Bẫy bao tiêu sau những lời quảng cáo nuôi con đặc sản

Từ phản ánh của một số người dân, trong vai người có nhu cầu đầu tư mô hình nuôi "lợn rừng Indonesia" quy mô lớn, phóng viên tìm đến trang trại được cho là của ông Nguyễn Văn T (42 tuổi) tại thôn Bòng, xã Tân Trào.

Trang trại nằm ven sông Phó Đáy, từng nhiều lần xuất hiện trong các video quảng cáo trên nền tảng Youtube với hình ảnh đàn lợn đông đúc. Tuy nhiên, thời điểm phóng viên có mặt, khu vực chuồng nuôi rộng với khoảng 10 ô chuồng gần như trống trơn, chỉ còn 4 con lợn bên trong.

Không có người tại trại, phóng viên liên hệ qua điện thoại. Khoảng 15 phút sau, ông T xuất hiện cùng hai người đàn ông khác. Trong cuộc trao đổi, ông này liên tục giới thiệu đang sở hữu thêm một trang trại khác nằm sâu trong khu vực Trung Long, cách đó khoảng 12km, với quy mô hàng trăm con lợn nái và lợn thịt.

“Bên trong trang trại hiện có khoảng 200 con nái, hơn 400 con lợn thịt”, ông T nói. Tuy nhiên, khi phóng viên đề nghị được trực tiếp vào khu trang trại nói trên để ghi nhận thực tế, ông T từ chối với lý do đường bị sạt lở và hẹn 20 ngày sau sẽ liên lạc lại.

Ông T còn giới thiệu, từ trước tới nay, cơ sở của ông chủ yếu nuôi thịt thương phẩm, chưa cung cấp giống ra bên ngoài. Khoảng 6 -7 tháng trở lại đây mới bán lợn giống, tính từ đầu năm đã bán được 300 lợn giống các loại. Riêng "lợn rừng Indonesia" có giá 4 triệu đồng/con giống.

Khi khách hàng hỏi, giống "lợn rừng Indonesia" đang ở đời F mấy (thế hệ con lai vật nuôi từ cá thể bố mẹ) thì ông T giải thích: "Hầu như bọn tôi không tính F, tự mình gây ra, tự nó đẻ ra thôi". Tuy không biết thế hệ con lai của lợn nhưng ông T vẫn một mực khẳng định: "Lợn được nhập khẩu từ Indonesia".

Về chính sách bao tiêu sản phẩm, ông T khẳng định sẽ thu mua lại lợn thương phẩm cho người mua giống với giá khoảng 300.000 đồng/kg ở năm nuôi đầu tiên, các năm tiếp theo sẽ điều chỉnh theo giá thị trường. Người này cũng cho biết, từ đầu năm đã bán hàng trăm con giống và “chưa từng có ai phản ánh không bao tiêu được”.

Trái với những lời quảng cáo, nhiều người mua giống cho biết họ gặp khó khăn khi vật nuôi đến kỳ xuất bán. Đơn cử, như anh Trần Quốc Vinh, trú tại phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội cho biết, cuối tháng 1/2026, sau khi xem video quảng cáo trên Youtube, anh đã tìm đến trang trại của ông T để mua 9 con "lợn giống Indonesia" với giá khoảng 4 triệu đồng/con.

Hai bên có ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với giá 400.000 đồng/kg lợn thương phẩm. Tuy nhiên, khi đàn lợn phát triển đến giai đoạn có thể xuất bán, anh Vinh liên hệ lại thì ông T thông báo đã phá sản, lợn dịch chết hết, không thể tiếp tục thực hiện cam kết. “Khi tôi gọi điện liên hệ để bán lợn theo cam kết, ông T nói không còn khả năng bao tiêu nữa, thậm chí có lúc còn nói chuyện với thái độ thách thức”, anh Vinh bức xúc.

Theo anh Vinh, sau nhiều tháng bỏ vốn đầu tư con giống, thức ăn và chuồng trại, đàn lợn hiện đã đến thời điểm xuất bán nhưng anh vẫn chưa thể bán. Trong khi đó, chi phí chăn nuôi mỗi ngày tiếp tục phát sinh khiến gia đình rơi vào cảnh khó khăn. “Giờ tôi chỉ mong tự tìm được nơi tiêu thụ để gỡ gạc phần nào vốn liếng đã bỏ ra, nhưng đến nay vẫn rất bế tắc”, anh Vinh nói.

Tương tự, anh Toàn (trú tại Thái Nguyên) cho biết, anh và người em đã đầu tư gần 100 triệu đồng mua giống đuông dừa từ một người đàn ông tên M, trú tại xã Tân Trào. Từ lời quảng cáo trên mạng xã hội đuông dừa dễ nuôi, dễ chăm sóc, đầu ra ổn định và được cam kết thu mua với giá từ 150.000 – 200.000 đồng/kg.

Tuy nhiên, khi đuông đến kỳ thu hoạch, phía bán giống chỉ thu mua cầm chừng với giá khoảng 110.000 đồng/kg. Tổng cộng, anh Toàn bán được khoảng 54kg, chỉ thu về hơn 5,9 triệu đồng. Phần còn lại không có người mua, đuông chết dần khiến số vốn đầu tư còn lại gần như mất trắng. “Ban đầu họ nói bao tiêu toàn bộ sản phẩm, nhưng sau đó gần như bỏ mặc. Không bán được, cũng không thể sử dụng nên thiệt hại rất lớn”, anh Toàn nói.

Không chỉ một vài trường hợp, nhiều người ở các địa phương khác nhau cũng rơi vào tình cảnh tương tự sau khi mua giống vật nuôi từ các tài khoản quảng cáo trên mạng xã hội có địa chỉ trại tại xã Tân Trào.

Trao đổi với phóng viên Báo Tiền Phong, ông Dương Minh Tuấn – Chủ tịch UBND xã Tân Trào cho biết địa phương đã nắm được phản ánh liên quan đến hoạt động quảng cáo, cung cấp con giống và cam kết bao tiêu sản phẩm của một số cá nhân trên địa bàn.

Theo ông Tuấn, trước đó, Công an tỉnh Tuyên Quang cũng đã khởi tố một trường hợp liên quan đến hoạt động quảng cáo, cam kết bao tiêu nhung hươu nhưng không thực hiện đúng thỏa thuận với người dân.

Cũng theo lãnh đạo UBND xã Tân Trào, địa phương đang phối hợp rà soát hoạt động của các hộ kinh doanh, trang trại có dấu hiệu phát sinh tranh chấp liên quan đến việc cung cấp con giống và cam kết đầu ra sản phẩm để kịp thời nắm bắt tình hình.

Liên quan hoạt động cung cấp giống “lợn rừng Indonesia” của ông T, ông Tuấn cho biết đây chủ yếu là quan hệ giao dịch dân sự giữa các bên nên việc xử lý, can thiệp của chính quyền địa phương có những giới hạn nhất định.