Bảo đảm an ninh con người là mục tiêu, yêu cầu xuyên suốt của quá trình phát triển
Tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang trình bày chuyên đề Nghị quyết về Chiến lược An ninh quốc gia và Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, Nghị quyết Chiến lược An ninh quốc gia xác định sáu quan điểm chỉ đạo, trong đó nhấn mạnh, giữ vững an ninh quốc gia là điều kiện tiên quyết cho hoà bình, ổn định, phát triển nhanh, bền vững và nâng cao mọi mặt đời sống Nhân dân; an ninh phải góp phần kiến tạo nguồn lực, động lực mới cho phát triển; lấy phát triển là nền tảng của an ninh bền vững; an ninh để phát triển. Tăng cường khả năng bảo vệ an ninh quốc gia gắn với giữ vững và tăng cường khả năng quốc phòng của đất nước.
Cùng với đó, an ninh trong kỷ nguyên mới không chỉ là bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân, chế độ, thể chế và chủ quyền quốc gia, mà mở rộng bảo vệ các yếu tố cấu thành năng lực phát triển quốc gia, bảo đảm sự vận hành ổn định của toàn bộ hệ thống kinh tế, xã hội, công nghệ, cần chủ động nhận diện, dự báo và quản lý rủi ro từ sớm và trong suốt quá trình phát triển. Nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu quốc gia là yêu cầu trọng yếu trong bảo vệ an ninh quốc gia. Mọi chiến lược phát triển phải góp phần tăng cường năng lực bảo vệ quốc gia, không đánh đổi an ninh lấy tăng trưởng.
Thực hiện an ninh tổng thể, toàn diện, an ninh chủ động, an ninh bao trùm, an ninh kiến tạo. Trong đó, an ninh chế độ là trọng yếu; an ninh văn hoá tư tưởng, an ninh thông tin truyền thông, tạo nền tảng củng cố niềm tin, duy trì đồng thuận xã hội là đặc biệt quan trọng; an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh môi trường, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực là cơ sở; an ninh mạng, an ninh dữ liệu, an ninh công nghệ là trung tâm; an ninh con người là mục đích. Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia là vấn đề an ninh quốc gia. Kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn, xử lý nghiêm theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước các hành vi, đối tượng xâm phạm an ninh quốc gia.
Bảo vệ an ninh trong kỷ nguyên mới kết hợp chặt chẽ giữa truyền thống với hiện đại, giữa “xây” và “chống”, lấy “xây” làm cơ bản, “chống” làm thường xuyên; từ “bảo vệ lĩnh vực” sang “bảo vệ hệ thống”; từ “quản lý từng nguy cơ” sang “quản trị tương tác giữa các nguy cơ”; từ “không để xảy ra bằng mọi giá” sang “không để rủi ro vượt ngưỡng kiểm soát, không để khủng hoảng lan rộng và biến thành tổn thất chiến lược”, tận dụng mọi điều kiện để biến “nguy” thành “cơ”. Bảo đảm vững chắc an ninh cơ sở, giải quyết mọi yếu tố gây mất an ninh, trật tự từ gốc rễ, từ sớm, không để tích tụ, lan rộng thành “điểm nóng”.
Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh, Nghị quyết về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hoà, phát triển xác định năm quan điểm chỉ đạo, trong đó, nêu rõ, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, là một trụ cột quan trọng của mô hình phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới…
Bảo đảm hài hoà giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, con người, bảo vệ môi trường, tiến bộ, công bằng xã hội; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe, niềm tin và hạnh phúc của Nhân dân; không để xã hội giàu về vật chất nhưng nghèo về văn hóa, đạo đức và các giá trị nhân văn. Phát triển nhanh, bền vững phải đi đôi với giữ vững ổn định xã hội; không đánh đổi trật tự, kỷ cương, tiến bộ, công bằng xã hội, môi trường và các giá trị văn hóa lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần.
Tập trung xây dựng con người Việt Nam thời kỳ mới có lý tưởng, lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm công dân, khát vọng cống hiến cho đất nước và năng lực thích ứng với xã hội hiện đại. Kết hợp chặt chẽ giữa pháp quyền, đạo đức và niềm tin xã hội, giữa “xây” và “chống”, giữa giáo dục thuyết phục với kỷ luật, kỷ cương và thượng tôn pháp luật; từng bước hình thành “trật tự tự thân” của xã hội, nơi người dân tự giác điều chỉnh hành vi trên cơ sở pháp luật, đạo đức, văn hoá, trách nhiệm xã hội và khát vọng xây dựng đất nước giàu mạnh, hùng cường.
