Những ngày đầu tháng 8, giữa dòng người đưa con đến các trường đại học tại TPHCM làm thủ tục nhập học, anh Nguyễn Phú Bình, quê Đà Nẵng, tất bật cùng con trai hoàn thiện hồ sơ, tìm chỗ ở và làm quen với môi trường mới.
Con trai anh trúng tuyển Trường Đại học Nguyễn Tất Thành. Ban đầu, nam sinh xin đi cùng bạn bè để tiết kiệm chi phí cho gia đình, đồng thời muốn tập sống tự lập. Tuy nhiên, vợ chồng anh Bình vẫn không yên tâm. “Thời gian qua, đọc báo, xem tivi thấy tình trạng lừa đảo nhiều quá, nhất là các vụ nhắm đến sinh viên. Cháu dù ở nhà cũng tự lập, đi cùng có bạn bè nhưng vào TPHCM là nơi đông đúc, sầm uất, ít nhiều lạ nước lạ cái, nên tôi phải tạm gác công việc để đưa con đi cho an tâm”, anh Bình nói.
Sau khi được nhà trường hỗ trợ làm thủ tục nhập học, giới thiệu nhà trọ và thấy cuộc sống của con bước đầu ổn định, người cha mới yên tâm lên đường về quê.
Tương tự, em Võ Thị Tường Vy quê Đồng Tháp trúng tuyển ngành Logistic và Quản lý chuỗi cung ứng, lúc đầu cũng dự định một mình lên TPHCM nhập học nhưng gia đình không đồng ý. “Các bạn em trong lớp trúng tuyển ở TPHCM cũng đông, chúng em rủ nhau đi nhập học nhưng ba mẹ không đồng ý. Ba em nói bỏ một hai ngày công không quan trọng bằng việc an toàn của con cái bởi sợ nhất mấy chiêu trò lừa đảo trên mạng gần đây”, Vy kể.
Nỗi lo của anh Bình hay gia đình em Vy cũng là tâm trạng chung của nhiều phụ huynh khi con lần đầu xa nhà. Tân sinh viên chưa quen quy trình nhập học, nơi ở và các kênh liên lạc của trường đang trở thành nhóm dễ bị kẻ gian
tiếp cận.
Văn bản đủ dấu, chữ ký vẫn có thể là giả
Ngày 10/8, Trường Đại học Công Thương TPHCM cảnh báo tân sinh viên về nguy cơ giả mạo giấy báo trúng tuyển, gửi đường link yêu cầu xác nhận nhập học, cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền đóng phí.
Trước đó, ngày 8/8, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM phát hiện văn bản giả mạo về một chương trình “du học sinh viên quốc tế”. Văn bản sử dụng tên trường, số hiệu, con dấu, chữ ký và thông tin cụ thể của sinh viên.
ThS Phùng Quán, Trưởng phòng Tổ chức Hành chính của trường, người bị giả mạo chữ ký, khẳng định văn bản có dấu hiệu lừa đảo. Ông cảnh báo phụ huynh và sinh viên không nên mặc định văn bản là thật chỉ vì có logo, con dấu, chữ ký hoặc số hiệu.
Hay mới đây, ngày 12/8, Trường Đại học Đồng Tháp cũng thông báo xuất hiện những nội dung giả mạo như “nhận học bổng”, “được chọn du học”. Nhà trường khuyến cáo sinh viên không gửi giấy tờ tùy thân, cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc chuyển tiền để “giữ suất”, “đóng phí nhận học bổng”.
Không để bị cô lập
Ngoài giả mạo thông báo nhập học, kẻ gian còn quảng cáo phòng trọ giá rẻ rồi yêu cầu đặt cọc trước khi xem phòng; gửi mã QR hoặc tài khoản cá nhân để thu học phí; lập các nhóm “tân sinh viên”, “gom lớp”, “gom ngành” nhằm thu thập thông tin.
Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TPHCM đặc biệt cảnh báo thủ đoạn “bắt cóc online”. Ðối tượng giả danh cơ quan chức năng, gọi điện cáo buộc sinh viên liên quan một vụ án, sau đó yêu cầu giữ bí mật, cắt liên lạc với gia đình, đến nơi vắng người và tự quay video. Hình ảnh này được dùng để tống tiền người thân.
Cơ quan chức năng không làm việc qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền, không yêu cầu người dân cắt liên lạc với gia đình. Khi nhận cuộc gọi có dấu hiệu đe dọa, sinh viên cần giữ bình tĩnh, dừng trao đổi và lập tức liên hệ người thân, nhà trường hoặc cơ quan công an gần nhất.
Mọi thông tin về trúng tuyển, học phí, ký túc xá và học bổng phải được đối chiếu qua website, hotline hoặc tài khoản chính thức của trường. Ðừng để sự nôn nóng trong ngày nhập học trở thành cơ hội cho kẻ gian.
Theo ThS Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm tuyển sinh và truyền thông Trường Đại học Công Thương TPHCM, thời gian gần đây, một số trường đại học tại TPHCM ghi nhận tình trạng xuất hiện văn bản, email, tin nhắn giả mạo có nội dung liên quan đến học bổng, du học, tuyển sinh, xác nhận nhập học hoặc đóng các khoản phí. Đáng chú ý, các thông tin giả có thể được làm rất tinh vi, có logo, con dấu, chữ ký, số văn bản, thậm chí ghi đúng tên sinh viên, ngành học và một số thông tin cá nhân để tạo lòng tin.
