Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng nghị định mới nhằm thực hiện yêu cầu tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục tình trạng giao thoa, chồng chéo chức năng, nhiệm vụ giữa các đơn vị.
Trong dự thảo, Bộ Công Thương tiếp tục được xác định là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công nghiệp và thương mại, gồm các lĩnh vực điện, năng lượng mới, năng lượng tái tạo, dầu khí, hóa chất, vật liệu nổ công nghiệp, công nghiệp chế biến chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, thương mại trong nước, xuất nhập khẩu, logistics, thương mại điện tử, phòng vệ thương mại, xúc tiến thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung chức năng quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản; bổ sung nhiệm vụ quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế và cụm công nghiệp cho Bộ Công Thương. Trong đó, Bộ sẽ quản lý hoạt động công nghiệp khai khoáng, chế biến khoáng sản; quản lý quy hoạch, đầu tư phát triển và hoạt động của khu công nghiệp, khu kinh tế, cụm công nghiệp theo quy định pháp luật.
Ở lĩnh vực năng lượng, Bộ Công Thương được đề xuất bổ sung nhiệm vụ quản lý điện hạt nhân; hydrogen phục vụ sản xuất và năng lượng; năng lượng mới, năng lượng tái tạo và các dạng năng lượng khác. Dự thảo cũng giao Bộ thực hiện nhiệm vụ cơ quan thường trực về an ninh năng lượng quốc gia.
Đối với lĩnh vực thương mại điện tử và chuyển đổi số, dự thảo nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng hạ tầng số, cơ sở dữ liệu ngành Công Thương, nền tảng số dùng chung và hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) phục vụ quản lý nhà nước. Bộ cũng được giao thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử, kinh tế số, truy xuất nguồn gốc và các nền tảng thương mại số trong doanh nghiệp.
Về cơ cấu tổ chức, Bộ Công Thương đề xuất giảm từ 21 xuống còn 20 đầu mối cấp vụ, cục và tương đương. Cụ thể, Bộ Công Thương đề xuất hợp nhất Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ và Vụ Thị trường châu Á - châu Phi thành một đầu mối mới là Vụ Phát triển thị trường ngoài nước và Hội nhập kinh tế quốc tế.
Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công được đổi tên thành Cục Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số. Đơn vị này sẽ được bổ sung thêm chức năng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu số, hạ tầng số và chuyển đổi số ngành Công Thương.
Trong khi đó, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số được đề xuất đổi tên thành Cục Thương mại điện tử.
Đặc biệt, Bộ Công Thương đề xuất thành lập Cục Năng lượng - Dầu khí trên cơ sở Vụ Dầu khí và Than và tiếp nhận mảng nhiệm vụ tiết kiệm năng lượng của Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công; thực hiện thêm nhiệm vụ quản lý năng lượng ngoài khơi và nhiệm vụ cơ quan thường trực về an ninh năng lượng quốc gia.
Ngoài ra, Bộ tiếp tục duy trì 15 đơn vị: Vụ Tổ chức cán bộ; Vụ Pháp chế; Văn phòng Bộ; Cục Điện lực; Cục Công nghiệp; Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp; Cục Hóa chất; Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước; Ủy ban Cạnh tranh quốc gia; Cục Xuất nhập khẩu; Cục Phòng vệ thương mại; Cục Xúc tiến thương mại; Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương; Báo Công Thương; Tạp chí Công Thương.
Đề xuất quản lý tài nguyên khoáng sản
Bộ Công Thương gửi Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính về việc triển khai kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại cuộc họp với Bộ Công Thương ngày 22/4 liên quan đến hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của Bộ.
Theo đó, Bộ Công Thương đề nghị các bộ rà soát chức năng, nhiệm vụ theo kết luận của Thủ tướng và thống nhất việc giao Bộ Công Thương làm cơ quan chủ trì thực hiện một số nội dung, tập trung vào quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản, khu công nghiệp và một số nhiệm vụ khác. Trường hợp cấp có thẩm quyền chấp thuận giao Bộ Công Thương là đầu mối quản lý nhà nước trong các lĩnh vực này, Bộ đề nghị được tiếp nhận nguyên trạng tổ chức bộ máy và biên chế từ các bộ liên quan để thực hiện nhiệm vụ được giao.
