Spider-Man: Brand New Day và The Odyssey không chỉ liên tiếp phá kỷ lục doanh thu mà còn cho thấy khán giả chưa quay lưng với rạp chiếu khi có những bộ phim đủ lớn, đủ riêng biệt và đủ đáng để bước ra khỏi màn hình nhỏ.
Sau ba tuần, Spider-Man: Brand New Day đã đạt hơn 2 tỷ USD toàn cầu, trở thành bộ phim thứ tám trong lịch sử vượt mốc 2 tỷ USD.
Riêng Bắc Mỹ, phim đạt khoảng 785,8 triệu USD. The Odyssey ở tuần thứ năm đã vượt 1,2 tỷ USD toàn cầu và hơn 500 triệu USD tại Bắc Mỹ, qua đó trở thành tác phẩm ăn khách nhất sự nghiệp Christopher Nolan.
Hiện tượng mùa hè
Đã khá lâu Hollywood mới có một mùa hè mà câu chuyện phòng vé lại mang nhiều năng lượng tích cực đến vậy. Sau những năm hậu COVID-19 với tranh luận về “cái chết của điện ảnh”, streaming và khủng hoảng phim siêu anh hùng, mùa hè 2026 đem đến một kết luận rằng khi rạp chiếu vẫn sống khỏe nếu Hollywood tạo ra những tác phẩm khiến khán giả cảm thấy họ phải đi xem ngoài rạp.
Spider-Man: Brand New Day và The Odyssey đại diện cho hai thái cực của điện ảnh thương mại đương đại. Một bên là thương hiệu đại chúng nổi tiếng toàn cầu, một bên là thiên sử thi gần 3.000 năm tuổi, được một đạo diễn đủ lớn để tự mình trở thành thương hiệu đưa lên màn ảnh.
Hai bộ phim góp phần đưa doanh thu mùa hè Bắc Mỹ vượt 4,2 tỷ USD, cao hơn khoảng 5,7% so với cùng kỳ mùa hè 2019 và 19,4% so với năm 2025.
Đây là tín hiệu đáng chú ý khi chỉ vài năm trước, Hollywood còn tự hỏi liệu phòng vé có trở lại quy mô trước đại dịch.
The Odyssey không phải kiểu phim được thiết kế theo công thức dễ ăn khách. Phim dài gần ba tiếng, chuyển thể sử thi cổ điển và mang dấu ấn tác giả rõ. Nhưng Nolan đã chứng minh một nghịch lý của thời đại thuật toán khi càng giữ được cá tính, ông càng có khả năng chạm tới đại chúng.
Khó phủ nhận Nolan là một trong số rất ít nhà làm phim hiện nay có thể khiến việc mua vé trở thành một sự kiện văn hóa đại chúng toàn cầu. Khán giả không chỉ đi xem phim mới của ông mà họ đi tìm một trải nghiệm mà TV hay điện thoại khó thay thế.
Thành công nối tiếp từ Oppenheimer tới The Odyssey khiến Nolan ngày càng được nhìn nhận như một trong những người bảo vệ mạnh mẽ nhất cho trải nghiệm màn ảnh rộng.
The Odyssey được quay hoàn toàn bằng máy quay IMAX, riêng định dạng này đem về hơn 81 triệu USD toàn cầu ngay cuối tuần mở màn. Trong thời đại CGI và AI, triết lý “thật” của Nolan bỗng đắt giá hơn.
“Thật” ở đây không có nghĩa phủ nhận sự phát triển của công nghệ. Nolan vẫn dùng VFX khi cần nhưng ưu tiên bối cảnh vật lý, địa điểm thật và hiệu ứng tại trường quay. Khi mọi thứ ngày càng có thể được tạo ra bằng AI, cảm giác một đoàn phim đã thực sự đi tới đó và đặt máy quay trước nó lại trở thành xa xỉ.
Có lẽ đây mới là điều đáng suy ngẫm nhất từ hiện tượng The Odyssey. Công nghệ càng phát triển, những gì có cảm giác hữu hình lại càng dễ chạm. Giữa thời đại khán giả có thể xem hàng nghìn bộ phim chỉ bằng vài lần chạm màn hình, Nolan biến chính hành động “đi xem phim” trở thành một phần của tác phẩm.
Ông hiểu rằng rạp chiếu không thể cạnh tranh với streaming bằng sự tiện lợi. Nó chỉ có thể thắng bằng trải nghiệm.
Trường hợp đặc biệt trong văn hóa đại chúng
Nếu The Odyssey thắng nhờ tác giả, Spider-Man: Brand New Day thắng nhờ chứng minh được một thương hiệu lâu đời vẫn có thể trẻ lại.
Spider-Man là trường hợp đặc biệt trong văn hóa đại chúng. Từ Tobey Maguire, Andrew Garfield đến Tom Holland, từ Spider-Verse đến MCU, nhân vật này liên tục được tái sinh mà không mất lõi cảm xúc. Peter Parker có siêu năng lực nhưng điều khiến khán giả yêu anh lại rất đời thường: trưởng thành, tình yêu, mặc cảm và trách nhiệm.
