Ngày 18/8, tại Hà Nội, Bộ Công an, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và Hội đồng Lý luận Trung ương đồng tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Tư duy lý luận mới về an ninh toàn diện, bao trùm, kiến tạo phát triển trong quản trị quốc gia hiện đại, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.
Chủ động nhận diện, dự báo và quản lý rủi ro từ sớm
Sau khi nghe các tham luận, phát biểu bế mạc hội thảo, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh, các ý kiến đều rất tâm huyết, sâu sắc, phân tích toàn diện, thấu đáo nhiều mặt tư duy lý luận về an ninh toàn diện, bao trùm, kiến tạo phát triển trong quản trị quốc gia hiện đại, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Nhấn mạnh một số nội dung được hội thảo thống nhất rất cao, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược của Trung ương được thảo luận thông qua tại Hội nghị Trung ương 3 vừa qua, nhất là Nghị quyết số 19 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, Nghị quyết số 22 về chiến lược an ninh quốc gia, đã xác lập toàn diện tư duy, nhận thức mới của Đảng ta về an ninh quốc gia trong quản trị quốc gia hiện đại, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc kỷ nguyên mới.
Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, an ninh trong kỷ nguyên mới mở rộng bảo vệ các yếu tố cấu thành năng lực phát triển quốc gia, bảo đảm sự vận hành ổn định của toàn bộ hệ thống kinh tế, xã hội, công nghệ; chủ động nhận diện, dự báo và quản lý rủi ro từ sớm và trong suốt quá trình phát triển.
Cùng với đó, nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu quốc gia là yêu cầu trọng yếu trong bảo vệ an ninh quốc gia. Đồng thời yêu cầu tích hợp an ninh ngay từ đầu trong từng chính sách, từng lĩnh vực và từng giai đoạn phát triển; lấy an ninh là tiêu chí quan trọng trong lựa chọn mô hình phát triển, hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện.
Mọi chiến lược phát triển phải góp phần tăng cường năng lực bảo vệ quốc gia, không đánh đổi an ninh lấy tăng trưởng. Bảo vệ an ninh trong kỷ nguyên mới kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống với hiện đại; từ bảo vệ lĩnh vực sang bảo vệ hệ thống; từ quản lý từng nguy cơ sang quản trị tương tác giữa các nguy cơ; từ không để xảy ra bằng mọi giá sang không để rủi ro vượt ngưỡng kiểm soát, không để khủng hoảng lan rộng và biến thành tổn thất chiến lược; tận dụng mọi điều kiện để biến nguy thành cơ.
“Quan điểm chỉ đạo của Đảng thể hiện bước chuyển chiến lược về tư duy an ninh quốc gia nhằm đáp ứng cao nhất yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới, tạo nền tảng thực hiện thắng lợi hai mục tiêu chiến lược 100 năm”, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.
Tự chủ chiến lược là yêu cầu cấp thiết
Đi vào cụ thể một số vấn đề thống nhất cao của hội thảo, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ, bảo đảm an ninh và thúc đẩy phát triển không phải là hai mục tiêu phải đánh đổi, mà là hai mặt thống nhất, hai thành tố quan hệ hữu cơ cùng cấu thành năng lực quản trị quốc gia hiện đại hướng tới xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững, tự chủ và có sức mạnh tổng hợp, khả năng chống chịu cao trước các biến động của môi trường chiến lược.
Trong quản trị quốc gia hiện đại, an ninh quốc gia không chỉ là lá chắn bảo vệ thành quả phát triển mà đã trở thành nguồn lực kiến tạo, tạo lập môi trường hòa bình, ổn định, nâng cao chất lượng thể chế, củng cố niềm tin xã hội và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các biến động bên ngoài.
Bên cạnh đó, tuy an ninh và phát triển là thống nhất, nhưng cũng có thể phát sinh những bất đối xứng cần được quản trị hợp lý, đúng đắn. Theo đó, quản trị hiện đại phải nhận diện lợi ích dài hạn, phân loại rủi ro, xác định ngưỡng chấp nhận và thiết kế cơ chế kiểm soát phù hợp, thể chế đủ năng lực cân bằng các mục tiêu này.
Một điều nữa, theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, an ninh trong quản trị hiện đại mở rộng sang bảo vệ toàn diện các lợi ích quốc gia, dân tộc trong không gian, lĩnh vực. Trong đó bảo vệ an ninh chế độ, an ninh cầm quyền, an ninh thể chế là trọng yếu, là nhiệm vụ chiến lược sống còn của quốc gia.
Bộ trưởng cũng khẳng định, tự chủ chiến lược là yêu cầu cấp thiết của bảo vệ an ninh kỷ nguyên mới. Trong đó tự chủ không đồng nghĩa với khép kín, riêng rẽ, tách biệt, mà là có đủ khả năng lựa chọn, thay thế, thích ứng và không bị động trước những sức ép bên ngoài.
Cùng với đó, trong quản trị quốc gia hiện đại, bảo vệ an ninh đặt trọng tâm vào đi bước trước, quản trị rủi ro; tập trung nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, năng lực phòng ngừa, thích ứng và sức chống chịu quốc gia trước những biến động có tính dài hạn với dữ liệu, hệ thống chỉ báo, quy trình ra quyết định và trách nhiệm rõ ràng.
Bộ trưởng Công an cũng cho rằng, trong mô hình phát triển mới của đất nước, niềm tin xã hội, văn hóa trách nhiệm, tinh thần thượng tôn pháp luật và sức mạnh cộng đồng phải được coi là những nguồn lực quan trọng của an ninh quốc gia. An sinh xã hội không chỉ thực hiện chức năng bảo vệ, hỗ trợ người dân khi gặp khó khăn, mà phải trở thành thiết chế quản trị nguy cơ xã hội. Thế trận lòng dân phải được tích lũy từ hàng triệu tương tác nhỏ giữa bộ máy công quyền với từng người dân từng ngày. Yêu cầu về sức chống chịu phải được cụ thể hóa từ cơ sở.