Một quan điểm nữa, là bảo đảm an ninh con người là mục tiêu, yêu cầu xuyên suốt của quá trình phát triển, thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa. Mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới bảo vệ con người, bảo đảm để mọi người dân được sống trong môi trường an toàn, khoẻ mạnh, hạnh phúc, nhân văn, có cơ hội phát triển và thụ hưởng công bằng thành quả phát triển; bảo đảm an sinh xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau…
Bảy mục tiêu và chín nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Về mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp, Đại tướng Lương Tam Quang nêu rõ, so với mục tiêu tổng quát xác định trong Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia trước đây, nghị quyết Chiến lược An ninh quốc gia xác định mục tiêu có bước phát triển mới. Nghị quyết đã bổ sung các nội hàm mới trong mục tiêu tổng quát về “tạo nền tảng thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, các mục tiêu và chủ trương chiến lược của Đảng; bảo vệ an ninh con người, an ninh chế độ, an ninh thể chế, an ninh trên các lĩnh vực, không gian; ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ không gian mạng, không gian vũ trụ, không gian tầm thấp, không gian biển và đại dương; chủ động ứng phó với các mối đe dọa tổng hợp, vấn đề an ninh phi truyền thống, hình thái xâm phạm an ninh mới; đẩy lùi nguy cơ khủng hoảng, góp phần xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển, củng cố niềm tin xã hội, gia tăng đóng góp duy trì hòa bình ở khu vực và thế giới”.
Nghị quyết cũng xác định bảy mục tiêu cụ thể phải đạt được trong bối cảnh xuất hiện nhiều thách thức chưa có tiền lệ và yêu cầu bảo vệ an ninh ở cấp độ mới cao hơn. Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu xác định, nghị quyết đề ra chín nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, lần đầu tiên xác định các nhóm nhiệm vụ về “Bảo vệ vững chắc an ninh chế độ, an ninh thể chế, không để xảy ra bị động, bất ngờ trong mọi tình huống”, “Bảo đảm an ninh các không gian, lĩnh vực mới nổi; chủ động ứng phó với các hình thái xâm phạm an ninh mới, các tình huống khủng hoảng”, “Nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh con người, phát huy sức mạnh lòng dân thật sự trở thành trụ cột của Chiến lược An ninh quốc gia”, chính thức xác lập lộ trình bảo đảm an ninh con người toàn diện.
Nêu cụ thể về mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đặt ra của Nghị quyết xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, so với các nghị quyết trước đây, có nhiều điểm mới cốt lõi. Cụ thể, lần đầu tiên Trung ương ban hành một nghị quyết chuyên đề toàn diện, xác lập tầm nhìn chiến lược về xây dựng xã hội trong kỷ nguyên mới của đất nước, khẳng định xây dựng xã hội không chỉ là kết quả của phát triển kinh tế mà là một trụ cột quan trọng trong mô hình phát triển đất nước; nhấn mạnh phát triển hài hòa giữa kinh tế với văn hóa, con người, tiến bộ và công bằng xã hội; giữa tăng trưởng vật chất với nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc và niềm tin của Nhân dân.
Nghị quyết cũng đặt con người ở vị trí trung tâm và an ninh con người là mục tiêu, yêu cầu xuyên suốt của quá trình phát triển. Nhấn mạnh trọng tâm xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa công vụ, văn hóa công dân, văn hóa doanh nghiệp và văn hóa số, tạo nền tảng tinh thần vững chắc cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Xác định xây dựng nền quản trị xã hội hiện đại chủ động, thông minh, có năng lực dự báo, cảnh báo sớm và quản trị rủi ro xã hội là một đột phá chiến lược. Chuyển mạnh từ tư duy “quản lý xã hội” sang “quản trị và kiến tạo xã hội”; lấy dữ liệu làm nền tảng, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực, chuyển đổi số làm phương thức chủ yếu và người dân là trung tâm.
Đồng thời, nghị quyết cũng nhấn mạnh việc xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật và từng bước hình thành “trật tự tự thân” của xã hội. Không chỉ duy trì trật tự xã hội bằng các công cụ quản lý Nhà nước mà hướng tới xây dựng xã hội mà mỗi người dân tự giác tuân thủ pháp luật, chuẩn mực đạo đức, văn hoá, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến cho đất nước.