Bởi thế, Người Nhện có một lợi thế mà không phải thương hiệu siêu anh hùng nào cũng sở hữu, khi mỗi thế hệ gần như đều có một Spider-Man của riêng mình nhưng các thế hệ ấy vẫn có thể gặp nhau trong cùng một vũ trụ điện ảnh.
Brand New Day còn khôn ngoan ở chỗ không chỉ khai thác quá khứ. Sau sự bùng nổ đa vũ trụ của No Way Home, phần mới kéo Peter trở lại câu chuyện gần mặt đất hơn, đồng thời cài những đường nối quan trọng với tương lai MCU, đặc biệt là sự xuất hiện của thế hệ X-Men mới và những chương tiếp theo của Multiverse Saga.
Phim vì thế vừa quen thuộc, vừa có tính FOMO “phải xem”. Đây cũng là lời giải đáng chú ý cho “superhero fatigue” - sự mệt mỏi với phim siêu anh hùng được nói đến nhiều trong vài năm qua. Có lẽ khán giả không mệt với siêu anh hùng mà họ mệt với những bộ phim na ná nhau và tồn tại như mắt xích sản xuất hàng loạt.
Spider-Man cho thấy thương hiệu mạnh không tự động sinh doanh thu mà nó chỉ hái ra tiền khi mỗi lần trở lại đều tạo được lý do mới để khán giả quan tâm.
Thị trường Việt Nam không đứng ngoài cuộc
Hiệu ứng của hai phim này tại Việt Nam cũng đáng chú ý. The Odyssey đã vượt 100 tỷ đồng, trở thành phim ăn khách nhất của Nolan tại Việt Nam. Với một sử thi dài gần ba tiếng, cột mốc này cho thấy tệp khán giả dành cho phim Hollywood có tính tác giả đang mở rộng.
Spider-Man: Brand New Day còn bùng nổ hơn. Sau hai tuần, phim sắp tiệm cận 200 tỷ đồng và trở thành phim Hollywood đầu tiên năm nay đạt cột mốc này. Điều đáng lưu ý không chỉ là con số tuyệt đối mà còn ở khả năng duy trì sức hút khi phim Việt bắt đầu trở lại đường đua.
Hai trường hợp cho thấy khán giả Việt ngày càng phân hóa nhưng không quay lưng với Hollywood. Họ vẫn sẵn sàng trả tiền cho một phim siêu anh hùng lẫn một sử thi đậm dấu ấn đạo diễn, miễn giá trị trải nghiệm đủ rõ. Phim trung bình, thiếu bản sắc sẽ khó sống còn tác phẩm có "lý do để ra rạp" có thể tạo hiệu ứng mạnh.
Điều đó cũng cho thấy thị trường Việt Nam ngày càng hòa nhịp nhanh hơn với các hiện tượng điện ảnh toàn cầu. Một bom tấn Hollywood giờ đây không chỉ cần tên tuổi thương hiệu để thống trị phòng vé Việt mà cần tạo ra cuộc trò chuyện, cảm giác sự kiện và giá trị mà khán giả thấy xứng đáng với thời gian ra rạp.
Hollywood học lại cách làm bom tấn
Những con số mùa hè 2026 không có nghĩa mọi vấn đề của Hollywood đã biến mất. Chi phí sản xuất vẫn cao, nhiều thương hiệu cũ vẫn hụt hơi, khoảng cách giữa phim thắng lớn và phim thất bại ngày càng sâu, còn streaming là phần không thể đảo ngược của hệ sinh thái.
Nhưng Spider-Man: Brand New Day và The Odyssey cho thấy Hollywood đang học lại một bài học tưởng đơn giản: đừng biến rạp chiếu thành nơi trình chiếu phiên bản đắt tiền hơn của nội dung người ta có thể chờ xem ở nhà.
Bom tấn tương lai có thể dựa vào thương hiệu nhưng phải có câu chuyện và sự kiện văn hóa đi cùng. Phim tác giả có thể rất đắt tiền nhưng phải biến ngôn ngữ điện ảnh thành trải nghiệm không thể sao chép trên màn hình nhỏ.
Chiến lược phòng vé hiệu quả không chỉ là quảng cáo dày đặc mà còn tạo cảm giác rằng nếu không xem bộ phim này ở rạp, khán giả sẽ bỏ lỡ một điều gì đó và không chịu nổi cảm giác bị bỏ lại phía sau.
Hai bộ phim lớn nhất mùa hè năm nay thực ra đi bằng hai con đường gần như trái ngược: một đặt cược vào sức mạnh trường tồn của một biểu tượng văn hóa đại chúng, một đặt cược vào tầm nhìn cá nhân của một nhà làm phim.
Nhưng chúng gặp nhau ở một điểm quan trọng: đều coi trải nghiệm điện ảnh là trung tâm, thay vì xem rạp chiếu đơn thuần như cửa sổ phát hành đầu tiên trước streaming.
Sau nhiều mùa hè ảm đạm, Hollywood dường như đã nhớ lại sức mạnh cốt lõi của điện ảnh: khiến hàng triệu người xa lạ cùng muốn bước vào một căn phòng tối, nhìn lên màn hình lớn và tin rằng thứ đang diễn ra trước mắt họ xứng đáng để có mặt ở đó.
