Nhận lời mời của Nhà nước Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Nhật Bản từ ngày 8 - 11/11. Đây là chuyến thăm chính thức Nhật Bản đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị mới, đồng thời cũng là chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam sau 11 năm.
Mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Trả lời phỏng vấn báo chí trước thềm chuyến thăm, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho biết, chuyến thăm lần này có ba ý nghĩa chiến lược.
Thứ nhất là định hướng chiến lược tổng thể cho sự phát triển của quan hệ song phương trong giai đoạn mới. Lãnh đạo hai nước sẽ cùng xác định những định hướng hợp tác dài hạn, những ưu tiên hợp tác trên các lĩnh vực, đáp ứng nhu cầu phát triển của cả hai bên.
Thứ hai, chuyển từ hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư đơn thuần sang tăng cường liên kết giữa hai nền kinh tế, chú trọng hơn tinh thần đồng hành, đồng kiến tạo, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường của nền kinh tế của mỗi nước.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc, việc liên kết kinh tế sâu rộng với các đối tác, trong đó có Nhật Bản sẽ tạo điều kiện để Việt Nam nâng cao năng lực sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thứ ba, tạo động lực cho những đột phá về khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình phát triển. Đây là lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tương lai của quan hệ hai nước. Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, vốn, kinh nghiệm quản trị và công nghiệp chế tạo; trong khi Việt Nam có nguồn nhân lực trẻ, thị trường năng động, tiềm năng phát triển lớn và quyết tâm đẩy mạnh đổi mới sáng tạo.
Việc kết hợp hiệu quả những lợi thế này sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác cho cả hai bên trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng và đào tạo nhân lực chất lượng cao, qua đó tiếp nhận, làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực nội sinh và sức cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế Việt Nam.
Những định hướng này cũng được thể hiện rõ trong chương trình dự kiến của chuyến thăm. Bên cạnh các cuộc hội kiến với Nhà vua và Hoàng hậu, Thủ tướng, Chủ tịch Thượng viện và Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến tiếp lãnh đạo các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp lớn của Nhật Bản; dự và phát biểu tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học – công nghệ Việt Nam – Nhật Bản; thăm doanh nghiệp đầu tư công nghệ cao của Nhật Bản.
Đây là những hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm tăng cường kết nối, thúc đẩy các cơ hội hợp tác cụ thể, nhất là trong những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của mỗi nước.
Nhiều dự án quan trọng
Theo Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ, nhìn tổng thể quan hệ Việt Nam – Nhật Bản đang có nền tảng rất vững chắc, với sự hội tụ của ba yếu tố quan trọng: tin cậy chính trị ngày càng cao, lợi ích kinh tế ngày càng đan xen và sự gắn kết giữa nhân dân hai nước ngày càng sâu sắc. Đây là cơ sở thuận lợi để hai bên tiếp tục đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển lên tầm cao mới.
Trên nền tảng tin cậy chính trị đó, đan xen lợi ích kinh tế ngày càng chặt chẽ với nhiều điểm sáng nổi bật. Nhật Bản luôn là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu và là nước cung cấp viện trợ ODA lớn nhất cho Việt Nam.
Ngày càng có nhiều doanh nghiệp Nhật Bản trong các lĩnh vực công nghệ cao, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), quan tâm và mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Nhiều tập đoàn bán lẻ lớn của Nhật Bản, tiêu biểu như AEON, coi Việt Nam là thị trường trọng điểm, đồng thời góp phần đưa các sản phẩm của Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Nhật Bản vốn có những yêu cầu rất cao về chất lượng.
Hợp tác trong lĩnh vực an ninh năng lượng, chuyển đổi xanh, nhất là các dự án trong khuôn khổ Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC), cũng đang được hai bên tích cực thúc đẩy.
Khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột hợp tác mới giữa hai nước. Hai bên đã và đang triển khai nhiều nội dung hợp tác thiết thực, từ nghiên cứu chung, đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực bán dẫn đến hợp tác công nghệ vũ trụ, đồng thời hướng tới mở rộng sang những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử.
Các dự án hợp tác về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, phòng, chống thiên tai cũng đang được hai bên triển khai hiệu quả.
Hiện nay, Việt Nam và Nhật Bản đã có hơn 100 cặp quan hệ hợp tác địa phương. Riêng trong năm 2026, hơn 10 lễ hội quy mô lớn đã được tổ chức tại hai nước, góp phần tăng cường hiểu biết, giao lưu văn hóa và tình cảm hữu nghị giữa nhân dân hai bên.
Đặc biệt, cộng đồng gần 700.000 người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản đã và đang trở thành một cầu nối rất quan trọng, góp phần gắn kết hai đất nước, hai dân tộc. Sự gắn bó ngày càng sâu sắc giữa người dân hai nước chính là một trong những nền tảng bền vững và giàu sức sống của quan hệ Việt Nam - Nhật Bản.
Việt Nam và Nhật Bản ngày càng phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế. Hai bên thường xuyên trao đổi, chia sẻ quan điểm về những vấn đề cùng quan tâm, tăng cường phối hợp trong các vấn đề khu vực và quốc tế, qua đó đóng góp tích cực vào việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.
