 năm phổ thông; ghi danh vào đội tuyển của tỉnh tham dự kỳ thi học sinh giỏi quốc gia.
Anh Long chia sẻ, bố - một giáo viên tiểu học ở trường vùng sâu vùng xa ở tỉnh Trà Vinh (nay là Vĩnh Long), là một trong những động lực để anh vượt nghịch cảnh, chinh phục tri thức và hỗ trợ cộng đồng. Bên cạnh "gieo chữ", người thầy ấy không ít lần trích tiền lương hỗ trợ cuốn sách, tập vở... hỗ trợ học trò của mình.
Năm 18 tuổi, chàng trai bạch tạng, mắt kém từ vùng sâu vùng xa tự tin, hồ hởi vào TPHCM nhập học. Bốn năm sau, anh tốt nghiệp với tấm bằng loại tốt.
Tuy nhiên, nước mắt đã lăn khi bước chân vào thị trường lao động. Nhiều nhà tuyển dụng e ngại về ngoại hình và thị lực của anh mà lắc đầu từ chối.
“Sau những giọt nước mắt ấy, tôi lựa chọn không dừng lại. Tôi chấp nhận làm việc không lương, chứng minh năng lực bằng kết quả thực tế thay vì chờ đợi sự thương hại”, anh nói.
Với niềm tin vào sức mạnh tri thức, anh tiếp tục nỗ lực để nâng cao trình độ học vấn. Sau 4 năm kiên trì, thay vì 2 năm như mọi người, anh nhận bằng Thạc sĩ chuyên ngành Tâm lý học tại Trường ĐH Sư phạm TPHCM.
“Kiến thức tâm lý đã không chỉ giúp bản thân tự chữa lành cho bản thân, thấu hiểu những tổn thương mà người yếu thế gặp phải, mà còn trở thành công cụ để cống hiến cho xã hội với vai trò là một người hỗ trợ thay vì được hỗ trợ”, anh Long nói.
Phá vỡ định kiến bằng tri thức, ý chí
Trên hành trình vượt nghịch cảnh của mình, anh Thạch Trần Bạch Long tích cực tham gia các hoạt động để đồng hành, hỗ trợ người khuyết tật nói chung và người mắc chứng bạch tạng nói riêng.
Anh Long đã xây dựng kênh TikTok cá nhân “Bạch tạng official” để nâng cao nhận thức, sự nhìn nhận của xã hội về chứng bệnh này và người bạch tạng. Bằng chiếc điện thoại smartphone với chức năng quay chụp cơ bản, anh đã ghi lại những video chia sẻ góc nhìn lạc quan, cuộc sống của cá nhân và kiến thức khoa học về bệnh bạch tạng. Trong năm 2025, kênh đạt hơn 10 triệu lượt xem, nhiều video có hơn 1 triệu lượt xem. Đến nay, anh đã kết nối và tạo lập một cộng đồng nhỏ để chia sẻ thông tin và đồng hành với các em nhỏ mắc chứng bạch tạng trên hành trình phát triển.
Với tôi, việc vượt qua số phận đơn giản là từng bước phá vỡ những định kiến về bản thân và về cộng đồng người bạch tạng… Là một thạc sĩ tâm lý, một người con của đồng bào dân tộc thiểu số đã bước ra từ gian khó, tôi chỉ mong có thể cống hiến trọn vẹn năng lực của mình”, anh Long nói.
Anh cho biết, tham gia chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” cũng là cách để bản thân chứng minh rào cản về khiếm khuyết cơ thể hay định kiến xã hội đều có thể bị phá vỡ bằng tri thức và ý chí. “Tôi mong muốn từ hành trình của bản thân có thể giúp những em nhỏ mắc bệnh bạch tạng vững tin: Chúng ta hoàn toàn có thể học tập, làm việc, đạt được những đỉnh cao tri thức và xây dựng một cuộc sống hạnh phúc trọn vẹn nếu không ngừng nỗ lực tin vào giá trị của chính mình”, Long nói.
Nhìn lại hành trình vượt nghịch cảnh của mình, anh Long cho rằng, bản thân đã không hề đơn độc. Bên cạnh bệ đỡ yêu thương là gia đình, anh đã được thầy cô hướng dẫn, dìu dắt của qua từng bậc thang tri thức; những người bạn thân trở thành “đôi mắt thứ hai” giúp đọc từng trang sách, ghi bài học những năm tháng thanh xuân…
“Việc tử tế luôn hiện hữu quanh ta và tình yêu thương, sự tử tế của cộng đồng đã tiếp thêm sức mạnh để tôi vững vàng tỏa sáng”, anh Long bày tỏ.
Anh Thạch Trần Bạch Long là một trong 26 cá nhân được chọn trao Giải thưởng "Tỏa sáng Nghị lực Việt" năm 2026.
Giải thưởng do T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam và Công ty TNHH TCP Việt Nam phối hợp tổ chức, nhằm tìm kiếm và tôn vinh những tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, có ý chí vươn lên trong cuộc sống, khẳng định năng lực bản thân và tích cực đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng.