“Đề nghị sinh viên, tân sinh viên và phụ huynh nâng cao cảnh giác, đặc biệt khi nhận được thông báo các yêu cầu như truy cập đường link lạ để “xác nhận nhập học” hoặc nhận học bổng, yêu cầu cung cấp căn cước công dân, hộ chiếu, tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc thông tin cá nhân. Hoặc những yêu cầu chuyển tiền, đóng phí theo hướng dẫn từ nguồn chưa được xác minh. Không làm theo yêu cầu từ tài khoản, email hoặc số điện thoại không thuộc kênh chính thức của trường”, ông Sơn cho hay và nói thêm: “Khi nhận được thông tin đáng ngờ, thí sinh và sinh viên cần liên hệ trực tiếp với trường qua số điện thoại hoặc fanpage chính thức để xác minh. Tuyệt đối không bấm vào đường link lạ, không cung cấp thông tin cá nhân và không chuyển tiền khi chưa kiểm tra tính xác thực”.
Bẫy phòng trọ, học phí bủa vây
Theo nội dung tuyên truyền an ninh mạng dành cho sinh viên của Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an TPHCM phát ra trong dịp nhập học tháng 8 mới đây, công an nêu rõ một số thủ đoạn phổ biến là gửi tin nhắn hoặc email thông báo trúng tuyển qua kênh không chính thức, kèm đường link lạ và yêu cầu nộp tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân khẩn cấp.
Một chiếc bẫy khác là quảng cáo phòng trọ “siêu rẻ”, vị trí thuận lợi nhưng yêu cầu chuyển tiền đặt cọc trước khi xem phòng. Với học phí, các đối tượng có thể giả mạo thông báo của trường, yêu cầu chuyển khoản gấp vào tài khoản cá nhân hoặc quét mã QR không được nhà trường công bố.
Thông qua giấy báo nhập học giả, biểu mẫu xác nhận thông tin, hồ sơ học bổng hoặc đơn đăng ký ký túc xá, kẻ gian có thể thu thập căn cước công dân, số điện thoại, email, tài khoản ngân hàng và thông tin phụ huynh. Những dữ liệu này sau đó có thể được sử dụng để dựng lên các kịch bản lừa đảo nhắm riêng vào từng nạn nhân.
Ở thủ đoạn này, đối tượng giả danh cơ quan chức năng, gọi điện đe dọa sinh viên có liên quan đến một vụ án. Chúng yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, cắt liên lạc với gia đình, đến một địa điểm riêng và tự quay video hoặc tham gia cuộc gọi video theo hướng dẫn.
Những hình ảnh này sau đó được sử dụng để tống tiền người thân. Dù không có vụ bắt cóc thực tế, nạn nhân vẫn bị thao túng tâm lý, tự cô lập, khiến gia đình khó kiểm chứng tình trạng an toàn.
Học phí chỉ chuyển vào tài khoản chính thức
Ngày 14/8, trong chương trình hướng dẫn nhập học năm 2026, Trường Ðại học KHXH&NV, ÐHQG-HCM đặc biệt lưu ý tân sinh viên chỉ thanh toán học phí theo thông tin tài khoản chính thức do nhà trường công bố. Các yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc tài khoản không nằm trong hướng dẫn chính thức đều cần được xác minh. Trong thời gian nhập học, trường bố trí nhân sự tài chính và ngân hàng đối tác hỗ trợ trực tiếp phụ huynh, sinh viên
Với phòng trọ, sinh viên chỉ nên đặt cọc sau khi trực tiếp xem phòng, kiểm tra người cho thuê, thỏa thuận giá thuê và các khoản chi phí liên quan. Những quảng cáo “phòng đẹp, giá rẻ” nhưng liên tục thúc giục chuyển khoản để giữ chỗ là dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác.
Công an TPHCM lưu ý cơ quan chức năng không làm việc qua điện thoại để yêu cầu người dân chuyển tiền; không yêu cầu cắt liên lạc với gia đình và cũng không giải quyết vụ án bằng hình thức gọi video.
Khi nhận thông báo liên quan đến trúng tuyển, học bổng, học phí, ký túc xá hoặc du học, sinh viên và phụ huynh cần truy cập trực tiếp website chính thức, liên hệ hotline hoặc fanpage chính thức của trường để xác minh. Việc thuê trọ chỉ nên đặt cọc sau khi xem trực tiếp và kiểm tra rõ thông tin người cho thuê.
Đặc biệt, khi cuộc gọi xuất hiện các yêu cầu như “chuyển tiền ngay”, “giữ bí mật”, “không được gọi cho gia đình”, người nhận cần lập tức dừng trao đổi, kết nối với người thân, nhà trường hoặc cơ quan công an gần nhất.
Trong mùa nhập học, sự đồng hành của gia đình cùng thói quen kiểm chứng thông tin qua kênh chính thức là lớp phòng vệ cần thiết đối với tân sinh viên. Không bấm đường link lạ, không cung cấp mã OTP, dữ liệu cá nhân và không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ nguồn gửi.
